تحریم‌ها ؛ ابزارحقوق بین‌الملل یا ناقض حقوق بین‌الملل‌            

 اسدالله افشار

ايران با مهارت تحريم ها رادورمي زند وراهبرد فعلي آمريكا درزمينه تحريم كارايي خود راازد ست داده ا ست . رهيافت كنوني ايالات متحده آمريكا درزمينه تحريم ها كه وابسته به توانايي و تمايل دولت در رديابي شركت هاي ايراني يا خارجي ا ست به تدريج كارايي خود را ا زد ست داده ا ست .شوراي روابط خارجي آمريكا به بررسي ريشه هاي مقاومت ايران مقابل فشارهاي غرب پرداخت ونوشت تحريم ها درتغييررفتارايران مؤثرنبوده اند.سايت رسمي شورا خارجي آمريكا در تحليلي نوشت: تحريم ها به تنهايي كافي نيستند و بايد مذاكرات سياسي وحتي تهديد نظامي چا شني آن شود. موفقيت آزمون تحريم ها به اين نيست كه چه قد ر مشكل براي حريف ايجاد مي كنند بلكه به اين است كه چه قدرتوانسته رفتار مقامات ايران راتغيير دهد.ايراني هادرچنين مواقعي اصراردارند كه ثابت كنند تحريم ها برآنان مؤثر نيست .

اين تحليل خاطرنشان مي كند: مقامات ايران از قبل خود را براي مقابله با «شمشير داموكلس» غرب آماده كرده بودند. آنها تصميم گرفته بودند فشارهاي اقتصادي را تحمل كنند.

غرب واروپا ، با زنده تحريم هاي نفتي عليه جمهوري ا سلامي ايران :

تحريم نفتي ايران سبب شده است تا رسانه هاي غربي به صورتي آشكار به نقد سياستها و رفتارها و مواضع سياستمداران خود در قبال جمهوري اسلامي ايران بپردازند.نگاهي به برخي از اين موضع گيري ها به خوبي نشان مي دهد كه غرب در قبال تهران چه تصميم غير عاقلانه اي اتخاذ كرده است . بازي مقامات سياسي اتحاديه اروپا درزمين ايالات متحده آمريكا تا كنون هزينه هاي سنگيني براي آنها در بر داشته است.بااين وجود غرب ازاين هزينه هاي سنگين عبرت نگرفته ودست به تحريم نفتي ايران زده است. اين بارنيزغرب با بازي درزمين ايالات متحده آمريكا شكست اقتصادي ديگري رابراي خود رقم خواهدزد. فراموش نكنيم كه اين شكست درحالي رقم مي خورد كه غرب خود در بحران مالي قراردارد .ايالات متحده آمريكا واتحاديه اروپا هردوازبحران اقتصادي رنج مي برند وبازي خطرناكي مانند تحريم نفتي ايران در چنين شرايطي براي آنها به شدت آسيب زا خواهد بود .

ا شاره ای به پیشینه تحریم‌های اقتصادی درجهان :

بیش ازدو هزارسال است کشورهاتلاش می‌کنندبرای تغییررفتارکشورهای دیگربه تحریم‌های اقتصادی متوسل شوند.در سال 432 قبل از میلاد، مقامات آتنی مانع دسترسی تاجران شهر مگارا (Megara) به بندر و بازار اصلی آتن شدند و این اولین تحریم در تاریخ است که به ثبت رسیده است. اما تحریم آتنی‌ها کارساز نیفتاد و نتیجه آن، جنگ پلوپونزی بود، جنگی که به دموکراسی نوپای یونان پایان داد.تقریباً دو هزار و پانصد سال پس از اولین تحریم تاریخ، اکنون بار دیگر بحث تحریم‌های اقتصادی، رایج و معمول شده است. آمریکا نیز همچون آتنی‌ها تلاش می‌کند برای جلوگیری از اعمال ناشایست کشورها به استفاده از تحریم روی بیاورد و در این راه تلاش می‌کند بسیاری از کشورها را به حمایت از تروریسم، تکثیر سلاح‌های هسته‌ای، نقش حقوق بشر و غیره متهم کند. اما بررسی‌ها نشان می‌دهند تحریم‌های آمریکا علیه کشورهای ایران، عراق، کوبا، لیبی، پاکستان، اوکراین و برخی کشورهای دیگر نیز همچون تحریم‌های آتنی‌ها، نه‌تنها رفتار کشورهای تحریم‌شده را تغییر نداده بلکه برخلاف انتظار آمریکا نتیجه عکس داده است.امروزه استفاده آمریکا ازتحریم‌های اقتصادی درمعرض انتقادات شدیدی قرار گرفته است.

تحریم‌ها ؛ا زمنظر منشور سا زمان ملل :

به‌رغم آن که منشور سازمان ملل متحد تحریم‌ها را ابزاری مؤثر و صلح‌آمیز برای تغییر رفتار رژیم‌ها توصیف کرده و آن را ابزاراجرای حقوق بین‌الملل اعلام کرده است، اما هیچ معیاری برای جلوگیری از ویرانی‌ها و مصیبت‌هایی که این تحریم‌ها به بارآورده‌اند ارائه نداده است.ازاین‌روگرچه تحریم‌ها ابزار حقوق بین‌الملل هستند، ولی خود، ناقض حقوق بین‌الملل‌اند. طوری که حتی دیده‌بان حقوق بشر، خود بارها اعمال تحریم‌ها و پیامدهای آن‌ها را [در مواردی همچون عراق، کوبا و غیره] نقض حقوق بشر اعلام کرده ا ست .

بسیاری از کشورهای عضو سازمان ملل، بارها قوانینی را برای تصمیم‌های شورای امنیت در خصوص اصلاح سیاست‌های تحریم پیشنهاد داده‌اند، اما آمریکا از این تلاش‌ها جلوگیری کرده است. این امر، دال بر آن است که این سیاست‌ها همواره با شکست روبرو بوده‌اند و نتوانسته‌اند اهداف سیاست خارجی کشورها را محقق سازند. چه بسا خود مقامات سازمان ملل متحد وحتی خود دولت ایالات متحده نیز به آن اعتراف کرده‌اند. با این حال، آمریکا همواره تلاش کرده است از این سیاست‌ها به منزله ابزاری سیاسی برای تحت فشار قرار دادن کشورها بهره جوید و در این میان، این مردم عادی بوده‌اند که دود این تحریم‌ها به چشمشان رفته است نه دولتمردان .

تحريم ها ؛ ازا شتباهات كشورهاي غربي : 

ايران به مرحله اي رسيده است كه مي تواند نيازهاي خود را تامين كند . ايران با استفاده ازذخاير نفتي خود درمقايسه با ديگركشورهاي درمحاصره اقتصادي قرارداشته،توانست وضع اقتصادي خود رابهتركرده وخودكفا شود.تحريم ها كه درمورد برنامه هسته اي ايران اجرا شد ، بازيكي ازاشتباهات كشورهاي غربي تحت رياست آمريكا به حساب مي آيد .اما بايد خاطرنشان كرد كه تحريم هايي كه عليه ايران،دربزرگ ترين مرحله بحران اقتصادي و مالي جهاني عملي شد، نه تنها به اقتصاد ايران بلكه به اقتصاد كشورهاي غربي كه سياست آنان ضد ايران بود، ضربه زد و در نهايت، آنان را با معضل و مشكل دچاركرد .

ازطرف ديگربه بهانه جاري كردن تحريم ها نسبت به ايران، اين امكان رافراهم كرد كه اين كشورذخايرنفتي رانگه داشته وپس ازمدتي با قيمتي گران تربه فروش بگذاردكه اين هم به رشد همه جانبه اقتصاد ايران مساعدت خواهد كرد .

جان کلا م :

آمريكايي ها واروپايي ها به روشني دريافته اند كه ديگرامكان حكومت برايران را ندارند ودراين كشورهرگز حكومت دوره پهلوي،ايجاد نخواهد شد، بنابراين به تحميل فعاليت هاي امپرياليستي خود براين كشورتلاش مي كنند واين هم خطاي استراتژيك آمريكا ست .تجربه مقاومت انقلاب اسلامي ثابت كرد كه اين عمل بيشتر به اتحّاد مسلمانان وافزايش احساس بدبيني نسبت به آمريكا وغرب مي انجامد . ادامه اين روند وآغازجنگ با ايران به تابوت امپرياليسم آخرين ضربه راخواهد زد.چنان كه يك ضرب المثل قدیمی مي گويد:« عدوشود سبب خيراگرخدا خواهد » . «

سه شنبه: 2۸آذر1391- ۴صفر1434- 1۸دسامبر2012

منابع :

1- وال استريت ژورنال،ايران با مهارت تحريم ها را دورمي زند(خبر ويژه)،کیهان : دوشنبه 16 مرداد 1391 - شماره 20275 .

 2- تحريم هاي بي ثمر، رسالت ، شنبه 14 مرداد 1391،  شماره 7906.

 3- تأثیرات تحریم‌های اقتصادی بر مسائل بین‌المللی، باشگاه اندیشه  ، ۲۳ آبان ۱۳۸۵  .