طوفان الاقصی؛ رؤیاهای اسرائیل را در هم شکست

اسدالله افشار

اسرائیل پس از عملیات نظامی غافلگیرانه ای که حماس در7 اکتبر در جنوب اسرائیل انجام داد، دچار سردرگمی شده است.

عملیات موسوم به طوفان الاقصی، اسرائیل را غافلگیر کرد و ثابت کرد که این رژیم می تواند در برابر مقاومت گسترده فلسطینی ها مانند خانه ای از بنیاد و بنیان فرو ریزد.

اسرائیل بلافاصله پس از انجام عملیات حماس، جنگ نسل کشی را علیه غزه آغاز کرد. حدود 321 روز از آغاز حمله وحشیانه اسرائیل می گذرد اما نتوانسته گروه مقاومت را از بین ببرد.

ارتش فاشیستی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیرجانی قاتل روان پریش، بیش از 40000 غیرنظامی فلسطینی را که بسیاری از آنها زن و کودک بودند، قتل عام کردند. با این وجود، حمایت از مقاومت به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

دکترفایزابوشمله، فعال کهنه کار فلسطینی، در مصاحبه ای اختصاصی با تهران تایمز[1]، اهمیت طوفان الاقصی را مورد توجه قرار داده است.

ابوشمله که یکی از اعضای شورای ملی فلسطین و همچنین عضو دبیرخانه عمومی اتحادیه عمومی نویسندگان فلسطینی است، اظهار داشته: عملیات حماس رؤیاهای اسرائیل برای داشتن یک "کشور امن" را در هم شکست و فلسطینی ها را تشویق کرد تا در برابر رژیم صهیونیستی مقاومت کنند.

در ادامه؛ ترجمه متن این مصاحبه در ذیل ارائه می گردد؛ امید مفید ارزیابی و موجبات روشنگری را فراهم آورد.

س: دکتر فایز ابوشمله، لطفاً در مورد تربیت و پیشینه خود و اینکه نکبه[2] (اصطلاحى است که اشاره به جنگ رژیم صهیونیستی و فلسطین در سال 1948 دارد که سرانجام به تأسیس رژیم جعلی اسرائیل انجامید و بیش از هشتصد هزار فلسطینى آواره شدند. روزی که فلسطینیان علی رغم اینکه خاطره خوشی از آن ندارند، اما برای به فراموشی سپرده نشدن حقی که در این روز از آنها سلب شد، هر ساله در روز پانزدهم ماه مى، با برگزارى تظاهرات و تجمعات اعتراضى، از سالگرد این رویداد به عنوان سالگرد نکبت یاد مى‏کنند) چه تأثیری بر زندگی شما داشته است، بیشتر توضیح دهید؟

ج: از زمانی که صهیونیست ها تحت حمایت استعمار انگلیس وارد فلسطین شدند، نکبت سرزمین و ملت فلسطین را فراگرفته است. از آن زمان، آنها، فلسطینی ها را قتل عام و به زور آواره کرده اند. توطئه و استفاده از زور نیز جزئی از برنامه های شرورانه دشمن صهیونیستی علیه مردم فلسطین بوده است.

پدرم و پدربزرگم مجبور شدند سرزمین اجدادی خود را در نزدیکی شهر «بیت دراس» در «عسقلان» ترک کنند و به خان یونس در نوار غزه پناه ببرند. پدرم با مادرم آمنه الرنتیسی که از شهر یبنا در اردوگاه پناهنده بود، ازدواج کرد. من در سال 1950 در همین اردوگاه به دنیا آمدم و دوران کودکی خود را در آنجا گذراندم تا اینکه در سال 1955 به اردوگاه آوارگان فلسطینی در خان یونس منتقل شدیم. شروع به تحصیلم در مدارس آنروا وابسته به سازمان ملل متحد بود. ما منتظر بودیم که کشورهای عربی اسرائیل را شکست دهند و ما را به سرزمین های غصب شده صهیونیست ها برگردانند.[3]

س: چگونه وارد سیاست و مسائل مربوط به مقاومت شدید؟

ج: در اردوگاه فوق، فلسطینی ها شخصیتی پویا پیدا کردند. آنها پس از شکست ارتش های عربی و آشکار شدن ناکامی های نظامی آنها شروع به مقاومت در برابر دشمن کردند.

انقلاب فلسطین و عملیات های شهادت طلبانه بهترین پاسخ به اقدامات تجاوزکارانه اسرائیل بود. من به عنوان یک فلسطینی که تحصیلات دانشگاهی خود را به پایان رسانده بودم و در خان یونس به عنوان معلم مشغول به کار بودم، حمل سلاح و مبارزه با دشمن صهیونیستی را وظیفه می دانستم.

س: شما سابقه زیادی در زندان دارید. چرا زندانی شدید و چه مدت پشت میله های زندان بودید؟

ج: چند سال پس از شروع فعالیتم علیه رژیم صهیونیستی، به همراه گروهی از مبارزان فلسطینی دستگیر شدم. در نتیجه؛دادگاه های اسرائیل مرا به 18 سال زندان محکوم کردند. زندان را به مدرسه ای برای خودم تبدیل کردم. در زندان درس خواندم، آموختم و قوی تر شدم. همچنین مسئولیت روشنگری زندانیان، تربیت آنان و نهادینه سازی فرهنگ انقلابی در ذهن آنان را بر عهده گرفتم.

س: شما تجربیات قابل توجهی کسب کرده اید و دوره های مختلفی را در مبارزات فلسطینیان با اشغالگران شاهد بوده اید. وضعیت مقاومت امروز در مقایسه با دهه های قبل چقدر متفاوت است؟

ج:پس از امضای معاهده تحقیرآمیز اسلو، ما از زندان بیرون آمدیم به این امید که صهیونیست ها به تعهدات خود عمل کنند و کشور فلسطین تشکیل شود. اما خیلی زود متوجه شدیم که دشمن اسرائیلی به هیچ توافقی پایبند نیست.

از این رو، انتفاضه الاقصی (قیام) در سال 2000 شکل گرفت و فلسطینیان دستخوش تغییرات روحی و روانی شدند. فلسطینی ها ازخواب بیدار شدند که دشمن صهیونیستی نه دشمن سیاسی، بلکه یک دشمن ایدئولوژیک است که با سوء استفاده از آموزه های تورات، سرزمین فلسطین را غصب و اشغال کرده است.

از این رو جوانان آگاه فلسطینی به این نتیجه رسیدند که تنها متکی بر عقیده و ایدئولوژی می توان با رژیم نازیسم [4]فاشیستی اسرائیل مقابله کرد. در نتیجه متوجه شدند که برای مقابله با صهیونیست های مسلح باید اسلحه به دست بگیرند. این آگاهی به گسترش جنبش‌های اسلامی کمک کرد و فلسطینی‌ها با حمایت کامل از جنبش‌های مقاومت اسلامی مانند حماس و جهاد اسلامی رویکرد خود را تغییر دادند.

هم حماس و هم جهاد اسلامی توانسته اند مفهوم تضاد ایدئولوژیک را نهادینه کنند و منازعه را از امکان همزیستی با دشمن اسرائیلی به مرحله پایان دادن به آن سوق دهند. به عبارت دیگر، فلسطینی ها معتقدند که یا فلسطین به دست مردم خود باز می گردد یا بدون ملت خود به شهادت می رسند. گذشت زمان نشان داد که جوانان مؤمن فلسطینی مصمم، قوی ومقاوم هستند. آنها همچنین مطمئن هستندکه با صبر و تلاش می توان به پیروزی رسید.

س: بیایید نگاهی به عملیات طوفان الاقصی و جنگ غزه بیندازیم. این عملیات چه تأثیری بر آینده فلسطین خواهد داشت؟ اکثر مردم غزه درد و رنج بسیار زیادی را متحمل شده اند، اما همچنان از مقاومت فلسطین حمایت می کنند. به نظر شما چرا آنها به حمایت از مقاومت ادامه می دهند؟

ج: طوفان الاقصی اولا اقدامی قهرمانانه بود که رویای دشمن برای داشتن کشوری امن را در هم شکست؛ ثانیا نقشه های بلندپروازانه آنان را برای گسترش مناطق تحت کنترل خود خنثی نمود؛ ثالثا امید فلسطینی ها را زنده نگه داشت و روحیه آنها را برای ایستادگی در برابر سمپاد مهاجم تقویت کرد؛ رابعا عملیات نظامی که در 7 اکتبر انجام شد، همچنین جوانان فلسطینی را تشویق کرد تا با وجود شرایط جهنمی که صهیونیست ها در غزه ایجاد کردند، بخشی از مقاومت باقی بمانند. با توجه به آن چه بیان شد، فلسطینی ها اکنون ثابت قدم بوده و مطمئن هستند که پیروز خواهند شد. آنها فهمیده اند که دشمن صهیونیستی، غیرنظامیان را هدف قرار داده و می دهند زیرا نتوانسته اند بر مبارزان جبهه مقاومت فائق آیند و آنان را شکست دهند.

س: چند نفر از خانواده و بستگان شما در این جنگ شهید شده اند؟

ج: خانواده من سابقه طولانی مقاومت در برابر مهاجمان دارند. در جنگ 2014، پسرم به همراه ده ها تن دیگر از اعضای خانواده ام از جمله شهید محمد ابوشماله به شهادت رسیدند. اما در طوفان الاقصی اعضای خانواده ما دسته دسته به شهادت رسیدند. تعداد شهدا آنقدر زیاد است که با کامیون حمل و دفن می کنیم. درحال حاضرتعداد شهدای خاندان ابوشمله حدود400 یاشایدبیشتراست.درحمله جنایتکارانه رژیم صهیونیستی به خان یونس 70 نفر از اعضای خانواده ابوشمله به شهادت رسیدند.

س: به عنوان یک شهروند فلسطینی چه انتظاراتی از کشورهای اسلامی دارید؟ نظر شما در مورد کشورهای اسلامی که همچنان با رژیم کودک کش اسرائیل همکاری می کنند چیست؟

ج: طوفان الاقصی فقط نبرد فلسطینیان نبود. این نبرد کل ملت های عربی و اسلامی بود. این را جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا در سفر به سرزمین های اشغالی اعتراف کرد.

تصدیق او نشان می دهد که این نبرد نبرد حق علیه باطل، نبرد آزادی در برابر برده داری و همچنین نبرد انسان با هیولاهای انسان نما بوده است.

بنابراین، من به ملت های عرب و مسلمان می گویم که پیروزی غزه، پیروزی کل ملت های اسلامی و عرب است. یمن (انصارالله) متوجه این موضوع شد و در کنار مردم فلسطین در غزه ایستاد. دولت لبنان متوجه شد و حزب الله جنگ فرسایشی مستمری را علیه دشمن اسرائیلی آغاز کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز آن را درک کرد و به طرق مختلف از مقاومت اسلامی در فلسطین، لبنان و یمن حمایت کرد.

نبرد غزه نبرد همه ملت هاست و شکست دشمن صهیونیستی به معنای شکست حضور آمریکا در منطقه و تولدی دوباره برای یک ملت است.

س: شما شهید اسماعیل هنیه را می شناختید و با او در ارتباط بودید. از شخصیت این رهبر بزرگ مقاومت چه می توانید بگویید؟

ج: با شهید اسماعیل هنیه و بسیاری از رهبران مقاومت رابطه دوستانه داشته ام. زندان های اسرائیل محبت و مهربانی را در میان فلسطینیان تقویت کرد و آنها را در برابر دشمن صهیونیستی متحد کرد و هنیه را که مهربان و درستکار بود به یک رهبر مقاومت دوست داشتنی و محبوب در داخل و خارج غزه تبدیل کرد.

چهارشنبه: 31 / 05 / 1403- 16 صفر 1446- 21 آگوست 2024

1- Saei. Shahrokh. Exclusive: Abu Shamala says heroic Al-Aqsa Storm shattered Israel's dreams. . Translator; Asadollah Afshar. Tehrantimes/ August 20, 2024 - 20:2

[2] - «نکبه» کلمه ای عربى و به معناى مصیبت است، ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۷ برابر با ۱۴ مه ۱۹۴۸ میلادی سالروز ایجاد و تاسیس رژیم جعلی صهیونیستی با آواره کردن ملت فلسطین از سرزمین تاریخی و آباد و اجدادی آنها است. ملت فلسطین یک روز پس از ایجاد این رژیم جعلی یعنی ۱۵ مه را روز نکبت نامیده اند تا یادآور جنایت صهیونیست ها در آواره کردن فلسطینیان و کشتار و درد و رنج آنها و زنده نگه داشتن آن در تاریخ باشند. از آخرین ماه‌های سال ۱۹۴۷ تا اوایل سال ۱۹۴۹، حدود ۷۵۰ هزار فلسطینی از سرزمینی که بعداً اسرائیل شد، آواره شدند. صهیونیست‌ها با اشغال سرزمین فلسطین و تاسیس رژیم جعلی خود در ۱۴ مه، پایه‌های ناامنی، بی‌ثباتی، جنایت و اشغالگری را در منطقه بنا کردند. واژه نکبت نزد ملت فلسطین یادآور اشغال و بیرون راندن اجباری آنها توسط صهیونیست‌ها و با حمایت گسترده انگلیسی‌ها، اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها است، در واقع با این اقدام صفحه ننگینی در تاریخ بشریت ورق خورد؛ چراکه صهیونیست‌ها برای دستیابی به هدف اشغالگری دست به هزاران جنایت هولناک و وحشتناک زده‌اند و همچنان با وجود گذشت بیش از ۷۰ سال این جنایت‌ها تکرار می‌شود، گویی که در سایه سکوت و چراغ سبز غربی‌ها و نهادهای بین‌المللی انتظار پایان آنها از سوی صهیونیست‌ها بیهوده خواهد بود. صهیونیست‌ها در همان ابتدا پس از حمله به ۷۷۴ روستا و شهر در سرزمین‌های فلسطین و کشتار ۱۵ هزار غیرنظامی مسلمان و مسیحی حدود ۸۰ درصد از خاک فلسطین را اشغال کردند و بازماندگان این فاجعه انسانی را به کرانه باختری، نوار غزه و کشورهای همسایه ازجمله سوریه، اردن و لبنان کوچاندند.

[3] - آوارگی فلسطینی‌ها پیامد شکل‌گیری نخستین هسته‌های صهیونیسم در سال ۱۸۹۷، (۱۲۷۶ شمسی) در شهر «بال» سوئیس و واگذاری قیمومیت فلسطین به بریتانیا و سپس صدور اعلامیه «بالفور» از سوی وزیر امور خارجه وقت انگلیس در سال ۱۹۱۷ میلادی بود و سرانجام سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۷ با قطعنامه ۱۸۱، فلسطین را به دو بخش صهیونیست‌نشین و عرب‌نشین تقسیم کرد و یک سال پس از آن صهیونیست‌ها که مهر تایید بر اشغالگری خود را نشانه‌ای از پشتیبانی کامل غرب می‌دانستند برای تحقق رؤیای دیرینه خود «از نیل تا فرات» فصل تازه‌ای از کشتار و خشونت و اشغال را آغاز کردند؛ به‌گونه‌ای که تنها حدود ۱۶۰ هزار فلسطینی عرب‌تبار در بخش‌های اشغال شده باقی ماندند.

[4] - نازیسم یک ایدئولوژی سیاسی نژادپرستانه بود که در دهه 20 میلادی توسط آدولف هیتلر در آلمان پایه گذاری شد، در دهه ی سی به قدرت رسید و در دهه چهل با اتمام جنگ جهانی دوم از بین رفت. کلمه نازیسم مخفف عبارت ناسیونال سوسیالیسم و به معنی سوسیالیسم ملیه، که در واقع به مجموعه عقاید و ایدئولوژی حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان اشاره داره. این حزب با ترکیب اصول نژادپرستانه و سوسیالیستی سعی در ایجاد یک جامعه آریایی خالص با تسلیحات نظامی قوی، تحقق همبستگی اجتماعی و تبدیل آلمان به کشوری مقتدر داشت. نژادپرستی، توسعه طلبی افسارگسیخته و میل نازی ها به حکومت بر جهان، در نهایت منجر به جنایات و فجایع وحشتناکی شد. اردوگاه های کار اجباری، نسل کشی میلیون ها یهودی، اتاق های گاز، کوره های آدم سوزی و کشته شدن بیش از هفتاد میلیون انسان در جریان جنگ جهانی دوم پیامد و تبعات تفکر نازیسم بود. نازیسم یکی از تجربه های تلخ و دردناک تاریخ بشر بود که گویا انسان امروزی این درس تاریخی رو فراموش کرده است

بررسی مفهوم امنیت اجتماعی و ابعاد آن

اسدالله افشار

واژه شناسان،امنیت را به آرامش نفس و نبودن بیم و هراس معنا کرده اند و امنیت را حالتی برشمرده اند که انسان در آرامش و آسودگی آن را احساس می کند و این آرامش می تواند از آن نظر باشد که توانایی ها، امکانات و دارایی های انسان با هیچ خطر و تهدیدی مواجه نیست و از این جهات در امان است و چنانچه در مفهوم امنیت، توسعه قائل شویم چه بسا احساس ارزش و احساس شخصیتی که فرد درجامعه دارد نیزاز جلوه های دیگر امنیت به شمار می رود.

باتوجه به توضیح بیان شده می توان گفت: خاستگاه های ایجاد امنیت را باید در نهادهای خانواده، مدرسه و اجتماع و دولت جستجو کرد. گرچه نوع نگرش های حاکم برجامعه و دولت تأثیرات مهمی را در این میان برجا می گذارد.

ریشه های پیدایش امنیت اجتماعی

مفهوم Societal Security (امنیت اجتماعی) برای اولین بار و به مفهوم فنی کلمه درسال 1993، توسط اندیشمندانی چون باری بوزان (Barry Buzan)، ال ویور (Ole Waever) و لمیتر (Lemaiter) تحت عنوان مکتب کپنهاگ مطرح گردید. انگیزه طرح این عبارت امواج تهدید آمیزی بود که «هویت گروهها» را در معرض خطر قرار داده بودند. بدین معنا که از یکسو با رشد فناوریهای نوین و مجتمع های صنعتی، هویت بعضی گروهها در هویت های مسلط هضم می شد (مانند غیر اقتصادی و در نتیجه نابود شدن آموزش فرهنگ و زبان اوکراینی در روسیه یا پر هزینه بودن آموزش و پژوهش به زبان کردی در ترکیه) و از سوی دیگر با گسترش مهاجرت از کشورهای فقیر و جهان سوم به کشورهای صنعتی و پیشرفته، نوعی آشفتگی و آنومی در تمایزهای هویتی پدیدار می گردید. (مانند اقامت و اشتغال سیاهپوستان آفریقایی تباردر فرانسه یا قاچاق کارگران به کشورهای اسکاندیناوی). بوزان و ویور و بعضی دیگر از محققان اروپایی در سال 1993 با تعریف Societal Security به عنوان «دستور کاری جدید برای امنیت در اروپا» پیشگامان مبحثی در مطالعات راهبردی شدند که امروزه به موضوعی جذاب و مناقشه انگیز مبدل شده است.

گفتنی است طرح مفهوم Societal به عنوان مبحثی امنیتی ( Security ) حاکی از وزن بالا و اهمیت والای آن مفهوم است. امنیتی دیدن (Securitization) یک مفهوم یا وضعیت (Situation ) از اعتبار بسیار زیاد یک مفهوم یا وضعیت حکایت می کند. معمولاً موضوع عادی هنگامی امنیتی دیده می شود که یک یا چند مؤلفه از ارزشهای اساسی (Vital Values) در معرض تهدید یا آسیب پذیری قرار گرفته باشد. از این رو به خاطر اینکه موضوع Societal Security، ارزش های اساسی (که عبارتند از انسجام اجتماعی، تمامیت ارضی و حاکمیت سیاسی) را مورد مخاطره قرار می دهد و با آن ارزش ها سر و کار می یابد، از اهمیتی فراگیر و مداوم برخوردار می باشد.

در سال 1993 یعنی در پایان رقابت ایدئولوژیک شرق و غرب، مرکز ثقل رقابت از ایدئولوژی به تعلقات قومی و مذهبی سرایت کرد و همزیستی اقوام مختلف و رابطه گروههای مذهبی، دینی و قومی با دولت به عنوان یک معضل مطرح گردید. فعالان قومی در نقش رهبران رهایی بخش از یکسو و دولت های مرکزی که به مشارکت سیاسی شهروندان احتیاج مبرم داشتند، از سوی دیگر، خواسته و ناخواسته سبب تولید متون قابل توجهی در زمینه امنیت اجتماعی شدند. سطح تحلیل این مفهوم نه دولت بود و نه یکایک شهروندان، بلکه افراد متشکل در قالب گروه که دغدغه حفظ هستی و خصایص خود را داشتند اصلی‌ترین موضوع امنیت اجتماعی شدند و تلاش گسترده‌ای در پردازش این رهیافت بین رشته‌ای (Interdisciplinary approach) آغاز گردید. تأکید بر این نکته همچنان ضروری است که امنیت اجتماعی به معنای Societal آن، به‌هرحال خاستگاه غربی داشته است، اما این خاستگاه مانع از توجه محققان کشورهای جهان سوم به رهاوردهای آن نیست.

به عقیده‌ بوزان، اگر امکانات مقابله بیش از امکانات تهدید باشد، امنیت حاصل است، اما اگر تراکم، حجم و شدت تهدید بیش از امکانات مقابله باشد، آن تهدید موجد ناامنی خواهد بود.

از نگاه علمای مکتب کپنهاگ هم، امنیت مطلق قابل تصوّر نیست و وجود درصدی از ناامنی و بحران، عامل بالندگی و پویایی حیات بشری است. منابع تهدید به تحرکات نظامی، تزلزل سیاسی، دغدغه اجتماعی، بی‌ثباتی اقتصادی و آلودگی زیست محیطی اطلاق می‌شود که شیوه‌ عمل آنها از طریق مؤلفه هایی چون مشخص بودن هویت، قریب‌الوقوع بودن، شدّت احتمال وقوع، عواقب احتمالی و پیشینه تاریخی آنها بررسی می‌شود.[1]

امنیت اجتماعی؛ شاه کلید زندگی

امنیت اجتماعی یکی از ارکان اساسی و به یک تعبیر شاه کلید زندگی است واین به آن معنا است که تصور زندگی سالم و هدفمند بدون آن امکان پذیرنخواهد بود و درست به همین رو دولتها در تحقق آن بسیاردرتکاپووتلاشند،گرچه تأثیر متقابل امنیت اجتماعی براقتصاد،تولید،توسعه،سیاست و فرهنگ غیرقابل انکاراست زیراتحقق امنیت اجتماعی به مفهوم فراهم بودن بسترهای تولید،اقتصاد، تجارت،علم وفرهنگ واداره شهرها وکشور است.

امنیت اجتماعی؛ ازاصلی ترین نیا زهای یک ملت

امنیت اجتماعی یکی ازاصلی ترین نیازهای یک ملت و کشور است، زیرا حرکت و پویایی کشور در مسیرعلم ومعنویت، فناوری وتوسعه،اقتصادوهنرمرهون امنیت اجتماعی است. وقتی فرد ببیند جامعه وافراد با اورفتار مناسب ومنصفانه دارند شخصیت واحترام او رعایت می شود، حقوق اجتماعی او حفظ می شود دردرونش، احساس آرامش خواهد کرد،آن وقت استعدادها وخلاقیت ها بارور و شکوفا می شود ودرپرتوهمین آرامش وایمنی، هم فرد رشد می یابد وهم جامعه بالنده و پرنشاط خواهد شد. اما چنانچه فرد، درباره موضوعات مهم زندگی مانند کار،درآمد،آبرو،اعتبارو روابط اجتماعی اش با جامعه وحکومت ازحالت ایمنی وآرامش برخوردارنباشد آن وقت دچار ناآرامی شده واحساس خطروتهدید می کند.

امنیت اجتماعی؛ محورتعادل فرد و جامعه

امنیت اجتماعی، محور تعادل فرد وجامعه است وگویی کشتی کوچک فرددردریای جامعه باامنیت اجتماعی به آرامش وتعادل دست می یابد ودراین حالت نیز فرد می تواند به اهدافش دست یابد وبه موفقیت وپیروزی نائل گردد، جامعه نیزمسیرکمال را طی می کند.با این توضیح روشن می شودکه امنیت اجتماعی به گونه ای زمینه سازرشد و تکامل فرد وجامعه است و هدف اصلی پیامبران الهی نیزایجاد همین شرایط مطلوب درجامعه بوده تا بشرآسوده خاطر راه را بشناسد و حرکت تکاملی خود را بپیماید وبه سرمنزل مقصود برسد.بنابراین برای رشد معنویت درتعالی اخلاق درجامعه، چاره ای جزتامین امنیت اجتماعی وآماده کردن فضای مناسب رشد وشکوفایی وجود ندارد واساساً زدودن محرومیت ها، فقر و تبعیض و نابرابری ها درپرتو تحقق امنیت اجتماعی است.

امنیت اجتماعی؛ موردتوجه مردم وصاحب نظران

درسالهای اخیر،موضوع امنیت اجتماعی موردتوجه اکثرمردم وصاحب نظران سیاسی واجتماعی بوده است. مسئولان حکومتی نیزدغدغه های روبه افزایش خود نسبت به این موضوع را بارها اعلام کرده اند.البته درکناردغدغه های مشترک نسبت به مقوله امنیت اجتماعی،اختلاف نظرهایی نیزدر این زمینه وجود داردکه براساس تفاوت دیدگاه نسبت به شناسایی واولویت بندی مصادیق،تشخیص ریشه وعوامل ایجاد کننده و نحوه مقابله با سوژه هایی که ضد امنیت اجتماعی تلقی می شود، شکل گرفته است.دربرخی مقاطع زمانی نیزهمین موضوع به سوژه مقابله گروههای سیاسی با یکدیگر تبدیل شده است به طوری که یک گروه،دیگری را به بی تفاوتی دراین مقوله حساس متهم می کند ودیگری از"قشری نگری" رقیب دراین زمینه شکایت می نماید. نمونه هایی هم وجود دارد که با گذشت چند سال جای گروهها عوض شده وبرخی طرفداران پیشین روش های خشن،بیش ازحد با مردم مهربان می شوند وبالعکس.اما آنچه درتمام سال های گذشته، به صورت ثابت ولایتغیر باقی مانده است برخوردهای احساسی وبعضا غیرکارشناسی وکشیده شدن این موضوع اجتماعی به حوزه درگیری های سیاسی است.همین وضعیت، شرایطی ایجاد نموده است که هیچ گاه فرصت کافی و شرایط مساعد فراهم نشده است تا اجماعی قابل قبول برای شناسایی مصادیق واقعی که امنیت اجتماعی را به خطر می اندازد به وجود آید. لنگیدن در گام اول، تاثیر خود را در گام های بعدی نیزآشکار ساخته است ودرنتیجه،امروزدرخصوص اولویت بندی امور ضد امنیت اجتماعی، وحدت نظروحتی نزدیکی دیدگاه میان ارکان حکومت وجود ندارد. اختلاف دیدگاههای علنی شده در این خصوص، آنقدر واضح است که نیازی به ذ کر نمونه نیست. در مهمترین مرحله یعنی تشخیص بهترین راه مقابله با ناهنجاریها و به حداقل رساندن هزینه های مرتبط با آن نیز حتی هیچ نشانه ای از همگامی و همکاری اکثریت کارگزاران حکومتی با قاطبه کارشناسان، مشاهده نمی شود.

محورهای مورد تأکید قانون اساسی درحوزه امنیت اجتماعی

پیشترگفتیم که امنیت به معنای بی خطری،ایمنی وآرامش است وبه نظرما امنیت اجتماعی متوجه مسائل فردی وروابط اوبااجتماع و حکومت می شود ودولت مسئول قانونی تامین این امنیت به شمار می رود.با این رویکرد موضوعاتی چون معیشت، درآمد، آزادی، نقش اجتماعی، آبرو و اعتبار، مشارکت های اجتماعی و... درحوزة امنیت اجتماعی قرار دارد. به این ترتیب یک فرد وقتی دارای امنیت اجتماعی است که در تمامی آنچه یاد شد ازامنیت و حالت آرامش وایمنی برخوردار باشد.

برای روشن ترشدن مسئله بهتراست به سراغ قانون اساسی برویم و ببینیم قانون اساسی درموضوع امنیت اجتماعی برچه محورهایی تأکید دارد:

جان،مال،حقوق،حیثیت،مسکن وشغل اشخاص می باید مصون ازتعرض باشد. (اصل ۲۲)

دولت باید تبعیضات ناروا را رفع کند وامکانات عادلانه برای همه ایجاد نماید. (اصل۳ بند ۱۳)

دولت باید محیط مساعد برای رشد فضائل اخلاقی براساس ایمان، تقوا و مبارزه با کلیه مظاهر فساد و تباهی ایجاد کند. (اصل۳ بند ۱)

همه قوانین ومقررات و برنامه ریزی ها باید درجهت آسان کردن تشکیل خانواده،پاسداری و قداست آن واستواری روابط خانوادگی برپایة حقوق واخلاق اسلامی باشد. (اصل۱۰)

آنچه آمد قسمتی ازموضوعاتی است که درحقیقت مطالبات مردم ازحکومت اسلامی است وقانون اساسی،دولت رابرانجام آنها موظف کرده است.ازاین رو شایسته است همه دولتمردان که این مسئولیت خطیربردوش دارند به آنها توجه ویژه داشته باشند تا به وظایف قانونی خود عمل کرده وازعهده این مسئولیت عظیم برآیند و در آزمایش بزرگ زندگی سربلند گردند.گرچه نقش مردم و دیگر نهادهای اجتماعی و مذهبی را نمی توان درتأمین امنیت اجتماعی نادیده گرفت. همه مسئولند.پیامبراسلامی (ص) فرمودند:« كُلُّكُم راعٍ و كُلُّكُم مَسؤولٌ عَن رَعِيَّتِه... ؛ همه شما مسئوليد و همه شما نسبت به زيردستانش بازخواست مى شود.»[2]

احساس عدم امنیت اجتماعی

در نبود آنچه که درجامعه" امنیت" گفته می شود ، ترس و وحشت ، بی اعتمادی و سردرگمی حاکم شده و فرد فرد جامعه نگران از چکونگی سرنوشت و جایگاه خود در این شرایط ، تنها به نجات خویش می پردازد و فارغ از هرچه بر سر جمع می گذرد ، در صدد یافتن راه حلی برای فرارخود از مهلکه می افتد و این تنها به بهای نادیده گرفتن حق و حقوق افراد جامعه بر اولویت خواسته های فردی خود تأکید می کند. تضارب و تقابل خواسته های فردی موجود درجامعه ای که دستخوش بی قانونی است می تواند متفاوت و متعدد باشد، استقامت و استواری چارچوب ها ی اجتماعی را درهم کوبیده و به ناهنجاری هایی میدان می دهدکه به تشدید ناامنی و تقویت تفکر " هرکس برای خود" و" همه برای من"می انجامد . بنابراین درسایه عدم امنیت اجتماعی، رضایت مندی از زندگی و شرایط اجتماعی کاهش یافته ویاس وانفعال ، افسردگی فردی واجتماعی جایگزین شادابی، تحرک و نشاط می شود. درچنین شرایطی است که فرد بخاطرحفاطت ازخود در برابر تهدیدات گوناگون بر گرفته از اجتماع درغیاب قانون و مقرراتی که ضامن ادامه حیات جمعی و اجتماعی است، به هر وسیله ای برای حمایت ازخود و دور شدن ازمسائل و خطرات به خود بیشترمی اندیشد تا بقای جمع و اجتماعی که درآن زندگی می کند.

جایگاه امنیت درجامعه

یکی از با اهمیت ترین وجوه زندگی وجود " امنیت"می باشد. مقوله امنیت درزندگی جمعی تا حدی است که گروهی از متفکران اجتماعی درتعاریف خود کلمه" امنیت"را مترادف با مفهوم "سلامتی" به کار می گیرند ، و وجود آن را ضامن بقا و پایداری جامعه سالم می دانند. البته بر این نکته می توان تأکید نمود که " احساس امنیت" همواره رابطه مستقیم با امنیت واقعی نداشته و وجود و عدم وجود امنیت و احساس آن لزوما" به معنی بهره مندی یا محرومیت ازواقعیت امنیت نیست. در جوامعی که وجود امنیت موجب می شود تا تعاملات اجتماعی دریک مسیر واقعی قرار گیرد، احساس عدم امنیت چه ازلحاظ بودن یا نبودن واقعی آن می تواند تحرکات وجریان های اجتماعی را دچاراختلال کند. و این اختلالات خود سرمنشاء باس وانفعال اجتماعی می شود.

ابعاد؛ گستره و سطوح امنيت

امنیت نه تنها یکی ازمهمترین وظایف وکارکردهای دولتها در عصرمدرن است، بلكه بزرگترین دغدغه هرنظام سیاسی است که با عناصر اقتصادی، ایدئولوژیک، فرهنگی، اجتماعی و نظامی پیوند خورده است. اهمیت این موضوع البته به نظرمی رسد که در میان کشورهای درحال توسعه دوچندان باشد؛ زیرا امنیت دراین کشورها امرپیچیده ای است و پیوندهای موجود میان ابعاد گوناگون آن، عامل پیچیدگی بیشترآن است. یکی ازموضوعاتی که ازدهه 1980 به این سو، دردستورکار محققان و علاقمندان امنیت پژوهی قرارگرفته است، موضوع دایره و ابعاد امنیت است. فرا گذشتن از منحصر دیدن امنیت دربُعد نظامی،گرچه دستاورد بزرگی بوده و هست اما تا مشخص شدن ابعاد گوناگون و زوایا و ابهامات فراوان آن، راه طولانی باید پیموده شود. البته بايد اذعان و تصديق نمود، امنيت يكي ازعناصر بنيادي بُعد سياسي نظم اجتماعي محسوب مي‏گردد و داراي ابعاد متنوعي است كه شامل ذهني و عيني، داخلي و خارجي، فردي وجمعي مي‏باشد و از لحاظ گستره نيزشامل حيطه‏هاي ملي،منطقه‏اي وجهاني است، ازجنبه سطح به سطوح خرد وكلان تقسيم مي‏شود. هريك ازاين ابعاد، گستره وسطوح امنيت به نوبه خود به خرده ابعاد ديگري تقسيم مي‏شود، براي مثال، امنيت در سطح خرد مي‏تواند شامل امنيت جاني، امنيت مالي، امنيت فكري،امنيت بياني، امنيت اخلاقي،امنيت شغلي وامنيت حقوقي باشد وامنيت درسطح كلان نيزمي‏تواند زيرسطوح اقتصادي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي، نظامي وطبيعي يا زيست محيطي را دربر بگيرد.

شناخت اندیشه اجتماعی متفکرانی که خارج از چهارچوب های رایج درعلوم اجتماعی می اندیشیده اند، بدون علم و احاطه به تعریفی که از آنها ازهستی، انسان وجامعه ارائه داده اند، نه تنها چندان صحیح به نظر نمی آید، بلکه حتی گاه می تواند زمینه پیدایش استنتاج گمراه کننده و انحرافی باشد. براین اساس كتاب حاضر با بيان مباحث كليدي، به تدوین اصول و مبانی اندیشه ها در باب امنیت و ابعاد آن پرداخته و برمبنای این اصول، به توصیف جدیدی ازابعاد امنیت دست یافته است.

امنیت درمكتب اسلام ودرنزدعقلا وصاحبان فكرابزار است نه هدف. کما اینکه کل سیاست نیز ابزار است. ابزاری درخدمت سیرالی الله دردنیای فانی طبیعت. به دیگرسخن امنیت بخشی ازسیاست است وسیاست خود متأثرازنگاه هستی شناسانه وانسان شناسانه اوست. اگر سیاست و حکومت را ظرفی بدانیم که ارزش های یک ملت درآن حفظ می شود و از قوه به فعلیت در می آید، امنیت کارکردش ایمن ساختن و هموارکردن این شرایط است. مآلا اینکه نگاه هستی وانسان شناسانه منجر به این می شود که نگرشی همه جانبه به امنیت و ابعاد آن داشته باشيم. دراين رویکرد علاوه بر جنبه های نظامی، سیاسی، فرهنگی و... که بُعد مادی امنیت را تشکیل می دهند، بُعد غیر مادی و فرادنیوی امنیت جوامع انسانی نیز بسیارمهم و تعیین کننده است.

امنیت اجتماعی از نگاه صاحب نظران

1- امنیت اجتماعی مفهومی جامع و حیاتی است که به تأمین ایمنی و آرامش جامعه و افراد آن اشاره دارد.

2- امنیت اجتماعی نه تنها به حفظ جان و مال افراد مربوط می‌شود، بلکه شامل حفظ حقوق اساسی، اجتماعی و اقتصادی افراد و جامعه به طور کلی نیز می‌باشد.

3- در واقع، امنیت اجتماعی همواره به عنوان یکی از اهداف اصلی هر جامعه و دولت مطرح بوده و تضمین آن، اساسی‌ترین وظیفه دولت نسبت به شهروندان است.

4- امنیت اجتماعی به طور گسترده‌تر به حفظ نظم، استقرار قوانین عادلانه و پیشگیری از خشونت و جرم در جامعه می‌پردازد.

5- امنیت اجتماعی به وضعیتی اشاره دارد که در آن افراد یک جامعه به طور کلی از خطرات و تهدیدهای مختلف در ابعاد مختلف زندگی خود در امان هستند و احساس امنیت می‌کنند.

6- امنیت اجتماعی شامل محافظت ازحقوق وآزادی‌های افراد،حفظ نظم وامنیت عمومی وایجاد فرصت‌های مساوی برای همه اعضای جامعه و کاهش تفاوت‌های اجتماعی است.

7- همانگونه که گذشت خاطرنشان ساختیم که امنیت اجتماعی عبارت است اطمینان خاطر افراد جامعه و نیز گروههای اجتماعی نسبت به موجودیت و انسجام خود در قبال تحرکات عمدی (مانند کوچاندن هوشمند یک قوم) و تحولات عادی(مانند زلزله یا گسست نسلی).

8- بر اساس تعریف ارائه شده، موضوع امنیت اجتماعی در ایران فقط گروه نیست بلکه فرد نیز به عنوان عضو گروه و مؤلفه‌ سازنده جامعه در شمول امنیت اجتماعی قرار می‌گیرد. همچنین افراد و گروه ها، هم دغدغه موجودیت خود را دارند و هم نگران هویت و انسجام جمعی خود می‌باشند.[3]

9-امنیت اجتماعی در سطح جوامع ناشی از استمرار وجود ارزش های فرهنگی چون( فرایند اجتماعی شدن، نظم، وفاق وهمکاری اجتماعی و....) به حفظ حریم اجتماعی، رفع خطرات،استفاده بهینه ازفرصت ها اجتماعی زندگی سطح ارتقاء و می پردازد.

10-امنیت اجتماعی به عنوان پدیده ای در مسیر تحولات اجتماعی برسر راه توسعه یعنی وضعیت موجود و وضعیت مطلوب مورد توجه مردم و گروه های اجتماعی قرار می گیرد.

11- اهتمام به مسئله امنیت اجتماعی در جامعه ناشی از افزایش سرمایه اجتماعی خواهد بود.[4]

12-امنیت اجتماعی پاسداری از هویت های اجتماعی است؛ براین اساس جامعه از طریق گسترش فضای اجتماعی و از بین رفتن موانع و محدودیت های اجتماعی برای گروه های قومی و اجتماعی به دنبال حفظ الگوهای هویتی خواهد بود.[5]

دوشنبه: 29 / 05 / 1403- 14 صفر 1446- 19 آگوست 2024

منابع

1- سید مهدی میرشفیعیان، جامعه ونظم عمومی، تهران، چاپخانة گیتی، بی‌تا .

2- مهدی حاضری، امام خمینی (ره) و وفاق اجتماعی، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی/ 1379.

3- گي روشه، «كنش اجتماعي»،ترجمه همـا زنجـاني زاده، انتشارات دانشـگاه فـردوسي(مشهد)/ 1379.

4- هدايت الله ستوده، مقدمـه‏اي بر آسيب شناسي اجتماعي»، نشر آواي نور/1372.

5- جعفــرسخــاوت، جـامعـه شناسـي انحرافـات اجتمـاعي»،انتشـارات دانشـگاه پيام نور/1377.

6- لورنس فريدمن، مفهوم امنيت»،گـزيده مقالات سياسـي امنيتـي، ترجمه مؤسسه پژوهش‏هاي اجتماعي، جلداول، انتشارات بينش/1375.

7- رابرت.ك مـرتـون،« مشكلات اجتماعي ونظريه جامعه شناسي»، ترجمه نوين تولايي، نشر اميركبير/1376.

8- فرامرز رفيع پور، «آنومي يا آشفتگي اجتماعي»، نشر سروش/1378.

9- افشار، اسدالله(1394) ، امنیت ، اجتماع ، امنیت اجتماعی ، تهران: سفيرارد هال/ 1394.

[1] - معنا و مفهوم امنیت اجتماعی. تارنمای مرکز پژوهشی جامعه و امنیت/ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

[2] - صحيح مسلم : ج 3 ص 1459 ح 20 ، سنن أبي داوود : ج 3 ص 130 ح 2928 كلاهما عن ابن عمر .

[3] - - معنا و مفهوم امنیت اجتماعی. تارنمای مرکز پژوهشی جامعه و امنیت/ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

[4] - در سطح جامعه هر چه شرایط محیطی و میزان تراکم و چگالی تعاملات اجتماعی موجود در محیط های اجتماعی با لا تر رود، در نتیجه انسجام، اعتماد و تعامل اجتماعی بیشتر خواهد شد.

[5] - کونانی؛ سامان و مهرابی؛ مهرداد. امنیت اجتماعی. اولین همایش ملی آینده پژوهی، علوم انسانی و امنیت اجتماعی. سیویلیکا/ 1395.

تعاریف جرم سازمان یافته و ماهیت آن جرائم

اسدالله افشار

اشاره: در بحث قبلی که روز شنبه 23 تیر ماه سال جاری با عنوان" خطر و تهدید جرایم سازمان یافته در جهان" در پایگاه خبری تحلیلی نیک رو به چاپ رسید؛ وعده داده شد که در بحث بعدی به بررسی تعاریف جرم سازمان یافته و ماهیت آن جرائم خواهیم پرداخت و لذا طبق وعده داده شده این بحث را در ذیل پی می گیریم.

تعاریف جرم سازمان‌يافته از حیث مفهوم مشترک

تعريف‌‌هاي زيادي از جرم سازمان‌يافته ‌ارايه شده ‌است كه با وجود تفاوت‌هايي كه دارند از حيث مفهوم مشترك هستندکه درذیل به برخی ازآن ها اشاره می گردد :

1-دريكي ازكوتاه‌ترين تعريف‌ها، جرم سازمان‌يافته عبارت است از: «فعاليت مجرمانه مستمري كه با هماهنگي صورت مي‌گيرد.»[1]

اين تعريف دايره جرم سازمان‌يافته را بسيارگسترده كرده و تمام جرايمي كه با مشاركت يا معاونت دو يا چند نفرارتكاب مي‌يابد را شامل مي‌شود و هم از حيث تعداد مرتكبان و نوع فعل ارتكابي و شرايط و خصوصيات اطلاق دارد، داراي معناي جامع و مانع نبوده و نمي‌تواند مبناي مباحث مربوط قرار گيرد.

2- درتعريفي ديگركه مورد اتفاق تمامي‌جرم شناسان معرفي شده است‌، جرم سازمان‌يافته«‌اقدام مجرمانه مستمري است كه براي كسب سود و منفعت از طريق انجام فعاليت‌هاي غيرقانوني مورد نيازمردم انجام مي‌شود.»[2]

اين تعريف نسبت به تعداد مرتكبان و سازمان يافتگي جرم وتباني ميان مجرمان وايفاي نقش خاص ازطرف هر يك از آنان ساكت بوده و در نتيجه ، تعريف جامع و كاملي نيست.

3- از ميان تعريف‌هاي مختلف ديگري كه در اين مورد وجود دارد[3]يكي از مناسب‌ترين آن‌ها تعريفي است كه بر اساس آن جرم سازمان‌يافته عبارت است از يك سري معاملات غير قانوني كه توسط مجرمان متعدد براي يك دوره مستمر صورت مي‌گيرد و هدف از اين معاملات كسب امتيازات اقتصادي و قدرت سياسي است در صورتي كه براي كسب قدرت اقتصادي لازم باشد؛ اين تعريف كه نسبتاً جامع و مانع است، با تعريف مبسوط ديگري كه جرم سازمان‌يافته را اقدام مجرمانه غير ايدئولوژيك مي‌داند كه توسط گروهي از افراد كه تعامل اجتماعي نزديك به هم دارند ارتكاب مي‌يابد و هدف از آن به دست آوردن منفعت و قدرت است، كامل‌تر مي‌گردد.[4]

4- با وجود اين كه درتعريف‌هاي ذكر شده، جرم سازمان‌يافته بر فعاليت‌هاي مجرمانه خاص اطلاق مي‌گردد، درتعريف‌هاي ديگري با مسامحه، جرم سازمان‌يافته برگروه‌ها وسازمان مجرمانه مرتكب اين گونه جرايم اطلاق شده ‌است.[5]

اين تعريف‌ها كه عموماً توسط جرم‌شناسان ارايه شده ‌است ، در مواردي آن چنان با هم در تضاد هستند كه گروهي از جرم‌شناسان ارايه يك تعريف روشن و دقيق در ابتداي تحقيق را ممكن ندانسته و تبيين آن را تنها در خلال تحقيق امكان پذير مي‌دانند.[6]

5- در عين حال، تعريف مناسبي كه مي‌تواند مشكل تشتّت در تعريف‌ها را تا حدي بر طرف كرده و در مرحله عمل به كار گرفته شود تعريفي است كه توسط سازمان پليس جنايي بين‌المللي (اينترپل) ارايه شده‌است. بر اساس اين تعريف، جرايم سازمان‌يافته به فعاليت‌هاي غير قانوني گروهي مجرمانه با ساختار يك‌پارچه و متحد اطلاق مي‌شود كه هدف اساسي آن از اين فعاليت‌ها به دست آوردن پول از اين راه بوده و غالباً با ايجاد ترس و فساد ادامه حيات مي‌دهد.[7]

6- اين تعريف هم‌چنين از كنوانسيون سازمان ملل متحد عليه جرايم سازمان‌يافته و فراملي مصوب سال 2000 مشهور به كنوانسيون پالرمواستنباط مي‌شود. در اين كنوانسيون جرايم سازمان‌يافته به جرايم شديد يا جرايم خاص پيش بيني شده دركنوانسيون[8] اطلاق مي‌شود كه توسط گروهي متشكل از سه نفر يا بيش‌تر و با هدف تحصيل مستقيم يا غير مستقيم منفعت مالي يا مادي براي مدتي ارتكاب مي‌يابد. [9]

با توجه به تعريف‌هاي متعددي كه ‌از جرم سازمان‌يافته‌ ارايه گرديد، به نظر مي‌رسد تعريف زير تعريفي جامع است كه بر گرفته‌ از تعريف‌هاي بالا بوده و مي‌تواند به عنوان معياري مناسب براي مباحث بعدي مورد توجه قرار گيرد: « جرم سازمان‌يافته عبارت از فعاليت‌هاي غير قانوني و هماهنگ گروهي منسجم از اشخاص است كه با تباني باهم و براي تحصيل منافع مادي و قدرت، به ‌ارتكاب مستمر مجرمانه شديد مي‌پردازند و براي رسيدن به هدف از هر نوع ابزار مجرمانه نيز استفاده مي‌كنند.»[10]

تزلزل در ارائه تعریف واحد از این جرم

در بررسی این دسته از جرایم و همچنین در مقام تعریف آن لازم است بدانیم که؛ در قوانین جاری ما تعریف جامع و مدونی ازجرائم سازمان یافته ارائه نشده و اکثر حقوقدانان و صاحب‌نظران کشور ما در این رشته صرفاً به تفسیر کنوانسیون و تعاریف کشورهای اروپایی اکتفا نموده‌اند. در جرم‌شناسی تعاریف متفاوتی ارائه شده و این تعاریف به صورت پراکنده بوده و از نظر نوع جرم، قلمرو آن، هدف از ارتکاب و ساختار تشکیلاتی، با هم متفاوت هستند، به سبب تزلزل در ارائه تعریف واحد از این جرم، سازمان ملل متحد در کنوانسیون پالرمو 2000 این جرم را تعریف ننمود و صرفاً به تعریف گروه مجرمانه و ذکر مصادیق آن بسنده کرده است. با وجود گذشت چند دهه و تدوین کنوانسیون‌ها و کنفرانس‌های علمی درخصوص این جرم تاکنون درخصوص ماهیت جرم سازمان یافته میان جرم‌شناسان اختلاف‌نظر وجود دارد.[11]

رفع ابهام ازمعنا ومفهوم «جرائم سازمان یافته»

اصطلاح «جرائم سازمان یافته» به اندازه کافی شناخته شده است، اما در مورد معنای آن ابهام وجود دارد. در مفهوم گسترده، این اصطلاح به هرگونه فعالیت غیرقانونی نظیر دزدی حرفه‌ای سازمان یافته، دزدی تجارت، فعالیت‌های گروه‌های تروریست، فعالیت باندهایی که از راه ارعاب و خشونت پول به دست می‌آورند، اشاره می‌کند. این اصطلاح به سادگی با اصطلاح مربوط به «جرائم سازمانی» که یک اصطلاح عام برای جرائم شرکت‌ها و مؤسسات دولتی می‌باشد، قابل اشتباه است. اصطلاح «جرائم سازمان یافته» بیشتر در ارتباط با «مافیا» سازمان سراسری تبه‌کاران ایتالیایی تبار است که دست به انجام کارهای حساب شده غیرقانونی می‌زند و با کارهایی نظیر فروش و توزیع مواد مخدر، قماربازی، روسپی‌گری، نزول‌خوری، اخاذی و فعالیت‌های دیگر سروکار دارد. از این دیدگاه، جرائم سازمان یافته به عنوان یک «سازمان تبه‌کاری» عمل می‌کند.

اما به طور کلی می‌توان گفت مجرمان جرائم سازمان یافته از عملکردهای مهمی برخوردار هستند. زیرا از یک سو، در بسیاری از تجارت‌های قانونی سرمایه‌گذاری می‌کنند، مقدار پول شستشوشده را در بانک‌های جدید به حساب می‌گذارند و از سوی دیگر، کارگران ناراضی را از طریق اخاذی خاموش می‌کنند، افراد بیکار ناراضی را از طریق موقعیت‌های مشابه سرکوب کره و شکایات ساکنان نواحی فقیرنشین را با توزیع مواد مخدر سرهم می‌آورد. «قراردادهای ساخت و پاختی» که بین شرکت‌های تجاری و اتحادیه‌های وابسته به جرائم سازمان یافته رد و بدل می‌شود، نمونه خوبی از جرایمی است که هم شرکت‌های تجاری قانونی و هم اتحادیه‌های وابسته به جرائم سازمان یافته از ارتکاب آنها علیه کارگران ضعیف سود می‌برند و با وجود این‌که این قراردادها آرامش کاری را تضمین می‌کند، اما کارگران را از دستمزدشان و مزایای دیگر محروم می‌سازند. روی هم رفته، مؤسسات سرمایه‌داری و جرائم سازمان یافته همزیستی سودآوری دارند. بنابراین، از دیدگاه انتقادی یا ترقی‌خواهانه، جرائم سازمان یافته را باید ثمره اقتصادی سرمایه‌داری و فعالیت‌های غیرقانونی شبکه‌ای از سوداگران، مقامات دولتی و باج‌گیران وابسته به هم دانست. این جرائم به طور نزدیکی با جرائم اداری در ارتباط است.[12]

گونه شناسی جرائم

جرائم را می‌توان به گونه‌های مختلف تقسیم‌بندی کرد ، اما در این بخش ، گونه‌های جرم به پنج نوع تقسیم شده است، اولین مورد جرم ، شامل جرائم خشن[13]و جرائم مربوط به اموال است که مرتکبان این نوع جرم بیشتر جوانان هستند. نوع دیگر جرائم اصطلاحاً مربوط به «یقه‌سفیدان»[14] است. آنان افرادی هستند که از طبقات متوسط اجتماع و بالاتر بوده که حوزه قانون‌شکنی و جرم آنها در محدودیت شغلی و با استفاده از جلب اعتماد مردم است ؛ ویژگی جرم این دسته افراد در این است که نگرانی عمومی را برنمی‌انگیزد.

جرائم دستۀ سوم مربوط به تخلفات شرکت‌ها[15] است که انجام این دسته از جرائم نتیجه کار جمعی است و به منظور جلب هرچه بیشتر سود صورت می‌پذیرد.

جرائم سازمان یافته[16]، چهارمین نوع جرم است که توسط گروه‌های سازمان یافته تبه‌کاری هدایت می‌شوند.

آخرین گونه جرم، اصطلاحاً به «جرائم بدون قربانی»[17] معروف و این اصطلاح برای نشان دادن فعالیت‌هایی است که به سبب نقض اخلاق عمومی و نه به سبب آسیب‌رسانی مستقیم به دیگران، غیرقانونی اعلام شده است؛ مانند قماربازی. اگرچه این نوع جرام را بدون قربانی نامیده‌اند، اما در اصل قربانی نیز می‌گیرند، مانند کسی که هروئین مصرف می‌کند خود قربانی این نوع جرم است.[18]

با جهانی شدن، تعریف جرم نیز تغییر کرده است. زیرا فرصت‌ها و امکانات بیشتری برای ارتکاب جنایات سازمان یافته و فراملی به وجود آمده است. هرچند این پدیده باعث از بین رفتن بسیاری از مرزهای سیاسی و مالی شده، اما هنوز هم مرزها و تفاوت‌های واقعی بین کشورها وجود دارد. بنابراین، هر موضوعی که تحت عنوان یک جرم در یک کشور تعریف می‌شود ممکن است که به صورت کاملاً متفاوتی در کشور دیگر تعریف شود. با این حال، یکی از نتایج جهانی شدن این است که قوانین و توافقات بین‌المللی به واسطه اتحادیه‌هایی نظیر اتحادیه اروپا، به منظور افزایش همکاری‌های بین‌المللی پیوسته در حال افزایش است.[19]

اشاره ای به پیشینه جرم سازمان یافته

از ویژگی‌های مطالعاتی و تحقیقاتی جرم سازمان یافته این است که ابتدا این جرم در علم جرم‌شناسی و جامعه‌شناسی جنایی همانند بسیاری از نابهنجاری های اجتماعی مطرح و مورد مطالعه قرار گرفته و پس از تبیین ماهیت وخطرناکی این جرم درجرم‌شناسی، حقوق کیفری با دیدگاهی نو جهت شناسایی و جرم‌انگاری مظاهر آن اقدام نموده است. از طرف دیگر، برخلاف اکثر جرایم کیفری که از حقوق داخلی به حقوق بین‌المللی راه می‌یابند. روند تکاملی این جرم معکوس بوده است به این معنا که ابتدا در حقوق بین‌الملل مورد توجه قرار گرفت و قراردادها و معاهدات و مصوبات پیرامون مبارزه با آن میان دولت‌ها منعقد گردید و پس از آن به تدریج به حقوق داخلی راه یافت و در حال پیدا کردن جایگاه خود در حقوق داخلی کشورها است. گرچه می‌توان ادعا کردکه جرم سازمان یافته عمری به درازای تاریخ بشریت دارد،درعین حال اولین نویسنده‌ای که به این جرم توجه کرد و کار مخرب آن را تلویحاً بررسی نمود؛ «ادوین ساترلند» جامعه‌شناس جنایی بود که درکتاب «اصول جرم‌شناسی» درسال 1924 میلادی از«جرم سازمان یافته» و«سازمان مجرمانه» نام برد و تأثیر مظاهر آن را بر ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه ـ به ویژه ایالات متحده آمریکا ـ تبیین نمود.

طبق برخی منابع نیز اصطلاح «جرم سازمان یافته» اولین بار توسط اعضای کمیسیون جرم شیکاگو سازمان محلی که توسط تجار، بانکداران و حقوقدانان برای اصلاح نظام عدالت کیفری در سال 1919 تأسیس شد ـ به کار برده شده از نظر این کمیسیون جرم سازمان یافته بر فعالیت‌‌های گروه بزرگی از مجمرانه متشکل از حدوده ده هزارمجرم حرفه‌ای درشیکاگو که به دنبال «جرم به عنوان یک تجارت» بوده‌انداطلاق می‌گردید.

علت این امر را می‌توان درظهور مظاهر مدرن این جرم درآمریکا جستجو نمود که در آن زمان که به دوران ممنوعیت در آمریکا معروف گردید. جنبه‌های مختلفی از جرم سازمان یافته خصوصاً قاچاق مشروبات الکلی در آن کشور کاملاً مشهود بوده‌اند.[20]

در بحث بعدی به شرط حیات؛ مباحثی را در باره"تکامل نوین جرم سازمان یافته ازبُعد تاریخی"مطرح خواهیم نمود.

جمعه: 26 / 05 / 1403- 11 صفر 1446- 16 آگوست 2024

منابع

1. بسیونی، محمد شریف و وتر، ادوارد، درآمدی بر درک جرم سازمان یافته، ترجمه محمدابراهیم شمس ناتری، مجله حقوقی و قضایی دادگستری، شماره34، بهار 1380.

2. بوسار، آندرو، بزه کاری بین المللی، ترجمه نگار رخشانی، تهران، کتابخانه گنج دانش، 1375.

3. شمس ناتری، محمد ابراهیم، بررسی سیاست کیفری ایران در قبال جرایم سازمان یافته با رویکرد به حقوق جزای بین المللی، رساله دکتری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، زمستان 1380.

4. کنفرانس وزارتی جهان پیرامون سازمان یافته فراملی( ناپل، ایتالیا، 2123 نوامبر 1994 ) اعلامیه سیاسی و طرح اقدام جهانی:U.N.Doc: A/49 / 748 (1994).

5. کنوانسیون ملل متحد علیه جرایم سازمان یافته فراملی، ماده 3، پاراگراف دوم.

6. کی نیا، محمد، روا ن شناسی جنایی، تهران، انتشارات رشد، 1374.

7. نجفی ابرند آبادی، علی حسین و هاشم بیگی، حمید، دانشنامه جرم شناسی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، 1377.

8. Alfred R..Hindesimith, Organized Crime , The Annals of the American Academly of Political and Social Science , NO . 217, September 1941.

9.Alfredo Nunzo , the Elaboration of the united nations convention against transnational organized Crine , Siracosa , ltalia , 1999.

10.Anne H. Soukhanor and others, the American Heritage Dictionary of the english Language , Thirded , Houghton Mifflin , 1992, p.1272.

11.Dennis J.Kenny and James O. Finckenaver , Organized Crime in America , U.S.A, Wadsworth , 1995.

. Donald R, cressy , Theft of the nation, New York , Evanstone , 1969.12

13.E.Edito, Organized Crime,Cross Cultural studiens, Totowa, New Jersey, 1986.

14.Federico Varese, Is Sicily the future of Russia ? Private Protection and the Rise of the Russian Mafia, Archives of European Sociohogy, No .35, 1994.

15.Guenter Gehi. Bedroht die organisierte Kriminalitate Demokratien in Europa? Dadder , Legefeld , Germany , 1996.

1- Donald R, cressy , Theft of the nation, New York , Evanstone , 19695.

[2] - شمس ناتري، محمد ابراهيم، (1380 ) ، بررسي سياست كيفري ايران در قبال جرايم سازمان‌يافته با رويكرد به حقوق جزاي بين‌المللي، رساله دكتري، تهران، دانشگاه تربيت مدرس ، صص13-25.

3- Alfred R..Hindesimith, Organized Crime , The Annals of the American Academly of Political and Social Science , NO . 217, September 1941

Anne H. Soukhanor and others, the American Heritage Dictionary of the english Language , Thirded , Houghton Mifflin .1992, p.1272

1971 Joseph Albini. The American Mafia: Genesis of Legend, New York,

[4] - شمس ناتري، محمد ابراهيم، (1380 ) ، بررسي سياست كيفري ايران در قبال جرايم سازمان‌يافته با رويكرد به حقوق جزاي بين‌المللي، رساله دكتري، تهران، دانشگاه تربيت مدرس ، صص13-25.

5-1999 James D.Torr, organized Crime, Sandiago,USA, Green haven press Inc..

.217, September 1941

Anne H. Soukhanor and others, the American Heritage Dictionary of the english Language , Thirded , Houghton Mifflin . 1992, p.1272

21 Larryj . siegel, Criminology , 6thed. U.S.A, West / Wadsworth, 1997

6- 14-1986 E.Edito, Organized Crime,Cross Cultural studiens, Totowa, New Jersey .

[7] - شمس ناتري، محمد ابراهيم، (1380 ) ، بررسي سياست كيفري ايران در قبال جرايم سازمان‌يافته با رويكرد به حقوق جزاي بين‌المللي، رساله دكتري، تهران، دانشگاه تربيت مدرس ، صص13-25.

. 8-Art 2000 U.Nconvention against trannational organized crimes

[9] - این جرایم عبارت اند از عضویت در گروه مجرمانه سازمان یافته، تطهیر درآمد های به دست آمده از جرم، فساد اداری و کارشکنی در اعمال عدالت نسبت به جرایم سازمان یافته.

[10] - شمس ناتري، محمد ابراهيم، (1380 ) ، بررسي سياست كيفري ايران در قبال جرايم سازمان‌يافته با رويكرد به حقوق جزاي بين‌المللي، رساله دكتري، تهران، دانشگاه تربيت مدرس ، صص13-25.

[11] - مقدم ، علی اصغر ، یوسفی مراغه، مهدی ، رضایی، ارسلان ، (1393) . بررسی جرم سازمان یافته در قوانین داخلی و قراردادهای دوجانبه ، انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش‌های ناجا.

[12] - لیمن، مایکل ـ گری، پرتو ، (1379. جرایم یقه سفیدها (مجرمین پشت نقاب اعتماد)، ترجمه گروهی از مترجمین انتشارات معاونت آموزش ناجا ،صص 269-273 .

[13] - برسلر، فنتون(1993). اینترپل، تاریخچه و بررسی 70 سال رسیدگی به جرم و جنایت، ترجمه قیطاس مردانی راد، انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش‌های ناجا.

[14] - بیابانی، غلامحسین ـ مختاری، محسن (1387).اینترپل، انتشارات پلیس بین‌الملل ناجا.

[15] - پالمر، ام جی (1380). همکاری استراتژیکی در کنترل پلیس بین‌المللی، ترجمه اداره اطلاع‌رسانی پلیس بین‌الملل ناجا.

16- جلس، ریچاد. جی ـ و این، آن. لی، (1380) .گونه‌های مختلف جرم، ترجمه محسن رضایی محمودآبادی، فصلنامه دانش انتظامی، شماره 3.

[17] - دانش، تاج زمان، (1384). مجرم کیست، جرم‌شناسی چیست، چاپ دهم، انتشارات کیهان.

[18] - جلس، ریچاد. جی ـ و این، آن. لی، (1380) .گونه‌های مختلف جرم، ترجمه محسن رضایی محمودآبادی، فصلنامه دانش انتظامی، شماره 3.

[19] - سوتیل، کیت ـ پیلو، مویرا ـ تیلور، کلر ، (1383) . شناخت جرم‌شناسی، ترجمه میرروح‌ا... صدیق، انتشارات دادگستر.

[20] - مقدم ، علی اصغر ، یوسفی مراغه، مهدی ، رضایی، ارسلان ، (1393) ، بررسی جرم سازمان یافته در قوانین داخلی و قراردادهای دوجانبه ، انتشارات مرکز مطالعات و پژوهش‌های ناجا.

انسان؛محوری‏ترین موضوع آفرینش

اسدالله افشار

بسیاری از اندیشمندان، براین باورند که در شناخت انسان، با پدیده ای همسان با سایر پدیده ها رو به رو نیستند؛ بلکه با موجودی معمّایی و ابهام آمیز مواجه اند که با تلاش های علمی متداول، نمی توان به آسانی به حقیقت او پی برد. در سوی دیگر، حس گرایان افراطی قرار دارند که روی از واقعیت برگردانده اند و دیده بر بسیاری از حقایق انسان و راز و رمزهای او فروبسته اند و انسان را همچون ماشینی پیچیده و اندکی فراتر از حیوان می دانند.

هر چند که در طول تاریخ، متفکّران و فلاسفه، تعاریف بسیاری از انسان و حقیقت او و جایگاه او در هستی ارائه کرده اند، به جرئت می توان گفت که خداوند متعال، در کلام خویش، جامع ترین بینش را درباره انسان ارائه می دهد؛ بینشی که از جزئی نگری دور است، انسان را محدود نمی سازد و از یک بُعد به او نمی نگرد؛ بینشی که هم چگونگی پیدایش انسان و هم فلسفه خلقت او را مطرح می سازد و به پرسش های از کجا آمده ایم و به کجا می رویم، پاسخ کافی می دهد. ابعاد وجود انسان، نیازهای او و راه صحیح ارضای آنها را مشخّص می کند و چگونگی رابطه بین انسان با محیط پیرامونش را به دقیق ترین شکل، مشخّص می سازد و با این همه، باز آدمی را به تأمّل و تفکّر درباره این که از چه و برای چه آفریده شده است، دعوت می کند و می فرماید: «انسان، باید بنگرد که از چه آفریده شده است».[1]

بنابراین بحث انسان شناسی، تعیین و شناخت جایگاه آن در نظام هستی، بدون شناخت روح و روان انسان ناممکن است؛ زیرا اگر کسی حقیقت انسان را، جان او بداند و بودن او را در عالم در رابطه با توحید بشناسد، دیگر او را با دام (حیوان) یکسان نمی داند و در حیطه شناخت محدود به حس و تجربه نمی کند. پس هستی شناسی انسان و جایگاه او، وابسته به خداوند است و معرفت او نیز با معرفی او حاصل خواهد شد. ممکن نیست انسان در اصل هستی به خدا نیازمند باشد، ولی در شناخت از خداوند بی نیاز باشد. از این رو خداوند همان گونه که انسان را آفریده است، او را نیز از طریق خودش معرفی می کند.

انسان، موجودی دو بُعدی

شاید مهم ترین ویژگی انسان، دو ساحَتی (دو بُعدی) بودن او باشد. اعتقاد به دو بُعدی بودن وجود انسان، سابقه ای طولانی در تاریخ اندیشه بشر دارد. طبق این اعتقاد، انسان، در یک بُعد مادّی و جسمانی خلاصه نمی شود؛ بلکه از واقعیتی به نام نفس یا روح نیز برخوردار است. ریشه این اعتقاد، علاوه بر ادیان توحیدی، در بسیاری از ادیان غیرِ توحیدی نیز مشهود است و در میان فلاسفه نیز این نظریه، پیشینه طولانی دارد. در آیات فراوانی از قرآن کریم که درباره خلقت انسان، نحوه آفرینش او و ابعاد وجود او سخن می گویند نیز به دو بُعدی بودن انسان، اشاره شده است: «خداوند، آفرینش انسان را از گِل آغاز کرد... و سپس او را سازمانِ هماهنگ بخشید و از روح خود در وی دمید».[2]

از دقّت در آیات قرآن کریم، این حقیقت نیز قابل درک است که حقیقت انسان و در واقع، انسانیت او، به بُعد معنوی او (یعنی روح او) بر می گردد، نه به همین جسم فناپذیر. در حقیقت، انسان از تمامی امکانات موجود باید در مسیر تکامل خویش (تزکیه نفس)، بهره جوید و در این راه، این امکانات (جسم و بُعد مادّی)، در حکم وسیله اند که گاه به اشتباه در حکم هدف قرار می گیرند و چه بسیاری انسان ها که بدون تأمّل در راز خلقت خویش تمام همّ و غمّ خود را صرف برآورده ساختن تمایلات جسمانی خویش می کنند.

قرآن کریم در مورد ویژگی های آدمی، به ابعاد فراوانی اشاره می کند که اغلب در یک حالت دو بُعدی قرار دارند؛ مانند دو گرایش تقوا و فُجور (پرهیزگاری و تبهکاری)، دو کارکرد نفس آدمی: امر به بدی و سرزنش بدی (امّاره و لوّامه)، مسیرهای دوگانه پیش روی انسان (تعالی و انحطاط) و... . تمام این اشارات، راهنماهایی به سوی یک ویژگی اساسی حاکم بر وجود انسان هستند که همانا ازحق انتخابگری او بشمار می آید.

سه ویژگی انسان

گستردگی دایره اختیار و انتخاب انسان در مورد سرنوشت و اینده اش، از سه ویژگی زیر در انسان، سرچشمه می گیرد:

1. وسعت دایره بینش و آگاهی: انسان با نیروی علم، دایره بینش و آگاهی خویش را از ظواهر و سطوح طبیعت، عبور می دهد و تا اعماق آن گسترش می بخشد و بدین ترتیب، قوانین طبیعت را می شناسد. با شناختن این قوانین، دست او برای ساختن طبیعت، آن چنان که با زندگی اش سازگارتر باشد، باز می شود و همین موضوع ـ که انسان را در مرتبه ای فراتر از سایر موجودات قرار می دهد ـ، نشان دهنده جایگاه ممتاز انسان در نظام هستی است.[3]

2 . برخورداری از فطرت کمال گرا: قرآن کریم می فرماید: « پس روی خود را با گرایش تمام به حق به سوی این دین کن با همان سرشتی که خدا مردم را بر آن سرشته است آفرینش خدای تغییرپذیر نیست این است همان دین پایدار ولی بیشتر مردم نمی‌دانند».[4]

آنچه ازاین ایه استفاده می شود، این است که انسان از دیدگاه وحی، دارای سرشت و بنیادی ارزش گراست.

فطرت و الفاظ معادل آن، نشان دهنده نوعِ معینی از معرفت و میل در ضمیر آدمی است که پیوسته راهبر انسان به سوی خداوند باشد. بر این اساس، انسان، تنها در صورتی می تواند چشم از خدا برگیرد که چشم از خود برگیرد و تنها هنگامی می تواند حضور خدا را درک کند که بی پرده در خویشتن حضور یابد؛ حضوری که خداوند در گیر و دار آفرینش وی، او را به آن فرا می خوانَد. بدین گونه، خداوند، میان انسان و خویشتنِ او حایل است. پس فرار از خود و خدا هم رخ می دهد، چنان که قرار یافتن در خود و جستجوی آرامش در خویش، قرار یافتن در کنار خدا و آرام گرفتن با اوست.

وجود همین فطرت خداجو و کمال گراست که سبب می شود، دامنه اختیارات و انتخاب های انسان، در مقایسه با سایر موجودات، بسیار گسترده تر، ارزشمند تر و سازنده تر باشد.

3 . امانتداری و جانشینی خدا در زمین: در قرآن کریم، انسان، به عنوان موجودی که بارِ سنگین امانتِ الهی را بر دوش می کشد، معرفی شده است: «ما امانت را بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه کردیم، که از تحمّل آن، سر باز زدند و از آن هراسناک شدند و انسان، آن را برداشت...».5[5] مفسّران، درباره این امانت، احتمالات فراوانی داده اند؛ امّا غالباً آن را «اختیار» یا «تکلیف» و یا آن چیزی که تکلیف، مقدّمه رسیدن به آن است ـ یعنی «ولایت الهی» و جانشینی خدا، به واسطه آگاهی از حقایق دین و بندگی حق تعالی ـ دانسته اند. بدین ترتیب، انسان، به واسطه عبادت و اخلاص در بندگی خداوند، می تواند به مقام ولایت الهی برسد؛ یعنی خداوند، متولّی امور او در همه کارها می شود و مستقیماً او را تحت ولایت و تربیت خود قرار می دهد.

این کمال اختیاری، مزیتی برای انسان در میان تمامی موجودات است و فقط اوست که می تواند با استفاده از قدرت اختیار خویش، از ژرفای خاک و عالم مادّه، به اوج اخلاص و عبودیت و قرب الهی، بال و پر بگشاید، بر خلاف سایر موجودات که صرفاً بر اساس طبیعت و ذات خویش، به سمت کمال طبیعی خود (و نه کمال اختیاری) در حرکت هستند.

انسان؛محوری‏ترین موضوع آفرینش

در تعالیم ادیان آسمانی، به ویژه اسلام، پس از مسأله‏ خدا، انسان، محوری‏ترین مسأله به شمار آمده و آفرینش جهان ،فرستادن پیامبران و نزول کتاب‏های آسمانی برای رسیدن او به سعادت نهایی‏اش صورت گرفته است. در جهان بینی قرآن، هر چند همه‏ موجودات آفریده‏ خدایند، و هیچ چیز در عرض خدا قرار ندارد، اما می‏توان گفت جهان از منظر قرآن را باید مانند دایره‏ای با دو نقطه‏ استناد به مختصات اصلی، یکی در بالا (خدا) ودیگری درپایین (انسان)، در نظر گرفت. شاید بتوان گفت به جهت همین عظمت و جایگاه رفیع انسان است که، به رغم سابقه دیرینه و گستردگی تلاش‏هایی که بشر در زمینه‏ شناخت انسان انجام داده است، انسان شناسان بزرگ بر این نکته تأکید دارند که ابزارهای شناخت بشر، از پاسخ‏گویی صحیح و کامل به بسیاری از پرسش‏های مهم ناظر به انسان و زوایای وجود وی ناتوانند.بدین جهت است که امروزه ازعناوین«انسان موجودی ناشناخته» و«بحران انسان‏شناسی» سخن به میان می‏آید.

تعریف انسان شنا سی

هر منظومه‏ معرفتی را که به بررسی انسان و یا بُعدی از ابعادی وجودی انسان و یا گروه و قشر خاصی از انسان‏ها می‏پردازند، می‏توان انسان‏شناسی نامید. انسان شناسی انواع مختلف و متنوعی دارد که، به لحاظ روش و یا نوع نگرش، از یکدیگرمتمایز می‏شوند. انسان شناسی را می‏توان براساس روش به انسان‏شناسی تجربی، عرفانی، فلسفی و دینی تقسیم کرد و با توجه به نوع نگرش، به انسان‏شناسی کلا یا کل نگر و انسان شناسی خُرد یا جزء نگر دسته بندی نمود.

نگرشی جامع به انسان

انسان شناسی دین به گونه‏ای است که انسان را جزء جزء نمی‏کند؛ انسان را محدود نمی‏سازد؛ تک بعدی به انسان نمی‏نگرد؛ همه‏ی ابعاد انسان را در نظر می‏گیرد و انسان را به صورت یک کل واحد مطرح می‏سازد. انسان را به صورت یک مجموعه کامل در نظر می‏گیرد. از همین جاست که تمام مسائلی که در بحث از انسان شناسی مطرح است، قرآن کریم همه‏ آنها را مطرح می‏سازد. قرآن، هم چگونگی پیدایش انسان را مطرح می‏سازد، و هم فلسفه خلقت انسان را. قرآن، هم به سؤال از «کجا آمده‏ایم؟» پاسخ می‏گوید، و هم به سؤال «به کجا باید رفت؟»؛ هم ابعاد وجودی انسان را در نظر می‏گیرد، و هم طبیعت و نهاد آدمی را مشخص می‏کند؛ هم نیازهای انسان را مطرح می‏کند، و هم چگونگی ارضای این نیازها را. در قرآن، هم از عوامل رشد انسان سخن به میان آمده است، و هم به هر یک از موانع رشد، به طور مجزا و مستقل، اشاره شده است.

تأثیر خدا شناسی در انسان شنا سی

رابطه‏ انسان شناسی و خداشناسی، هم در معرفت حصولی نسبت به انسان و خدا مطرح است و هم شناخت حضوری نسبت به خدا و انسان را در بر می‏گیرد. به تعبیر ایزوتسو، نویسنده‏ کتاب خدا و انسان در قرآن، دو گونه اساسی از تفاهم میان خدا و انسان وجود دارد؛ یکی زبانی یا شفاهی است، که وسیله‏ آن زبان بشری مشترک میان دو طرف است، و دیگری غیر شفاهی است، که وسیله‏ آن از طرف خدا «نشانه‏های طبیعی» و از طرف بشر پیدا کردن هیأت خاص و انجام دادن بعضی حرکت‏های بدنی است.

تأثیر نبوت در انسان شنا سی

امکان و نیز اثبات نبوت، ارتباط وثیقی با شناخت انسان و حل برخی از مسائل انسان شناختی دارد. اگر در انسان شناسی اثبات نشود که انسان می‏تواند با خدا ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم - از طریق فرشتگان - داشته باشد، چگونه می‏توان از وحی و پیامبری سخنی به میان آورد. وحی و پیامبری به این معنی است که در میان افراد بشر کسانی یافت می‏شوند که مستقیما، یا به وسیله‏ی فرشتگان، با خداوند ارتباط دارند، خداوند معجزات را به دست ایشان تحقق می‏بخشد و ایشان معارف و پیام‏هایی را از خدا دریافت می‏کنند تا به مردم برسانند. اثبات و پذیرش چنین حقیقتی مستلزم آن است که، پیش ازآن، استعداد بشر برای چنین ارتباطی به اثبات برسد.[6] به همین دلیل یکی از شبهات یا دست آویزهای منکران نبوت آن بوده است که انسان نمی‏تواند با خدا چنین ارتباطی داشته باشد. و این نوع ارتباط فراتر از حد توان بشر است. قرآن مجید در این خصوص از منکران نبوت نقل می‏کند که می‏گفتند:" فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا هَٰذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَنْزَلَ مَلَائِكَةً مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ : اشراف قوم او که کافر شدند (به مردم) گفتند که این شخص جز آنکه بشری است مانند شما که می‌خواهد بر شما برتری یابد فضیلت دیگری ندارد و اگر خدا می‌خواست (رسول بر بشر بفرستد) همانا از جنس فرشتگان می‌فرستاد، ما این سخنانی که این شخص می‌گوید در میان پدران پیشین خود هیچ نشنیده‌ایم. ".[7]

تأمین سعادت انسان در دنیا و آخرت

بدون شک، قرآن کریم این معجزه ماندگار پیامبر اکرم (ص) نسخه‌ای است شفابخش برای تمامی بیماری‌های جسم و روح و کتابی است آسمانی و بی نظیر که برای هدایت انسان‌ها نازل شده است، انسانی که پیامبران الهی آمده‌اند تا او را به خود او بشناسانند و راه سعادتش را به او بازگو کنند. این است که انسان تا خود را نشناسد خدای خود را به درستی نمی‌تواند بشناسد و با شناخت خدای بزرگ می‌تواند به واقعیت حقیقی خود پی ببرد، من عرف نفسه فقد عرف ربه.

انسان از دیدگاه قرآن باید بداند از کجا آمده؟ در کجا هست؟ چگونه باید باشد؟ چه باید بکند؟ و به کجا می‌رود؟

تأمین سعادت انسان در دنیا و آخرت در گرو پاسخ دادن به این پنج سؤال است.

در بینش بزرگان دین، رسالت دین هدایتگری است و موضوع آن انسان است. با این حال، امر فردی نیست بلکه به عکس، از آنجا که چهره غالب زندگی انسان، زندگی جمعی است و جامعه برای او یک ضرورت است، دین نیز که هدفش سامان دادن به زندگی انسان و به‌دنبال آن هدایت او به سوی کمال است نمی‌تواند نسبت به جامعه انسانی، روابط و نهادهای آن بی‌توجه باشد.

هدف همه انبیاء الهی؛ سعادت انسانها

همه انبیاء الهی یک هدف را تعقیب می کردند و آن سعادت انسانها از طریق ایمان به خدا و روز رستاخیز و تعلیم و تربیت صحیح دینی و تقویت اصول اخلاقی در جوامع بشری بوده است، و به همین دلیل همه پیامبران نزد ما محترمند، این مطلب را قرآن به ما آموخته است: «آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ : پيامبر (خدا) بدانچه از جانب پروردگارش بر او نازل شده است ايمان آورده است‏، و مؤمنان همگى به خدا و فرشتگان و كتابها و فرستادگانش ايمان آورده‏ اند (و گفتند:) (ميان هيچ يك از فرستادگانش فرق نمى‏ گذاريم‏) و گفتند: (شنيديم و گردن نهاديم‏، پروردگارا، آمرزش تو را (خواستاريم‏) و فرجام به سوى تو است.»[8]

هر چند با گذشت زمان و آمادگی نوع بشر برای تعلیمات عالی تر، ادیان الهی تدریجا کامل تر، و تعلیمات آنها عمیق تر و عمیق تر شده است تا نوبت به آخرین و کامل ترین آیین الهی یعنی آیین اسلام رسید و فرمان «...الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا ...: امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم، و اسلام را به عنوان آیین (جاویدان) شما برگزیدم... » صادر شد.[9]

پيامبران، راهنمايان انسان ها

انسان سفر بسيار مهم و اسرارآميزي را در پيش دارد اما آيا زندگي وسفر آينده اش به قدر كافي آگاه است؟ آيا توشه ها ي لازم براي جهان آخرت را مي شناسد؟ آيا راه رسيدن به تكامل و سعادت خود را به خوبي مي داند؟ آيا از دشواري ها و پرتگاه هاي راه كاملا خبر دارد؟ چه كساني به پرسش ها ي او پاسخ مي دهند؟ چه كساني راه را به انسان نشان مي دهد و او را راهنمايي و ياري مي كنند؟قطعاپيامبران كه برگزيدگان خدايند.

پس انسان همیشه به وجود پيامبران و راهنمايي هاي آنان نيازمند است. خداي بزرگ كه همه ي موجومدات را آفريده آن ها را در مسيرتكامل قرار داده است، انسان ـ يعني كامل ترين و ارزنده ترين موجودات جهان ـ را در مسير پر خطر زندگي و سفر آخرت بدون راهبر و راهنما رها نكرده است، بلكه براي هدايت و ياري همه جانبه ي اوت راهنما باشي ر برگزيده است.

تنها خدا از اسرار جسم و جان انسان و گذشته و آينده او و زندگي وی و دنيا و آخرتش كاملا آگاه است. چه كسي بيشتر و بهتر از خدا از رموز آفرينش انسان آگاهي دارد؟ چه كسي بهتر از خدا مي تواند برنامه سعادت و تكامل انسان را در اختيارش قرار مي دهد؟ آيا ممكن است خداي مهرباني كه انسان را آفريده است. او را در اين راه دشوار بدون برنامه و رهبر و راهنما بگذارد؟

نه... هرگز؛ خدا انسان را در اين مسير پيچيده و دشوار تنها راها نكرده بلكه براي و راهنما و راهبر فرستاده است. پيامبران را برگزيده و اطلاهات لازم را در اختيارشان قرار داده است تا انسان ها را ياري كنند و با نشان دادن راه سعادت تكامل، آنها را به مقصد برسانند.

دعوت پيامبران

ازآغازخلقت انسان، همواره پيامبران ازجانب خدابراي هدايت اوبرگزيده شده اند.پيامبران همانند انسان هاي ديگر و در بين آنان زندگي مي كردند و به مردم آگاهي مي دادند. آن ها براي رشد و پرورش فكر و اخلاق و ايمان مردم مي كوشيدند. و توجه مردم را به سوي خدا و جهان جاويد آخرت جلب مي كردند. آنها روح خدا پرستي و خير خواهي و توجه به خوبي را در نهاد انسان ها بيدار مي ساختند و با شرك و كفر و ظلم و تجاوزگري پيكار مي كردند.

پيامبران مردم را به اخلاق نيك و كارها ي پسنديده فرا مي خواندند و از اخلاق زشت و كردار پليد و ناپسند باز مي داشتند. به واسطه كوشش ها و فداكاري ها و راهنمايي هاي پيامبران و پيروان آنها بشر توانسته است مسيركمال را طي كند.

جان کلام این که؛ ارزش و جایگاه انسان در عالم، درحقیقت معرفی و شناخت موجودی است که بها و ارزش آن بهشت جاویدان الهی و جوار کریمانه خداوند است. هر انسانی اگر این کرامت خویش را فراموش کرده و اسیر خواسته های طبیعی و زمینی گردد. نه تنها از آن کرامت تنزّل نموده، بلکه از هویت انسانی نیز خارج شده و پس از مرگ به صورت غیرانسانی محشور می شود. از طرف دیگر، جایگاه انسان در نظام هستی، جایگاه خلیفة الله و جایگاه انسان جامع و کامل است که با آن سعه وجودی خویش کرامت های الهی را در جامعه بشری به ارمغان آورده و همه انسانها را به فرزانگی دعوت می نماید. در سایه این فراخوانی، مسیر علمی و عملی تربیت و تزکیه را به آنها رهنمون شده، تا رابطه خالصانه و بندگی خویش را با خداوند برقرار کرده و به او تقرب جویند؛ زیرا مقرّبان بارگاه خداوند جلوۀ بقای او شده و برای همیشه و جاودانه «عند ربهم یرزقون» خواهند بود. در این عالم و نظام آفرینش نیز، همه چیز در اختیار و خدمت آنان است و بر هر موجودی فضیلت و برتری دارند.

چهارشنبه: 24 / 05 / 1403- 9 صفر 1446- 14 آگوست 2024

منابع

1. قرآن کریم.

2. نهج البلاغه.

3. اردبیلی، عبدالغنی(1381). تقریرات فلسفه امام خمینی، ج 3، چاپ اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

4. جوادی آملی،عبدالله( 1381).تفسیر موضوعی، ج 14،(صورت و سیرت انسان درقرآن) نشراسراء، چاپ دوم، قم.

5. جوادی آملی،عبدالله(1382). تفسیر موضوعی، ج 15، (حیات حقیقی انسان در قرآن)، نشر اسراء، چاپ اول، قم.

6. جوادی آملی، عبدالله(1384). بنیان مرصوص، مرکز نشر اسراء، چاپ ششم، قم.

7. طوسی، ابو جعفر محمد بن حسن، مصباح المتهجد... تصحیح اسماعیل انصاری.

8. خمینی، روح الله( 1384). تفسیر سوره حمد، چاپ نهم، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

9. کلینی، یعقوب( 1388). اصول کافی، دارالکتب اسلامیه تهران.

10. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، مؤسسه الوفا، بیروت.

11. مصباح یزدی، محمدتقی( 1376). معارف قرآن، 1ـ3، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول.

12- آربلاستر، آنتونی (1377)، ظهور و سقوط لیبرالیسم، ترجمه عباس مخبر، تهران، مرکز.

13- احمدی، بابک (1377)، معمای مدر نیته، تهران ، مرکز.

14- حسینی خامنه ای ،آیت الله سید علی ، آزادی از نظر اسلام و غرب ، اندیشه حوزه 1377 شماره 14.

15-کرنستون ، موریس (1357) ، تحلیلی نوین از آزادی، ترجمه‏ی جلاالدین اعلم، تهران، امیرکبیر.

16- علامه طباطبائی، سید محمد حسین ، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج 2 قم، انتشارات صدرا، بدون تاریخ.

17- ابراهیم مصطفی و...، معجم الوسیط، ج 2، بیروت- دار احیاء التراث العربی.

18- مطهری، مرتضی ، عدل الهی، چاپ دوم، تهران انتشارات صدرا، بدون تاریخ.

19- شریعتی، علی ، جامعه شناسی ادیان، بدون تاریخ.

20- افشار، اسدالله(1394) ، باز شناسی جایگاه انسان درنظام هستی ، تهران: سفيرارد هال.

[1] - فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ مِمَّ خُلِقَ.( سوره طارق/ 5)

[2] - الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسَانِ مِنْ طِينٍ. ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلَالَةٍ مِنْ مَاءٍ مَهِينٍ. ثُمَّ سَوَّاهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ: همان كسى كه هر چيزى را كه آفريده است نيكو آفريده و آفرينش انسان را از گل آغاز كرد. سپس [تداوم] نسل او را از چكيده آبى پست مقرر فرمود. آنگاه او را درست‏اندام كرد و از روح خويش در او دميد و براى شما گوش و ديدگان و دلها قرار داد چه اندك سپاس مى‏ گزاريد.

[3] - مطهری؛ مرتضی (1368). مجموعه آثار/ جلد اول. تهران: صدرا.

[4] - فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ . (روم:30)

[5] - إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا. ( احزاب / 72)

[6] - مطهری، مرتضی (1368)، مجموعه آثار، جلد اول، تهران، صدرا.

[7] - سوره مؤمنون / 24.

[8] - سوره بقره / 285.

[9] - سوره مائده / 3.

ضرورت وحدت اسلامی و کارکردهای آن در راهبردهای جامعه

اسدالله افشار

1- وحدت ا سلامی از لحاظ سیاسی

نقش آفرینی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مسائل سیاسی جامعه، فلسفه یابی و پی جویی حکمت ها و اهداف آن ها، گویای سیره سیاسی نبوی است. از این زاویه، تدابیر نبوی در هدایت، ولایت و رهبری جامعه اسلامی، مشخص کننده راهبردهای اداره سیاسی جامعه است و چون مساله «وحدت امت » موضوعی سیاسی است، تحلیل و بررسی نقش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز درباره آن، بهترین راه برای تبیین سیره سیاسی نبوی تلقی می گردد. تاثیر وحدت اسلامی در ساخت امت اسلام و ره آورد روشن آن برای آینده مسلمانان، نشان دهنده کارکرد سیاسی این موضوع است و بی شک، نظر به نقش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این مسیر، می تواند راهی فراروی تحلیل سیره سیاسی آن حضرت به روی ما بگشاید و مقدمه ای برای الگوگیری و نیزاطاعت ازخواست و اراده نبوی باشد.«مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا» (نساء/ 80) (1)

در یک جامعه اسلامی همه اعضا نسبت به یکدیگر دارای حق و تکلیف هستند؛ از این رو هم حاکمان نسبت به زیر دستان حق و تکلیف دارند و هم زیر دستان نسبت به حاکمان. لذا همه مسلمین نسبت به هم وظایفی دارند که برخی از آنها مربوط به تعاملات دو گروه شیعه و سنی است. بر اساس روایات می توان نمونه هایی از این وظایف را چنین بر شمرد:

به رسمیت شناختن حق حیات شیعه و سنی و احترام به آن

علامه شرف الدین در باره ارزش شهادتین و حرمت خون مسلمان روایات بسیاری از شیعه و سنی نقل می کند و شهرت این گونه احادیث را مشهور تر از آفتاب وسط روز می داند. وی روایتی از صحیح بخاری و صحیح مسلم نقل می کند که در آن آمده است: «اسامة بن زید می گوید: رسول خدا ما را به حرقه فرستاد. سحرگاهان آنان را مغلوب کردیم. من و یکی از انصار به شخصی از حرقه رسیدیم و او را در میان گرفتیم. او فورا گفت: لا اله الا الله. انصاری شمشیر را غلاف کرد، اما من نیزه ای به او زدم و او را به قتل رساندم. وقتی به حضور پیامبر رسیدیم وآن حضرت ازجریان مطلع شد، فرمود: ای اسامه اوراپس از آنکه لا اله الا الله گفت کشتی؟! گفتم: او بدان وسیله می خواست پناه بگیرد.اما پیامبر همچنان سخن خود را تکرار می کرد. آنقدر که من آرزو کردم کاش دیرتر مسلمان شده بودم و دست به چنین کاری نمی زدم».(2) روایات بسیار دیگری در حرمت خون ومال مسلمان ازشیعه و سنی وارد شده است خود بر وجوب حفظ خون مسلمان اعم از شیعه و سنی دلالت دارد.(3) این دسته روایات مبنای تاسیس حق حیات همه مسلمین در ماده 2 منشور حقوق بشر اسلامی هستند.

مسلمان بودن سنی و شیعه

روایات بسیاری ازطریق شیعه وسنی وارد است که گوینده شهادتین مسلمان بوده و نباید وی را کافرتلقی کرد. علامه شرف الدین می گوید:« روایاتی ازپیشوایان ما نقل شده که آنان به مسلمان بودن سنیان، مانند شیعه حکم کرده اند و فرموده اند که سنیان مانند شیعه هستند و احکام اسلام برهمه آنها جاری است. این نکته درمذهب ما درنهایت وضوح است وهیچ انسان منصف و معتدلی درآن تردید به خود راه نمی دهد؛ازاین رو به تفصیل سخن نمی گویم زیراحکیمانه نیست که امر واضحی را توضیح بیشتر بدهند و فقط از باب ضرورت به چند حدیث اشاره می کنم:امام صادق(ع) می فرماید:«اسلام همان امرظاهری است که همه دارند یعنی شهادت به وحدانیت خدا ورسالت محمد و اقامه نمازوادای زکات وحج بیت وروزه رمضان .-کافی ج 2 ص20- »(4) علامه شرف الدین سپس به احادیث بسیاری ازشیعه وسنی استناد می کند. ایشان فتاوی بسیاری از علمای شیعه و سنی را به محترم بودن مسلمانان و اهل نجات بودن موحدان اشاره می کند که خود گویای بطلان ادعای برخی مبنی بر تکفیر شیعه و یا سنی است. آنچه از این دست روایات بر می آید، ارزش شهادتین است که گوینده شهادتین مسلمان بوده و همه احکام اسلام بر وی جاری می گردد. با وجود این روایات نه شیعه و نه سنی نمی تواند یکدیگر را متهم به کفر کند، همچنانکه این سیره در میان بزرگان شیعه و سنی وجود داشته؛ به طور مثال بسیاری از بزرگان اهل سنت این سخنان را از امام شافعی نقل کرده اند: «من هیچیک از اهل هوی را به خاطر گناهی تکفیر نمی کنم» و «من احدی از اهل قبله را بر اثر گناهی تکفیر نمی کنم» و «من کسانی که با توسل به تأویل از ظواهر رویگردان شده اند را به خاطر گناهشان تکفیر نمی کنم» و «من شهادت همه اهل بدعت را به غیرازخطابیه قبول می کنم».(5)

ایجاد صلح و سا زش میان مسلمین

دراحادیث بسیاری از طریق شیعه و سنی به اهمیت صلح جویی که مقدمه ایجاد وحدت درامت اسلامی است تأکید شده است. به عنوان نمونه به روایتی ازامام صادق(علیه السلام) اشاره می شود:« اصلاح وایجاد سازش بین مردم هنگامی که میان ایشان به هم بخورد وایجاد دوستی وقرابت بینشان زمانی ازیکدیگردورشوند؛صدقه ای است که خداوند دوستش می دارد».(6) این دست روایات می تواند مبنایی برای ایجاد معاهدات صلح ودوستی میان کشورهای مسلمان باشد تاهرگونه تفرقه وکینه توزی را کنار بگذارند و در مقابل دشمنان اسلام با وحدت ظاهر شوند و لازمه وحدت وجود صلح و سازش میان امت اسلامی است.

وجوب همکاری دررفع مشکلات مسلمین

دربسیاری ازروایات به رفع مشکل مسلمان توصیه شده وآنراوظیفه یک مسلمان دانسته است.امام صادق(ع) می فرماید:«هرکه روزخودراآغاز کند و به امور مسلمین اهتمام نداشته باشد، مسلمان نیست».

درروایت دیگری ازرسول خدا آمده است:«مؤمنان برادرند، برخی حوائج و حاجات برخی دیگر را برطرف می کنند. به سبب رفع مشکلات برخی توسط برخی دیگر، خداوند در روز قیامت مشکلات و حوائج ایشان را بر طرف می کند».

در روایت دیگری از امام صادق(ع) آمده است: «هرکس به خاطرنیازدوست خدا تلاش نکند به تلاش برای نیازدشمن خدا مبتلا می شود».

ازروایات پیش گفته برداشت می شود که مسلمانان به حکم مسلمان و برادر بودن موظف هستند در رفع نیازها و مشکلات یکدیگر تلاش کنند.اگرکشوری مسلمان می تواند به کشور مسلمان دیگر کمک کند، تا مشکلات اقتصادی،اجتماعی و... رارفع کند باید این کار بکند. واین همیاری اگر محقق شود، همه مسلمین امت متحد و قدرتمندی را تشکیل خواهند داد که هیچ نیروی اهریمنی و کافری رایارای در هم شکستنش نیست. امام صادق (ع) می فرمایند: «مسلمان برادر مسلمان است، ظلم نمی کند، او را خوار نمی کند و به او خیانت نمی کند. برمسلمانان است که در راه همبستگی و تعاون برمهر ورزی و همیاری نیازمندان (ازایشان) تلاش کنند».(7)اگرکشور مسلمانی به نیازها ومشکلات کشور مسلمان دیگربی توجهی کند، نعمت اتحاد ازآنها گرفته می شود وبه نوکری اجانب ودشمنان خدا گرفتار شده، ذلت وخواریش را درپی خواهد داشت. واین خود یکی ازبزرگترین دلایل عقب ماندگی مسلمین است. چرا که دیده می شود کشورهای غیر مسلمان چون اتحادیه اروپا وآمریکا به چه راحتی اختلافات راکنار گذاشته در جهت پیشرفت وحل مشکلات یکدیگرتلاش کرده وپیمانها امضا واجرا می کنند.درحالی که کشورهای مسلمان هنوز مشغول حل اختلافاتی هستند که توسط دشمنان فتنه انگیز ایجاد شده است. و متأسفانه در برخی اوقات کار به جایی می رسد که کشورکافر میانجی حل اختلافات ایشان شده،گاه نیروهای نظامی اش را بین دوگروه اسلامی مستقرمی کند، تا این گروه ها با هم زد وخورد نداشته باشند. درحالی که اگرمسلمین به آموزه های اسلامی خویش وفاداربمانند هیچگاه دررفع اختلافات ومشکلات یکدیگرکوتاهی نکرده،درجهت رفع آنها تلاش وافرخواهند داشت.

2- وحدت ا سلامی ازلحاظ اجتماعی

وحدت و همبستگی میان مسلمانان، یکی از مسائل بسیار مهم و اساسی است که کلام خدا و سنت نبوی، بر آن تأکید فراوان دارد. امام علی(ع) وحدت اسلامی را از نعمت ها و موهبت های الهی می‌داند و معتقد است: تنها عامل وحدت آفرین در جامعه اسلامی، قرآن کریم و نبوت پیامبر اکرم(ص) است. اهتمام آن حضرت به این مسئله مهم و تحقق آن، بسیار است، تا جامعه اسلامی دچار تفرقه و پراکندگی نگردد.

موفقیت مسلمانان در جوامع امروزی که استکبار جهانی با تمام توان، جهان اسلام و برخی کشورهای اسلامی را نشانه گرفته، در گرو توجه به همبستگی و وحدت اسلامی است. این امر از موضوعات کلیدی و مهمی است که از دیرباز مورد توجه اسلام نیز بوده است. با مراجعه‌ به‌ قرآن‌ کریم‌ می‌توان‌ جمیع‌ انحرافات‌ فکری‌، اعتقادی‌ و عملی‌ مسلمانان‌ را که‌ به‌ وسیله‌ بیگانگان‌ مفسد و مغرض‌ یا به‌ دلیل‌ جهل‌ خود مسلمانان‌ و یا هر عامل‌ دیگری‌ در طول‌ تاریخ‌ پدید آمده‌ است، تشخیص‌ داد و راه‌ راست‌ را شناسایی کرد.

گرچه وحدت‌گرایى فطرى است، اما امور فطرى نیازمند پرورش و توجه می‌باشد و بی‌توجهى و عدم اهتمام به آن، موجب این‏ می‌شود که شکوفا نگردد و یا در معرض ‏تند بادهاى روزگار قرار گیرد، به همین جهت امیرالمؤمنین علی(ع) براى تقویت این امر فطرى در بین امت پیامبر، بسیار تلاش‏ می‌نمود و خود را مشتاق‏ترین شخص به‏ وحدت اسلامى به شمار می‌آورد که با صراحت به پیشتازی در این زمینه اشاره نموده است: « بدان هیچ‌کس از من بر اتحاد و همبستگی در امت محمد (ص) حریص‏تر نیست، من در این کار خواستار پاداش نیکو و بازگشت ‏به ‏جایگاه نیکو هستم.» (8)

وحدت اسلامی وقتی محقق می شود که مسلمین در کنار یکدیگر همزیستی مسالمت آمیزی داشته باشند. همزیستی مسالمت آمیز و برادرانه با پیروان دیگر مذاهب و رعایت معیارهای اخلاقی و احترام به حقوق شهروندی بویژه نسبت به اقلیت ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در این باره اصل اخلاقی مدارا و تسامح بر اخلاق و رفتارحاکم بوده که ریشه در کتاب و سنت و سیره معصومین(علیهم السلام) دارد. دعوت به مدارا و اخلاق نیکو و تعامل اجتماعی و دینی با مردم نیز وجهی دیگر از رویکرد ائمه معصومین به همگرایی و همبستگی را تشکیل می دهد. سیره امام سجاد(ع) در حضور در نمازهای جماعت و عیدین که توسط منصوبان خلفا اقامه می شد و روایات وارده از امام صادق(ع) درباره فضیلت حضور در نمازهای جماعت عامه و دیگر سفارش های آن بزرگواران به شیعیان خود نسبت به مدارا و عطوفت و هم نشینی با مخالفان در همین راستا ارزیابی می شود. بدینسان سیره امامان هدی (علیهم السلام) در اهتمام و پای بندی به وحدت و وفاق سرمشق پیروان آگاه می باشد.(9) امام صادق(ع) دراین باره می فرماید: «بر شما باد نماز در مساجد و همزیستی مسالمت آمیزبا مردم، واقامه شهادت وحضوربرجنازه هایشان (شرکت درمجالس ترحیم) همانا چاره ای جز این برای شما در برخورد با ایشان نیست. همانا هیچ کس از مردم درزمان حیاتش بی نیاز نیست ومردم برخی بربرخی نیازمندند».(10)آن هنگام که معاویه بن وهب از امام صادق (ع) در مورد چگونگی برخورد با غیرشیعه سئوال می کند؛امام پاسخ می دهد:« به امامانی که به ایشان اقتدا کرده اید بنگرید،وآنگونه که ایشان رفتارمی کنند رفتارکنید.به خدا سوگند ایشان ازبیمارانشان عیادت می کنند وبرجنازه هایشان حاضر می شوند وبه نفع وزیانشان شهادت می دهند وامانت شان را ادا می کنند»(11)

نیزمی فرمایند:«بدورباشید ازهرعملی که موجب عارما گردد،چرا که فرزند بد مایه عارِپدرخود است. برای مامایه زینت باشیدونه مایه زشتی.درمجامعشان نمازبگذارید وبیمارانشان را عیادت کنید ودرتشییع جنازه هایشان حاضرگردید ومبادکه درهیچ خیری برشما پیشی گیرند که شما بدان سزاوارترید».(12)

امام حسن عسگری از قول امام صادق(ع) درتفسیرآیه «قولوا للناس حسنا»می فرماید:«با شیعه وغیرشیعه به نیکویی سخن بگویید».

سفیان بن سعیدازامام صادق(ع)نقل می کند:«رسول خدا هنگامی که می خواست سفردوری برود می فرمودند:«خداوند مرابه مدارابا مردم امرکرد،همانگونه که به اداء فرائض امرکرد». (13)

3- وحدت ا سلامی ازلحاظ اقتصادی

یکی از ابعاد مهم زندگی انسان بُعد اقتصادی اوست که در یک نگاه کلان و در حوزه ی داد و ستدها، فعالیت ها، قراردادها و صادرات و واردات اقتصادی در سطح کشورها از جمله کشورهای اسلامی از اهمیت حیاتی برخوردار است. جهان اسلام با داشتن بیش از یک و نیم میلیارد مسلمان دارای ظرفیت ها و منابع مختلف فراوان و منحصر به فرد اقتصادی و انسانی هست که از هزینه فرصت های بی نظیر و مزیت های نسبی خاص برخوردار است.

اما با این همه آن طور که باید از همگرایی و وحدت در زمینه ی تعاملات پایدار، هدفمند و بهینه اقتصادی برخوردار نیستند و با رشد اقتصادی و به تبع آن نظام سیاسی و نظامی ضعیف، مورد تاخت و تاز و به یغما رفتن سرمایه های مادی و معنوی آنان توسط دولت های غیر مسلمان و شرکت های چند ملیتی قرار می گیرند. چنانکه همواره هدف آنان از همگرایی های و تشکیل اتحادیه ها اقتصادی و شرکت های عظیم بین المللی، در راستای سلطه و نفع بری اقتصادی بیشتر از منابع کشورهای اسلامی بوده است. به تعبیر دیگر روند کنونی اقتصادِ جهانی به گونه ای است که لازم است کشورهای اسلامی برای حضور فعال در عرصه های تصمیم گیری جهانی، شیوه های مشترک اقتصادی و اجتماعی را در بین خود به وجود آورند؛ و برای ایفای نقش مؤثر در اقتصاد جهانی باید با ملت هایی که اشتراکات فرهنگی دارند، به وحدت و همگرایی اقتصادی روی بیاورند.

یکی از اهداف و کارکردهای وحدت خروج از سیطره سیاسی و اقتصادی دشمن(14) و نجات امت اسلامی از سلطه استکبار است؛ بنابراین در وحدت اقتصادی با نفی تنازع، تکیه بر مشترکات و همدلی و مشارکت با یکدیگر در عرصه های اقتصادی مقابله با سیطره سیاسی و اقتصادی استکبار صورت می گیرد. اصطلاح وحدت اقتصادی بیشتر ناظر به سیاست اعلامی جهان اسلام در حوزه اقتصاد است که از اشتراکات دینی، فرهنگی و اقتصادی آن ها نشأت می گیرد.

بنابراین یکی ازبزرگترین مشکلات کشورهای مسلمان که موجب تسلط کفار برایشان شده و ایشان را در رویارویی در برابر قدرت های بزرگ جهان ناتوان ساخته؛ مشکلات اقتصادی است. اقتصاد اکثرکشورهای اسلامی خاورمیانه وابستگی شدیدی به نفت دارد واین موجب پیشرفت کُند درعرصه های دیگر اقتصادی آنها شده است.ازسویی دیگر وابستگی به کالاهای کشورهای غیر مسلمان وآسیب پذیری زیاد به واسطه این وابستگی دارند،موجب عقب ماندگی و رشد کُند اقتصادی ایشان است. تکنولوژی ها موجود در دست مسلمین عمدتا وارداتی و غیر بومی بوده و در استفاده از آن محتاج کشورهای غیر مسلمان وجود دارد.

از سوی دیگر همکاری های اقتصادی میان مسلمین بسیارضعیف ودرمقابله با همکاری های اقتصادی دشمنان ناچیز است. استقلال و خود کفایی اقتصادی مسلمین تنها درصورتی امکان پذیر است که وحدت و همکاری اقتصادی میان کشورهای مسلمان افزایش یابد.آنچه ازروایات برداشت می شود امامان معصوم(علیهم السلام)درکمک های اقتصادی ومالی خود میان شیعه وسنی فرق نگذاشته وایشان را به همیاری وهمکاری در عرصه اقتصادی ومالی دعوت کرده اند. امام صادق(ع) دراین باره می فرماید: «مسلمان برادرمسلمان است وحق مسلمان بر برادرمسلمانش این است که سیرنباشد درحالی که برادرش گرسنه است.آب نداشته باشد درحالی که برادرش تشنه است.لباس نداشته باشددرحالی که برادرش بی لباس مانده است.لذا چقدربزرگ است حق مسلمان بربرادرمسلمانش »(15)

کمک و توجه به وضعیت اقتصادی برادران مسلمان درروایات مورد تأکید بسیاراست.آنچه دراین زمانه موجب استقلال اقتصادی مسلمانان می شود همکاری درعرصه تکنولوژیک است.کشورهای مسلمان بایستی خود درصدد تولید علم وتکنولوژی باشند وتولیدات علمی وتکنولوژیکی خود رابه دیگر کشورهای مسلمان عرضه کنند،تا با همکاری دراین عرصه چاره ای برای درمان اقتصاد بیمارخود بیندیشند ودرنهایت بتوانندازسلطه اقتصادی بیگانگان رهایی پیدا کرده به خودکفایی برسند.

درسیره عملی اهل بیت(علیهم السلام) می بینیم ایشان ازدستاوردهای اقتصادی خود به همه مسلمین و بلکه همه مردم کمک می کردند.معلّی بن خنیس گوید:«در شبی بارانی امام صادق(ع) به قصد رفتن به ظلّه بنی ساعده ازخانه بیرون آمده ومن هم پشت سرایشان رفتم... تا آنجا که پی بردم انبانی پرازنان همراه امام است.گفتم: فدایت گردم،رخصت می دهی آن رابردارم.فرمود:خیر،خود بایدآنرا بردارم، لیکن توبا من بیا. گوید:تا ظله بنی ساعده باامام(ع) رفتم که درآنجا جمعی راخفته یافتم. امام صادق(علیه السلام) پیش رفته و زیر بار و بنه هر یک قرصی نان به آرامی گذاشت و چون این کارتا آخرین نفر انجام گرفت برگشتیم. درراه ازایشان پرسیدم: آیا اینان همه بر مذهب حق بودند؟فرمود:اگراهل مذهب حق بودند درهمه چیزحتی نمک طعاممان شریکشان می کردیم.» (16) سیره عملی همه ائمه درکمک به نیازمندان بود وهیچ گاه درکمک به نیازمندان چه شیعه وچه سنی امتناع نمی کردند. آری راه درست راهی است که اهل بیت (علیهم السلام) می پیمودند.(17)

در نهایت می توان گفت که اشتراکات دینی و تمدنی، تجانس و همگونی ساختاری و کار کردی، منافع و نیازهای مشترک، احساس تهدید مشترک(18) و ... در جهان معاصر اسلام می تواند در جهت وحدت و همگرایی همه جانبه از جمله همگرایی اقتصادی نقش مؤثّری ایفا کند.

شایان ذکراست در فرهنگ اعتقادی- اقتصادی اسلام، باور به رازقیت خداوند، لازمه پشتیبانی های اقتصادی از سایر مسلمانان و همگرایی اقتصادی برای نیل به عزت مندی، استقلال و خودکفایی اقتصادی کشورهای اسلامی است؛ و اکثر قریب به اتفاق آموزه ها و اصول فقهی و حقوقی اقتصاد اسلامی، یکی از محورهای مشترک و زمینه ساز وحدت جهان اسلام است، چراکه اختلافات چندان خاصی میان دیدگاه فقهی و حقوقی شیعه و سنی در زمینه اقتصاد اسلامی وجود ندارد و همه متفکرانی که به اقتصاد اسلامی اعتقاد دارند، یک بلوک منسجم و یک پارچه هم فکر در زمینه و رویکرد اقتصادی در برابر تفکرات غربی و مارکسیستی هستند.

4- وحدت ا سلامی ازلحاظ اخلاقی

این بحث بسیار مهم یعنی نقش اخلاق در روابط اجتماعی بخصوص در قضیه همبستگی و وحدت میان مسلمانان، باید در تمامی سطوح از عوام و توده‌های مردم تا رهبران و حاکمان استقرار یافته و عملی شود. باید فرهنگ سازی کرد که مردم و حاکمیت بر پایه اخلاق و توجه به بایدها و نبایدهای اخلاقی به سوی اتحاد و وحدت بروند.

البته در این میان نقش عالمان، حاکمان و مسئولان را باید جدی‌تر گرفت. اگر عالمان و رهبران دینی، مذهبی و سیاسی یک جامعه در رابطه با یکدیگر و بزرگان مذاهب و گرایشهای دیگر و همچنین در قبال مردم و رعایا، خطر قرمزهای اخلاقی را رعایت کنند، از توده‌های مردم هم می‌توان چنین انتظاری داشت که «الناس علی دین ملوکهم».

اگر مسلمانان برای اتحاد و انسجام میان خود به دنبال مشترکات می‌باشند، یکی از آن وسایل اشتراک، اخلاق است که می‌توانند حول محور اخلاق گردهم آمده و با تابلو قراردادن ضدارزشها و ضداخلاقها از آن‌ها دوری گزینند. اخلاق اسلامی حکم می‌‌کند که با ایجاد اخوت، توهین و دشمنی و اذیت دیگر مسلمانان را که از اصول ضد اخلاقی است، ممنوع و حرام گردانیم. هرکسی که به اصول اساسی اسلام ملتزم است، مسلمان است و دوستی و محبت با وی واجب و بدرفتاری با او حرام می‌گردد. بنابراین، وحدت امت اسلامی به معنای التزام به احترام تمامی کسانی است که به اصول اسلام معتقد و پایبند هستند و هرگونه بی‌حرمتی، عداوت و کینه علیه آنها، ناروا است. بنابراین در برخورد با دیگران که به لحاظ مذهبی] اعتقادی و فقهی[با ما متفاوتند اما اشتراکاتی همچون انسانیت و پایبندی به اخلاق بین ما وجود دارد، باید رعایت نهایت اخلاق شود.

اخلاق اسلامی آن هدف والایی است که رسول اعظم در پی آن بودند و به تعبیر ایشان مکارم اخلاق هدف اصلی بعثت آن بزرگوار بوده است. رعایت اخلاق اسلامی از ضروریات تعاملات میان مسلمین و بلکه غیر مسلمین است. برخی ازاصول اخلاقی حاکم برروابط میان مسلمین عبارت است از:

1- نیکوسخن گفتن وپرهیزازتوهین وتکفیر:درروایتی ازامام باقر(ع)درتفسیرآیه«قولوا للناس حسنا» وارد است:«بامردم نیکوترازحرفی دوست داریدبه شما بگویند،بگوییدخداوند دشمن لعن،دشنام وطعنه بر مؤمنین است».(19)

2- حسن ظن وپرهیزازعوامل ایجاد کدورت: مسعده بن زیاد ازامام صادق(ع) به نقل ازپدرشان نقل می کند: همانا نبی اکرم گفت:«برشما باد دوری ازسوء ظن،چراکه سوء ظن دروغ دروغ است درراه خدا برادر باشد،آنچنانکه خداوند امرکرده است.ایجاد نفرت نکنید وتجسس نکنید ودشنام گویی نکنید وبعضی بعض دیگرراغیبت نکنید وایجاد نزاع ودشمنی واختلاف نکنید وحسد نورزید که حسد ایمان رامی خورد، همچنان که آتش چوب خشک را می خورد».(20)

3-گفت‌وگوی درون دینی میان مذاهب اسلامی می‌تواند بر پایه‌هایی چون اخلاق گرایی، فرهنگ گرایی برمبنای تعادل ، واقع بینی و خودباوری و نوع دوستی استوار باشد که همگی از اخلاق نیک بشمار می‌روند و اینچنین اندیشه و عملی است که منجر به تفاهم و همبستگی و انسجام می‌شود؛ زیرا زمینه‌های خشونت و تفرقه را که از اخلاقهای بد می‌باشد، محو می‌سازد.

4- اتحاد و همبستگی میان مسلمانان با گرایشها و مذاهب گوناگون ازمصادیق عملی اخلاق نیک بوده و تفرقه، یک صفت رذیله بحساب می‌آید. عدم رعایت اخلاق در عرصه ارتباط میان مذاهب اسلامی، باعث صف بندیها و در نتیجه دور افتان و تفرقه بین آنها می‌شود و این یک آفت بزرگ در راه تحقق همبستگی و وحدت خواهد بود. تقویت و رشد و نشر آموزه‌های اخلاقی همچون تحمل مخالف و احترام به عقاید دیگران درراه تحکیم وحدت و تقریب میان اقشار مختلف امت اسلامی کارساز می‌باشد.

سه شنبه: 23 / 05 / 1403- 8 صفر 1446- 13 آگوست 2024

پانویس ها

1- هر که از پیامبر اطاعت کند، در حقیقت از خدا اطاعت کرده و هر که روی برتابد [حسابش با ماست.] ما تو را بر آنان نگهبان [اعمالشان که به طور اجبار از فسق و فجور حفظشان کنی] نفرستادیم.

2- علامه سید عبد الحسین شرف الدین عاملی، مباحثی پیرامون وحدت اسلامی، ترجمه سید ابراهیم علوی، نشر مطهر ص 39.

3- ر.ک. سید شهاب الدین حسینی، کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه، نشر مرکز تحقیقات مجمع تقریب مذاهب.

4- علامه سید عبد الحسین شرف الدین عاملی، مباحثی پیرامون وحدت اسلامی، همان، فصل 4 ص37

5- عبدالحسین شرف الدین عاملی، الفصول المهمة فی تألیف الامة ص32 چاپ عرفان و نیز احمدبن زاهر سرخسی از بزرگترین شاگردان ابوالحسن اشعری پیشوایِ اشاعره گوید: «چون وقت وفات او رسید اصحاب خود را جمع نموده و گفت: «گواه باشید که من هیچیک از اهل قبله را به خاطر گناهی تکفیر نمی کنم، چرا که همه آنان را در حالی یافتم که به معبود واحدی روی کرده و اسلام جملگی را در برمی گیرد». همچنین نقل قول رهای مشابهی از شخصیت های تابعی و پیشوایان مذاهب فقهی رسیده است. از جمله از اوزاعی حکایت شده که: «به خدا سوگند اگر پاره پاره شوم هیچیک از کسانی که شهادتین گفته باشند را تکفیر نخواهم کرد». و از سفیان بن سعید ثوری نقل شده که: «دشمنی شخص موحد که هوی و هوس او را از حقیقت منحرف کرده باشد روا نیست» و سعید بن مسیّب گفته است: «آنرا که به اسلام انتساب یافته دشمن مدار هرچند به خطا رفته باشد چرا که همه مسلمانان مورد آمرزش واقع خواهند شد.» و چون از حسن بصری درباره دسته جات منحرف سوءال شد، پاسخ گفت: «همه اهل توحید از امت پیامبر(صلی الله علیه و آله) قطعاً در بهشت داخل خواهند شد». و از ابن سیرین روایت شده که «تمامی اهل قبله نجات خواهند یافت.» پیشین: 37 و 38 و نیز ر. ک. فخلعی، محمد تقی، کتاب مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی ص 35.

6- ر.ک. سید شهاب الدین حسینی، کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه، همان فصل15ـ 97

7- احادیث این بند به نقل از سید شهاب الدین حسینی، کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه. همان ص84 و 86 و 85 می باشد.

8- نهج البلاغه، محمد دشتی، ص618.

9- ر.ک. فخلعی، محمد تقی، کتاب مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی همان، ص73-71.

10- به نقل از سید شهاب الدین حسینی، کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه، ص75.

11- همان.

12- «إیّاکم أن تعملوا عملاًیعیرونا فانّ ولدالسُّوء یعیروالدهُ بعمله کونوا لمن انقطعتم الیه زیناً ولا تکونوا علیه شیناً صلوافی عشایرهم و عودوا مرضاهم و اشهدوا جنایزهم و لایسبقونکم الی شی ء من الخیرفانتم اولی به منهم» فخلعی،محمد تقی،کتاب مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی، همان.کلینی،الکافی،ج2، ص219،باب التقیه،ح11

13- به نقل از سید شهاب الدین حسینی، کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه فصل 11 ص92 .

14- بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار شرکت کنندگان در همایش کنفرانس وحدت اسلامى ۱۳۸۵/۵/۳۰.

15- به نقل از سید شهاب الدین حسینی، کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه همان ص87؛بحار، ج71، ص 221.

16- ر.ک. فخلعی، محمد تقی،کتاب مجموعه گفتمانهای مذاهب اسلامی همان،ونیزاصول کافی، ج4، ص8، باب صدقة اللیل، ح3.

17- محمد حسین طارمی،انسجام اسلامی درسیره اهل بیت(علیهم السلام)،پگاه حوزه،3 شهریور1386، شماره 213 .

18- محمدرضا حافظ نیا سید هادی زرقانی، چالش های ژئوپلیتیکی همگرایی در جهان اسلام، پژوهش های جغرافیای انسانی دوره ۴۴ تابستان ۱۳۹۱ شماره ۲ (پیاپی ۸۰)

19- به نقل ازسید شهاب الدین حسینی،کتاب الوحده الاسلامیه فی الاحادیث المشترکه بین السنه و الشیعه همان ص94.

20- همان.

منابع

1- حسین الهی قمشه ای، گیرنده فیه ما فیه، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1374.

2- سیدمحمد بهشتی، محیط پیدایش اسلام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلام، 1367.

3- سید محمدحسین طباطبائی، المیزان، تهران، بنیاد علمی و فکری علامه طباطبائی، ج 16.

4- علی شریعتی، امت و امامت به نقل از بولتن اندیشه 5 - 7 تهران، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، 1375.

5- محمدعلی زکریایی، فلسفه و جامعه شناسی سیاسی، (قسمت دوم) تهران، الهام، 1373.

6- محمدابراهیم، آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، تهران، دانشگاه تهران، 1366.

7- سیدرضی، نهج‌البلاغه ، محمد دشتی ، قم، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، 1384ش.

8-نهج الفصاحة ، علی کرمی فریدنی ، قم ، حلم، 1384ش.

9- ابن هشام، السیرة النبویة، ج2 ، بیروت، دارالکتاب العربی، 1999 م.

10- آقابخشی ، علی و افشاری راد، مینو، فرهنگ علوم سیاسی، تهران، چاپار، 1379ش.

11- اباذری ، عبدالرحیم، ملامهدی نراقی؛ منادی اخلاق، تهران، چاپ و نشر بین‌الملل، 1384 ش.

12- الدسوقی، محمد، منهج التقارب بین المذاهب الفقهیة ، بیروت، دارالتقریب، 1994 م.

13- موسوی خمینی، روح‌الله ، چهل حدیث، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار ، 1376 ش.

14- وحدت از دیدگاه امام خمینی(ره) ، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار، 1386ش.

15- جمعی از اندیشمندان ، استراتژی تقریب مذاهب اسلامی ، تهران، مجمع تقریب، 1384ش.

16- افشار، اسدالله(1393)، تفسیری بر قرائت دینی از وحدت( براساس آراء واندیشه های اما م خمینی"ره" )، تهران: سفيرارد هال.

به بهانه معرفی وزرای پیشنهادی رییس جمهور به مجلس شورای اسلامی

سخنی با نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی

اسدالله افشار

مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران روز یکشنبه 21مرداد ماه سال جاری در معرفی کابینه جدید خود، یک دیپلمات سابق را به عنوان وزیر امور خارجه و یک مقام زن را به عنوان وزیر راه و شهرسازی معرفی کرد.

محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، اسامی کابینه 19 نفره ای را که از سوی رئیس جمهور معرفی شد، در جلسه عمومی مجلس که از صدا وسیمای جمهوری اسلامی پخش گردید، اعلام نمود.

مجلس بررسی نامزدهای پیشنهادی را از روز دوشنبه(22مرداد) در کمیسیون های مربوطه در طی یک هفته آغاز می کند و پس از آن، آنها را به صحن مجلس آورده و به رأی نمایندگان می گذارد.

در ایران رأی اعتماد توسط هر وزیر به صورت جداگانه انجام می شود نه کل دولت.

پزشکیان برای وزیر امورخارجه، عباس عراقچی، دیپلمات 61 ساله را انتخاب کرده است. عراقچی که گفتگوهای آشکار و در عین حال انتقادی با غرب را در کارنامه خود دارد، از سال 2013 تا 2021 به عنوان مذاکره کننده ارشد در مذاکرات هسته ای بین تهران و قدرت های جهانی حضور داشته و فعالیت نموده است.

وی همچنین به عنوان سفیر ایران در ژاپن و فنلاند و معاون وزیر امور خارجه وقت محمد جواد ظریف که نقش مهمی در دستیابی به توافق هسته ای ایران در سال 2015 داشت، حضور فعالی داشته اند.

فرزانه صادق به عنوان وزیر راه و شهرسازی معرفی شد. در صورت تایید، این زن 48 ساله تنها دومین زن ایرانی خواهد بود که از زمان تأسیس جمهوری اسلامی در سال 1979 و پس از اینکه مرضیه وحید دستجردی در سال 2009 وزیر بهداشت شد، پست وزارتی را در اختیار خواهد گرفت.

پزشکیان هفته گذشته زهرا بهروز آذر را به عنوان معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده منصوب کرد.

انتصاب کابینه جدید در حالی صورت می گیرد که جهان در انتظار اقدام بعدی ایران در واکنش به ترور اسماعیل هنیه رهبر حماس توسط رژیم اشغالگر اسرائیل در تهران است.

ژنرال عزیز نصیرزاده، فرمانده سابق نیروی هوایی ایران و خلبان اف-14 تامکت، برای سکانداری وزارت دفاع معرفی شده است. این اولین باری است که یکی از اعضای نیروی هوایی ایران ریاست وزارت دفاع را بر عهده می گیرد.

رئیس جمهور سرداراسکندر مومنی 60 ساله را، که دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر می باشد و سابق براین فرمانده نیروی انتظامی و از اعضای سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده است را به عنوان وزیر کشور معرفی کرده است.

محسن پاک نژاد، مدیر اجرایی 58 ساله و با سابقه طولانی در صنعت انرژی کشور به عنوان وزیر نفت انتخاب و معرفی شده است.

پزشکیان اواخر تیرماه اعلام کرده بود که برای ارائه فهرست نهایی وزرا با رهبر انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای «مشورت و هماهنگی» خواهد کرد.

رئیس جمهور همچنین پیشنهاد کرد اسماعیل خطیب وزیر اطلاعات فعلی و امین حسین رحیمی وزیر فعلی دادگستری را که بر سرکار هستند مجددا با همان عناوین به مجلس شورای اسلامی معرفی نمود. پزشکیان همچنین عباس علی آبادی وزیر فعلی صنایع را به عنوان وزیر نیرو معرفی کرد.

رئیس جمهور روز شنبه( 20 مرداد) همچنین محمد اسلامی را به عنوان رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و یکی از چندین معاون رئیس جمهور منصوب کرد. همه آنها در زمان ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی که در سانحه سقوط هلیکوپتر در اردیبهشت ماه سال جاری در کنار حسین امیرعبداللهی وزیر امور خارجه شهید خدمت گردید، در دولت سیزدهم حضور داشته و هم اکنون نیز مجددا از سوی پزشکان به مجلس معرفی و منصوب شده اند.

عبدالناصر همتی نیز برای پست وزارت امور اقتصادی و دارایی معرفی شده است. همتی، دانشگاهی، سیاستمدار و اقتصاددان است که از سال 1397 تا 1400 به عنوان رئیس کل بانک مرکزی فعالیت داشته است.

همتی در انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 ایران به عنوان نامزد شرکت کرد، اما در این رقابت در جایگاه سوم قرار گرفت.

حال که رییس جمهور محترم همکاران خود را برای تصدی وزارتخانه ها معرفی کرده است بر مجلس شورای اسلامی فرض و واجب است بدون حاشیه و بدون حب و بغض و بدون سهم خواهی، در بررسی علمی، اخلاقی و مدیریتی وزرای پیشنهادی -در چارچوب قانون- دقت بالایی به خرج داده و ضمن حفظ آبروی آنان و رعایت شئونات اسلامی، بهترین ها را برای خدمت به جامعه و مردم برگزینند که اگر در این خصوص مجلس محترم کوتاهی کند باید در طول مسئولیت فرد منتخب که ضعیف عمل نموده است نسبت به اهمال کاری خود در این خصوص به مردم پاسخگو باشد و هیچ توجیهی در این باره پذیرفته نخواهد شد.

نکته ای که قابل اشاره است و دارای اهمیت می باشد این موضوع است که چه بسا رییس جمهور محترم در انتخاب برخی از افراد معرفی شده که اتفاقا از باب علمی و مدیریتی و اجرایی هم ضعیف هستند تحت فشار و سهم خواهی قرار گرفته و تسلیم برخی ملاحظات شده باشند؛ نمایندگان محترم مجلس می توانند و باید در این امر مهم تأثیرگذار ظاهر شوند و بدون هیچ گونه رو دربایستی این گونه افراد را به خاطر مصالح کشور و کمک به رییس جمهور محترم تأیید ننمایند.

لازم و ضروری می دانم به نمایندگان محترم مجلس که در آستانه بررسی کارنامه افراد معرفی شده از سوی رییس جمهور محترم هستند نکاتی را یادآور شوم:

1- در بررسی و تأیید صلاحیت وزرای معرفی شده؛ ملاک قانون باشد و بس.

2- از زورآزمایی های سیاسی در تأیید نامزدها جدا پرهیز شود.

3- در دریافت استعلامات، لابی نشود و انصاف رعایت گردد و آبروی وزرای معرفی شده حفظ شود.

4- مراقب باشید در هنگام بررسی کارنامه افراد معرفی شده تحت تأثیر لابی های قدرت قرار نگیرید که هم رییس جمهور و مجلس را در آینده با مشکل و اختلاف مواجه می سازند.

5- در بررسی و تأیید وزرا به دنبال برقراری تعامل میان معادلات قدرت نباشید که این امر نیز دولت و مجلس را در آینده با معضلات عدیده مواجه خواهد ساخت و نفس کشور را خواهد گرفت، چرخ توسعه و پیشرفت را کند و از شتاب باز می دارد.

6- افرادی را تأییدصلاحیت نمایید که گوش به فرمان رییس جمهورمحترم باشند نه گوش به فرمان لابی های قدرت تا بتوانند آن چه رییس جمهور به مردم وعده داده است عملیاتی و اجرایی نمایند که تحقق آن ها بلاشک و بدون تردید به سود مردم و کشور خواهد بود.

7- بدون هیچ گونه ملاحظه ای کسانی که با نظام و انقلاب و مردم و رهبری زاویه دارند و سینه چاک غرب و فرهنگ غرب می باشند و خانواده و فرزندانشان آنجاها زندگی می کنند و معتقد به ژن برتر هستند و تعلق خاطری به آقازادگی دارند، بی معطلی و بدون اغماض و اما و اگر، ردصلاحیت نمایید و بساط فخرفروشی و نوکیسه ها را برچینید.

8- رئیس‌جمهور عزیز ما مکرر در مکرر اعلام کرده است که وفادار به سیاست‌های کلی ابلاغی از سوی رهبر انقلاب است؛ بنابراین کسانی را تأیید صلاحیت نمایید که افکارش همسو و هم جهت با رییس جمهور محترم باشد و مثل ایشان دل در گرو مردم و کشور و رهبری داشته باشد و برای سربلندی ایران عزیز از هیچ تلاشی فرو گذار نگردد و در این مسیر تا پای جان خدمت کند و گامی به عقب برندارد و دشمنان را با خدمات خودش ناامید سازد.

9- لازم است در تأیید صلاحیت افراد معرفی شده، منافع ملی و امنیت ملی در نظر گرفته شود تا کابینه‌ای توانا و معتقد به ارزش‌های انقلاب اسلامی برای تسریع در حل مشکلات و پیشرفت شایسته کشور تشکیل گردد.

10- مطالبه به حق مردم و کارشناسان و صاحب نظران دلسوز از نمایندگان محترم آن است که اگر افراد معرفی شده، به مافیا وکانون‌های قدرت و ثروت متصل هستند، آن ها تأیید صلاحیت نشوند زیرا هردو کانون ویروس آلوده ای هستند که به محض اتصال به آنان، آلودگی تکثیر شده و سیستم مدیریتی کشور را مبتلا به غده چرکین سرطانی انواع بیماری های صعب العلاج می نماید و جامعه را افسرده و نابود می سازد.

امید آن که نمایندگان محترم مجلس با توجه به آن چه بیان شد از خود حساسیت به خرج داده و به مسئولیت قانونی خود واقف باشند تا افراد فاقد صلاحیت‌های قانونی، اخلاقی، علمی، سیاسی، فرهنگی و اجرایی معرفی شده را تایید نکنند.

اگر خواهان تحوّل و تغییر ریل اقتصاد کشور هستیم، اگر خواهان حفظ عالی‌ترین اندیشه‌ها و برنامه‌ها و آرمان‌ها و تحقق وعده‌های داده شده هستیم، و اگرخواهان حفظ اعتبار و حیثیت و حفظ و تقویت منافع و امنیت ملی هستیم، و اگر نگران سرخوردگی فراگیر ملی و مشارکت ملی مردم در مواقع لزوم هستیم باید مجلس شورای اسلامی و دولت چهاردهم و یا هر دولتی به وظایف قانونی و ملی خود عمل نماید و مطالبات مردم را برآورده سازد و احساسات و خواسته های مردم را پاسخگو باشد و به بازی نگیرد و به مانند این مردم ساده و بدون تشریفات زندگی کند. به قول سعدی

من آنچه شرط بلاغ است با تو می گویم

تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال

دوشنبه: 22 / 05 / 1403- 7 صفر 1446- 12 آگوست 2024

قتل عام جدید غزه؛ فاجعه انسانی و جنایت علیه بشریت

اسدالله افشار

بیش از ۱۰۰ نفر در حمله رژیم صهیونیستی به مدرسه‌ای در محله الدراج در مرکز غزه در هنگام نماز صبح، شهید شدند. حدود ۲۰۰ شهروند فلسطینی در حال اقامه نماز صبح بودند که هدف حمله هوایی ارتش رژیم صهیونیستی قرار گرفتند. قطعا مسئولیت این جنایت هولناک و سایر جنایات انجام شده در طی 10 ماه گذشته در غزه با آمریکا و رژیم صهیونیستی است.

فیلم‌های به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که بدن‌ها و اندام‌های سوخته وذغالی‌شده آنان روی یک کف بتنی به طرز وحشتناکی پراکنده شده‌اند، و مردم پس از پایان حملات به محل حادثه آمده و با حزن و اندوه برای شناسایی و یافتن عزیزان خود تلاش می کردند.

بر اساس گزارش منابع خبری، دراین مدرسه که محل اسکان پناهجویان بوده است، ده‌ها نفر دیگر نیز زخمی شده‌اند.

ازسوی دیگر ارتش رژیم سفاک خون ریزصهیونیستی مدعی شده که یک مدرسه رادرغزه که محل فرماندهی نیروهای حماس بوده، هدف قرار داده است. وحماس نیزبارها وبارها این اتهامات واهی وبی اساس اسرائیل را مبنی براینکه از امکانات غیرنظامی مانند مدارس و بیمارستان ها استفاده می کند، رد کرده است.

محمود باسل( Mahmoud Basal )، سخنگوی دفاع مدنی غزه به الجزیره گفت، حمله به مدرسه التابعین ( Tabin school )در غزه حتی یک بدن کامل باقی نمانده است.

وی گفت که تیم های امداد نتوانستند حتی یک جسد با دست و پا کامل را در محل پیدا کنند و وضعیت اجساد کشف نشده نشان دهنده شدت بمباران توسط رژیم نسل کش صهیونیستی است. جسد افرادی که کشته شدند در همه جای حیاط بیمارستان قرار داده شده و عزیزانشان با آنها وداع می کنند.

رژیم وحشی جنایتکار اسرائیل؛ همچنان پناهگاه‌ها را هدف قرار می‌دهد، اما مردم همچنان در این مکان‌ها پناه می‌گیرند زیرا خانه‌هایشان در حملات مکرر اسرائیل در سراسر نوار غزه ویران شده است.

این جنایت با محکومیت گسترده جهانی مواجه شده است. همچنین الجزایر از شورای امنیت سازمان ملل خواست برای بررسی و محکومیت جنایت رژیم صهیونیستی در کشتار نمازگزاران آواره فلسطینی در مدرسه التابعین در محله الدرج غزه تشکیل جلسه دهد.

شورای روابط اسلامی آمریکا اعلام کرد حمله رژیم جعلی و غاصب صهیونیستی به مدرسه ای در شهر غزه نه تنها حمله به فلسطینی ها بلکه حمله به مذهب آنها بود و جو بایدن رئیس جمهور آمریکا باید به «اقدام تروریسم دولتی» اسرائیل پاسخ دهد. این شورا در بیانیه ای اعلام کرد: اگر برای بایدن جان انسان ها مهم است، به این اقدام تروریسم دولتی پاسخ می دهد و جریان تسلیحات به دولت اسرائیل را فورا متوقف می کند و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل را مجبور می کند با توافق آتش بس موافقت کند.

جوسپ بورل؛ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم وجدانش به درد آمده و روز شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: از دیدن تصاویر حمله اسرائیل به یک مدرسه در غزه که طبق گزارش‌ها ده‌ها فلسطینی در آن قربانی شدند، وحشت کردم. در هفته گذشته دستکم۱۰ مدرسه هدف قرارگرفتند. این قتل‌عام‌ها هیچ توجیهی ندارد. ما از آمار وحشتناک کشته‌ها بسیار نگران هستیم.

وی افزود: از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۴۰ هزار فلسطینی کشته شده‌اند. ما مخالفت «بزالل اسموتریچ» وزیر دارایی اسرائیل با توافق [آتش‌بس] را که خلاف منافع و مصالح منطقه است محکوم می‌کنیم و از آن متاسفیم. آتش‌بس تنها راه برای متوقف کردن کشتار غیرنظامیان و تضمین آزادی گروگان‌ها [اسرا] است.

حجه لحبیب وزیر خارجه بلژیک هم جنایت رژیم صهیونیستی در مدرسه التابعین نوار غزه را قویا محکوم و بر پایان فوری جنگ در این باریکه تأکید نمود.

لحبیب روزشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: بلژیک حمله به یک مدرسه در غزه را جان دستکم صد آواره را گرفت، قویا محکوم می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه «این جنگ باید فورا پایان یابد» افزود: هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی مغایر قوانین بین‌المللی و غیرقابل قبول است.

وزیر خارجه بلژیک همچنین گفت که با «بدری عبدالعاطی» وزیر خارجه مصر درباره تلاش‌های میانجیگرانه برای جلوگیری ازافزایش تنش‌ها در خاورمیانه و یافتن یک راه حل سیاسی پایدار برای مناقشه غزه گفت‌وگو کرد.

لحبیب تأکید کرد که طرفین «به کاهش تنش‌ها و توافق آتش‌بس در غزه متعهد هستند.»

در طی 10 ماه گذشته، حمایت مستمر و گسترده آمریکاییان و سه کشور اروپایی انگلیس، آلمان و فرانسه، از نظر مالی و نظامی و سکوت جوامع به اصطلاح بین المللی؛ رژیم آپارتاید سادیستی اسرائیل را ترغیب می کند تا مرتکب چنین جنایاتی علیه مردم بی گناه و بی دفاع فلسطینی در نوار غزه شوند.[1]

حماس از کشورهای عربی و اسلامی و جامعه جهانی خواست تا "مسئولیت های خود را درقبال این جنایات صهیونیستی انجام دهند و اقدامات فوری برای متوقف کردن این قتل عام ها علیه مردم و شهروندان بی دفاع غزه، عمل نمایند.

دفتر رسانه های دولتی غزه همچنین از جامعه بین المللی و شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست تا به اسرائیل فشار آورد تا به این "خونریزی سبعانه" پایان دهند.

جنایات روز شنبه اسرائیل را باید به عنوان "قتل عام خونین فجیع" که نمایانگر "اوج تروریسم و ​​جنایت" است ، تلقی و جامعه جهانی آن را محکوم و نتانیاهو را به جرم انجام جنایات جنگی در دادگاه کیفری بین المللی محاکمه و مجازات نماید.

نسل کشی اسرائیلی

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در باره فلسطین؛ اسرائیل را به انجام "نسل کشی" در غزه متهم کرد.

فرانچسکا آلبانزه(Francesca Albanese) گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد درباره فلسطین با انتشار پیام تصویری خواستار تحریم تسلیحاتی و تحریم اسرائیل که از7 اکتبر به حملات خود به نوار غزه ادامه می‌دهد، شد.

آلبانزه تصریح کرد که اسرائیل در غزه دست به کشتار دسته‌جمعی زده و شرایط زندگی را غیر قابل تحمل کرده است.

او خاطرنشان کرد: آنچه بر اثر حملات اسرائیل رخ داد، واقعیت غزه است و آثار ویرانی‌ها بر نسل‌های آینده تأثیر خواهد گذاشت.

این گزارشگر با بیان اینکه باید گام‌های مشخصی علیه اسرائیل برداشته شود، خواستار اعمال تحریم‌های اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک وهمچنین تحریم تسلیحاتی علیه تل‌ آویو شد.

فرانچسکا آلبانزه؛ غزه را "بزرگترین و شرم آور ترین اردوگاه جنگی قرن بیست و یکم" توصیف کرد.

گسترش قتل عام های وحشیانه

سازمان همکاری های اسلامی (OIC) حمله اسرائیل به مدرسه را "گسترش قتل عام های وحشیانه و نسل کشی که بیش از ده ماه در نوار غزه انجام شده است ، توصیف کرد."

سازمان همکاری های اسلامی از جامعه بین المللی ، به ویژه شورای امنیت سازمان ملل، خواست كه رژیم منحوس صهیونیستی را ملزم به احترام به تعهدات بین المللی خود به عنوان یك رژیم اشغالگر طبق قوانین بین المللی و محافظت از فلسطینی ها نماید.

در حقیقت این وحشت ها و اضطراب ها و استرس ها و بی پناهی ها و قتل عام ها و نسل کشی ها باید پایان پذیرد ومسببان آن از رژیم فاشیستی اسرائیل گرفته تا حامیان غربی و اروپایی ایشان محاکمه و مجازات شوند.

هیچ توجیهی برای این قتل عام ها وجود ندارد و قطعا این قتل عام ها در ردیف جرم جدید علیه بشریت و فاجعه انسانی باید تلقی شود چرا که حمله اسرائیل به این مدرسه "همه ارزشهای بشردوستانه" را نقض کرده و خود"نشانه ای از تلاش دولت فاشیستی اسرائیل برای مسدود كردن تلاشهای [صلح] و به تعویق انداختن آنها" است. به تعبیر وزارت امور خارجه اردن "عدم وجود یک موضع بین المللی تعیین کننده برای مهار تجاوز اسرائیل و وادار کردن آن برای احترام به قوانین بین المللی و متوقف کردن تجاوزآن علیه غزه" منجر به قتل عام های بی سابقه، کشتارها و فاجعه های انسانی شده است. "

عربستان سعودی نیز این حمله وحشیانه اسرائیل را محکوم کرده و اذعان دارد؛ غزه "به دلیل نقض مداوم قوانین بین المللی، فاجعه اسفبار بی سابقه بشردوستانه ای را تجربه می کند. [2]

یکشنبه: 21 / 05 / 1403- 6 صفر 1446- 11 آگوست 2024

1- Israel’s Sadistic Apartheid Against Palestinians. Kayhan .ir. Translator: Asadollah Afshar. Publish Date : Sunday 10 August 2024

2- Global outrage erupts after Israel's deadly strike on Gaza school. Translator; Asadollah Afshar. Tehrantimes/ August 10, 2024 - 22:5

نقش گیاهان دارویی در رونق اقتصادی کشور

اسدالله افشار

توسعه اراضی کشت گیاهان دارویی به وسعت 300 هزار هکتار از اهداف تعیین شده در برنامه پنج ساله هفتم توسعه ملی (1402 تا 1407) است.

لازم به ذکراست در برنامه ششم توسعه کشور، گیاهان دارویی 491 هزار هکتار افزایش یافت که بیش از 250 هزار هکتار بود.توسعه اراضی کشت گیاهان دارویی از طریق اجرای طرح های مرتع داری چند منظوره با استفاده از روش های بیولوژیکی و بیومکانیکی و جلوگیری از هرگونه تغییر کاربری مراتع نیز در برنامه هفتم کشور در نظر گرفته شده است.

در سال گذشته (28 اسفندماه) بالغ بر1500 تن گیاه دارویی برداشت و بیش از 961 تن صادر شد.

بهزاد، یکی از مسئولان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشوردر تیرماه سال جاری اظهار داشته: 14 اقلیم طبیعی در جهان شناخته شده است که ایران حدود 11 نوع از این اقلیم را در بر می گیرد و کشور محل پرورش انواع گیاهان دارویی است.

ایشان می گوید تاکنون حدود 8600 گونه گیاهی در ایران شناسایی شده است که از این تعداد 2300 گونه دارویی بوده و به طور مستقیم در حوزه پزشکی، بهداشتی و مکمل های غذایی مورد استفاده قرار می گیرد.

قطعا بهره مندی از اقلیم خاص و مساحت حدود شش میلیون هکتاری رویشگاه های گیاهان دارویی را باید فرصت بسیار گرانبها برای بهره برداری مناسب، سرمایه گذاری جدی در فرآوری و ایجاد فرصت های اشتغال و همچنین صادرات تخصصی تر و کسب ارز در زمینه فرآورده های فرآوری شده دانست و باید از این ظرفیت و استعداد نهایت بهره برداری را نمود.

بیش از 300 دارو از گیاهان دارویی تولید می شود

بیش از 300 دارو از 1200 گیاه دارویی در کشور ساخته می شود. تولید دارو از گیاهان در کشور به سال 1359 برمی گردد.

حدود 4400 محصول طبیعی و بیش از 2000 محصول سنتی توسط شرکت های داخلی به بازار عرضه می شود.

تاکنون حدود 30000 گونه گیاهی در جهان شناسایی شده است که سهم ایران حدود 8000 گونه است که از کل گونه های موجود در اروپا بیشتر است.

سرانه مصرف گیاهان دارویی در ایران حدود یک کیلوگرم گیاه خشک است، به عبارتی 83 هزار تن گیاه دارویی به ارزش 1.2 تریلیون ریال (حدود 4 میلیون دلار) در کشور مصرف می شود، در حالی که این میزان در اروپا 900 گرم است. در ایالات متحده 2.5 کیلوگرم است.

ایران حدود 40 درصد از سهم بازار کشورهای همسایه را در اختیار دارد

در مهرماه 1402، حمیدرضا بنفشه از مقامات وزارت بهداشت اعلام کرد که ایران حدود 40 درصد از بازار گیاهان دارویی کشورهای همسایه را در اختیار دارد. البته حجم زیادی از محصولات دارویی، مکمل‌ها، محصولات غذایی و آشامیدنی به کشورهای عراق، ترکیه، گرجستان، ارمنستان و افغانستان صادر می‌شود.

از این نکته نیز نباید غافل شد که ایران با عرضه 98 درصدی اقلام دارویی به بازار داخلی یکی از کشورهای پیشرو در حوزه پزشکی و فناوری بهداشتی است.

نزدیک به 450 شرکت از 1400 شرکت دانش بنیان در حوزه داروهای گیاهی، بیوتکنولوژی و صنایع غذایی فعال هستند.[1]

این نکته قابل تأمل است که بدانیم هدف موسسه ملی توسعه تحقیقات پزشکی؛ توسعه صادرات محصولات دارویی است. از آنجایی که بیشتر مواد اولیه تولید داروهای گیاهی بومی کشور است، این محصولات در سطح بین المللی قابل رقابت با سایر کشورها هستند.

علاوه بر این، حدود 15 تا 20 درصد داروهای گیاهی ایران در دنیا منحصر به فرد است و ایران ظرفیت معرفی داروهای گیاهی جدید به دنیا را دارد.

کارشناسان و صاحب نظران عرصه داروهای گیاهی معتقدند؛ تولید و تجاری سازی گیاهان دارویی بهترین راه برای معرفی منابع غنی داروهای گیاهی است که علاوه بر درآمد ارزی برای کشور موجب اقتدار علمی ایران در این زمینه خواهد شد.

نقش گیاهان دارویی و تجاری سازی آنها؛ در رونق اقتصادی کشور

تجاری سازی، فرایند تبدیل فن آوری های جدید به محصولات موفق تجاری می باشد. گیاهان دارویی ظرفیت صادراتی زیادی دارند، اما به دلیل آماده نبودن بسترهای مناسب و عدم استفاده از روش های موفق تجاری، سهمی کمتر از دو درصد، از تجارت جهانی گیاهان دارویی به ایران اختصاص دارد.

ایران بزرگ ترین صادرکننده و تولیدکننده زعفران جهان است اما به علت صادرات فله ای این محصول سود زیادی نصیب ایران نمی شود ولی در عوض کشوری چون اسپانیا که واردکننده عمده زعفران ایران می باشد از طریق تجاری سازی و بسته بندی و برندسازی، زعفران فله ای ایران را با قیمتی حدود دو برابر به بازارهای جهانی عرضه می کند، همچنین با این که ایران بیشترین سطح زیر کشت گل محمدی در جهان را دارا می باشد اما سهم ناچیزی از بازار جهانی اسانس و سایر فرآورده های گل محمدی نصیب ایران می شود، این در حالی می باشد که کشوری مثل بلغارستان با داشتن سطح زیر کشتی حدود یک ششم سطح زیر کشت گل محمدی در ایران، به دلیل استفاده از روش های موفق تجاری، تقریبا ۶۵ درصد اسانس گل محمدی دنیا را تأمین می کند. لذا می توان نتیجه گرفت، که با تجاری سازی و استفاده از فن آوری های روز دنیا، در کشت و فرآوری گیاهان دارویی، علاوه بر کارآفرینی و اشتغال زایی، سهم بیشتری از تجارت جهانی گیاهان دارویی به ایران اختصاص می یابد و بنابراین درآمدی که متکی به نفت نیست برای کشور بدست می آید و در نتیجه رونق اقتصادی در کشور ایجاد می شود.[2]

در هر حال توسعه شرکت‌ها و واحد‌های فناور به سمت دانش‌بنیانی، برگزاری رویداد‌ها و نمایشگاه‌های مختلف کسب‌ وکار و ایده آرایی در حوزه‌های مختلف در این عرصه می‌تواند زمینه را برای رشد فناوری و گسترش تولید فراهم نماید.

جان کلام این که؛

1-با توجه به صنعت گیاهان دارویی ایران به علت نقش آن در زمینه هایی چون اشتغال و کارآفرینی، تقویت نظام سلامت، سازگار با شرایط کم‌آبی، فرهنگ اعتقادی مردم به مصرف گیاهان دارویی، بازار صادراتی مهم در جهان و همچنین برآورد میزان تولید گیاهان دارویی در سال 96 (در مجموع تولید دیم و آبی در کشور 197792 تن) ارزش­ افزایی به گیاهان دارویی از اهمیت ویژه‌ایی برخوردار است.

2- ارزش اقتصادی واردات گیاهان دارویی و فرآورده های صنعتی وابسته به آن در کشورهای توسعه‌یافته در سال 1994 رقمی معادل 5.51 میلیارد دلار بوده است. این رقم در سال 2002 به 108 میلیارد دلار و در سال 2015 به 132 میلیارد دلار رسید.

3- همچنین فرآوری و پالایش گیاهان دارویی موجب ارزآوری بالایی می‌گردد. برای مثال میانگین فروش گل محمدی به صورت غنچه، گل خشک و گلاب حدود 15 تا 25 دلاربرآورد شده است در حالی که یک لیتر اسانس خالص گل محمدی بین 8 تا 22 هزار دلار قیمت‌گذاری می‌شود.

4- با توجه به پتانسیل های موجود در کشور و تولید بالای این محصولات نسبت به سایر کشورها همچنین کاربرد گسترده این محصولات در صنایع مختلف چون داروسازی (پزشکی و دامپزشکی)؛ عطر، طعم، رنگ، خوشبوکننده‌های طبیعی و گیاهی؛ تولیدی افزودنی‌ها، مکمل‌ها، چاشنی ها و ادویه‌جات؛ تولید فرآورده آرایشی و بهداشتی؛ تولید سموم گیاهی (گیاه‌پزشکی) و تولید کودهای گیاهی؛ تولید شیرین کننده‌های گیاهی و نوشابه‌سازی؛ دمنوش های گیاهی؛ اسانس ‌های گیاهی و نیز داروهای نارکوتیک یا مخدرهای ضد درد مفید، ارزش افزایی به گیاهان دارویی در مقیاس صنعتی از اهداف مهم این عرصه اقتصادی می‌باشد.

چهارشنبه: 17 / 05 / 1403- 2 صفر 1446- 7 آگوست 2024

1- Expanding cultivation of medicinal plants by 2027 on agenda. Translator; Asadollah Afshar. Tehrantimes/ August 7, 2024 - 15:58

[2] - گیاهان دارویی و اهمیت تجاری سازی آنها ارائه شده در اولین همایش ملی گیاهان دارویی، کارآفرینی و تجاری سازی (1400) جلال یاوری ، فاطمه جهان آرائیان. گیاهان دارویی و اهمیت آنها در اقتصاد مقاومتی ارائه شده در اولین همایش ملی گیاهان دارویی، کارآفرینی و تجاری سازی (1400) جلال یاوری. بررسی تنش و جابجایی شاخه چیزل در خاک لومی رسی و ارائه طرح شاخه جدید ارائه شده در دهمین کنگره ملی مهندسی ماشین های کشاورزی (بیوسیستم) و مکانیزاسیون ایران (1395) لیلا ندرلو ، جلال یاوری ، حسین جوادی کیا. تحلیل چالش‎های امنیت غذایی در بین خانوارهای روستایی (دهستان هفت آشیان، شهرستان کرمانشاه) منتشر شده در فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی (1402) جلال یاوری ، زهرا اطهری.

تل‌آویو و نتانیاهو؛ در موضع ضعف

اسدالله افشار

یحیی سریع سخنگوی ارتش یمن روز یکشنبه 14 مرداد( 4 آگوست) گفت: پدافند هوایی یمن یک پهپاد دیگر از نوع MQ-9 ریپر آمریکایی را بر فراز حریم هوایی یمن در بحبوحه تشدید تنش ها با رژیم صهیونیستی سرنگون کرده است.

وی افزود: یگان‌های پدافند هوایی یمن، پهپاد آمریکایی را در حالی که در حال انجام اقدامات خصمانه در حریم هوایی استان صعده یمن بود، با موفقیت سرنگون نمودند.

سریع در یک بیانیه تلویزیونی اعلام نمود: هواپیمای بدون سرنشین (پهپاد) با یک موشک زمین به هوا ساخت داخل هدف قرار گرفت.

وی افزود: این هفتمین هواپیما از این نوع است که پدافند هوایی یمن از زمان آغاز عملیات برای حمایت از مردم بی دفاع فلسطینی که در نوار غزه گرفتار شده‌اند، سرنگون کرده است.

پهپاد پیشرفته آمریکایی در جریان نبرد فتح موعود و جهاد مقدس در حمایت از غزه سرنگون شد.

سریع ابراز نمود: نیروهای دریایی و موشکی نیروهای مسلح یمن نیز عملیات نظامی مشترکی را انجام دادند که در آن کشتی«گروتون» درخلیج عدن را با موشک‌های بالستیک فراوانی مورد هدف و اصابت دقیقی قرار دادند.

کشتی«گروتون» مورد هدف قرار گرفت چرا که شرکت مالک آن، تصمیم یمن مبنی برممنوعیت ورود به بنادر فلسطین اشغالی را نقض نموده بود.

آن چه مشخص است و تا امروز جهان شاهد آن بوده است، نیروهای مسلح یمن به تقویت توان دفاعی خود برای مقابله با تجاوزات مشترک آمریکا و انگلیس به سرزمین خود ادامه خواهند داد و تا پایان جنگ اسرائیل علیه غزه و محاصره کامل سواحل، به انجام عملیات‌های حامی فلسطین ادامه خواهند داد تا سرزمین فلسطین به طور کامل از تعرض در امان بماند و صهیونیست ها دست از شرارت بردارند و از مواضع متجاوزانه خود نیز عقب نشینی نمایند و تسلیم خواست جبهه مقاومت گردند.

یمن در حال انجام عملیات علیه کشتی های جنگی انگلیسی و آمریکایی است که برای مقابله با حملات یمنی به دریای سرخ اعزام شده اند.[1]

لازم به ذکر است؛ اسرائیل جنگ غزه را در 7 اکتبر2023(15 مهر ماه 1402) پس ازآغازعملیات طوفان الاقصی توسط جنبش مقاومت فلسطینی حماس علیه اسرائیلی ها، در پاسخ به مبارزات چند دهه ای این رژیم برای کشتار و نسل کشی و ویرانی فلسطینیان و سرزمین مادری آنان آغاز کرد.

جبهه مقاومت؛ خواب از چشمان صهیونیزم و متحدانش ربوده

جالب است به این نکته اشاره ای داشته باشیم که در طی 24 ساعت گذشته مقاومت لبنان و یمن عملیات خود را علیه رژیم جعلی غاصب کودک کش صهیونیستی ادامه داده و اهداف آنان را در هوا، دریا و خشکی زیر آتش سنگین خود بُرده و تلفات غیرقابل باوری به آنان وارد کرده اند؛ که یکی از این اهداف، همان پهپاد مدرن و گرانقیمت آمریکایی بود که دیروز در یمن سرنگون شد و در سطور بالا ذکری از آن به میان آمد.

رژیم تروریستی صهیونیستی به خوبی می داند که جبهه مقاومت از یمن گرفته تا عراق و لبنان و سوریه و افغانستان و ایران و... در حمایت از ملت ثابت‌قدم فلسطین در مبارزه با اشغالگران سفاک خون ریز قدس جدی هستند ودرحمایت از مقاومت شرافتمندانه ودلیرانه آنها هیچگونه تردیدی به خود راه نداده و نخواهند داد و تا جان در بدن دارند نمی گذارند آب خوش به گلوی نتانیاهو جانی برسد و خواب خوش را نیز از چشمان صهیونیزم بین الملل و متحدان راهبردیش یعنی آمریکا و سه کشور فرانسه، آلمان و انگلیس خواهند ربود چنانچه تا به امروز در طی چند ماه اخیر ربوده اند و رسانه های صهیونیستی و استکباری دنیا هم این عزم و جدیت را نتوانسته اند تکذیب و یا کم رنگ جلوه دهند حتی این رسانه ها اذعان و اعتراف کرده اند صهیونیست‌ها از زمان ارتکاب جنایات تروریستی در به شهادت رساندن «اسماعیل هنیه»، رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس، و «فؤاد شکر»، فرمانده نظامی ارشد حزب‌الله، در وضعیت انتظار و وحشت قرار دارند و منتظر پاسخ ایران، حزب‌الله و جبهه مقاومت به این جنایت‌ها هستند. همین وحشت و چشم انتظاری کشنده که روح و روان صیهونیست ها را بهم ریخته باعث شده است ارتش رژیم فاشیستی اشغالگربا پیش‌بینی پاسخ مورد انتظار ایران و جبهه مقاومت، در صفوف خود وضعیت آماده‌باش حداکثری اعلام نماید.

نتانیاهو در موضع ضعف

پهپادهایی که از یمن به پرواز در می آید و پس از طی 2600 کیلومتر در تل‌آویو منفجر و به کشته شدن اسرائیلی ها و مجروح شدن بیشماری از صهیونیست ها می گردد،از یک سو صهیونیست‌ها و متحدانش را در بهت و حیرت فرو برده و از سوی دیگر شکاف‌های داخلی این رژیم تروریستی کودک کش را که عمیق‌تر گشته است در معرض دید جهانیان قرار داده تا نشان دهد، اسرائیل ضعیف تر و آسیب پذیرتر از آن چیزی است که تا کنون از آن به عنوان یک قدرت نظامی برتر روایت شده است؛ شاهد مثال این ادعا مقاله«بی‌بی از حوثی‌ها هم می‌ترسد» می باشد که به قلم «نحمیا اشترسلر»، تحلیلگر اقتصادی نوشته شده است. او در این مقاله گفته است: "کشتی جنگی که «جو بایدن» رئیس‌جمهور آمریکا برای مقابله با حوثی‌ها به دریای سرخ اعزام کرد آسیب واقعی به یمنی‌ها نزد و جهان فورا فهمید که اسرائیل ضعیف است. ترس نتانیاهو و پاسخ ندادن وی و واگذار کردن این مسئله به آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها برای حمایت ازاسرائیل، تل‌آویو را به یک «بچه کتک خورده در خاورمیانه» که با حلقه‌ای از آتش احاطه شده است، تبدیل کرده است.»[2] ومن می گویم نه تنها تل آویو بلکه نتانیاهو و متحدانشان در طی این ده ماه اخیر مدام و پیوسته در خاورمیانه از جبهه مقاومت سیلی دریافت کرده و کتک خورده اند.

«نحمیا اشترسلر» در ادامه مقاله افزوده است که یمنی‌ها هم ضعف نتانیاهو را فهمیدند و ۲۰۰ موشک و پهپاد را ظرف ۹ ماه گذشته به سمت اسرائیل شلیک کردند و برای فلج کردن کشتیرانی و ممانعت از ورود کشتی‌ها به بندرایلات به کشتی‌ها در دریای سرخ حمله کردند وموفق هم شدند. حمله یمن به تل‌آویو دلیل موثقی برای این مسئله است که «سیاست بزدلانه مهار» که توسط نتانیاهو در پیش گرفته شده است، درباره یمنی‌ها موفق نبوده است.

از نگاه این نویسنده؛ نتانیاهو در موضع ضعف قرار دارد و بسیار ترسیده است و می داند اگر در برخی موارد به حمله انصارالله یمن پاسخ دهد اولا تل‌آویو را فلج خواهد کرد،ثانیااقتصاد سست و لرزان این ماه های اخیراسرائیل را وارد بحرانی بزرگ با بیکاری هولناکی می‌کند، ثالثا می‌تواند کرسی نتانیاهو را در معرض خطر قرار دهد.

ضربات مقاومت به رژیم صهیونیستی؛ ادامه خواهد یافت

جبهه مقاومت تا کنون توانسته است با هوشیاری و برنامه‌ریزی در خور، رژیم صهیونیستی را شکست اطلاعاتی دهند و عملکرد دستگاه‌های اطلاعاتی آنان را با تهدید امنیتی مواجه سازند و این رژیم سفاک را با خسارت های بزرگ اقتصادی و مالی شدید مواجه نمایند و لذا یمنی ها با رشادت بی نظیر خود توانسته اند به ستون فقرات اقتصادی رژیم صهیونیستی با هدف کاهش توان این رژیم در ادامه جنایات علیه مردم فلسطین، ضربات کمرشکنی وارد سازند که به این زودی قابل ترمیم نمی باشد. نکته دیگر این که جبهه مقاومت با توجه به تحرکات اخیر خود، شکنندگی وعدم انسجام در ساختار سیاسی و امنیتی رژیم صهیونیستی را به نمایش گذاشته و نشان داده اند؛ ضربات مقاومت به رژیم صهیونیستی، سخت‌تر و مهلک‌تر از قبل ادامه خواهد یافت.

در هرحال حملات شدید انصار الله یمن و حزب الله لبنان در دفاع و حمایت ازمردم مظلوم فلسطین در این شرایط حساس ضمن آن که قابل تقدیر و ستودنی است اما برای صهیونیزم بین الملل کوبنده و دردناک است و هرگز اجازه نداده اند آنان از کیفر مجازات در امان باشند و از آن بی نصیب بمانند.

دوشنبه: 15 / 05 / 1403- 30 محرم الحرام 1446- 5 آگوست 2024

1- Yemen Downs 7th Advanced U.S. Drone . Kayhan .ir. Translator: Asadollah Afshar. Publish Date : Monday 05 August 2024

[2] - گزارش خواندنی‌ هاآرتص از ترسی که یمن بر دل نتانیاهو انداخته است؛ کیهان: چهارشنبه 3 مرداد ماه 1403- شماره 23632.

وعده «مجازات سخت» علیه اسرائیل

اسدالله افشار

در بحبوحه احساس نارضایتی فزاینده از حمله تلافی جویانه قریب الوقوع ایران و گروه های مقاومت منطقه ای، وحشت درسراسر اسرائیل در سر زمین های اشغالی در حال گسترش است. بر اساس اخبار منتشر شده سایه وحشت بر صهیونیست های جنایتکار کاملا مستولی گشته و بسیاری از آنان از ترس انتقام ایران و متحدانش به سمت فرودگاه‌ها جهت خروج از اسرائیل هجوم برده‌اند و از سوی دیگر، بسیاری از کارخانه‌های آمونیاک و دارای مواد خطرناک نیز فعالیت های خود را ناخواسته متوقف و تعطیل کرده اند. همچنین کشورهای بیشماری نیز پروازهای خود به این سرزمین اشغال شده را لغو نموده اند. با توجه به اوضاع حاکم برسرزمین های اشغالی، آن چه در این روزها به مشام آنان می رسد بوی وحشت است که خواب را از چشمان آنان ربوده و چون موش های ترسو در سوراخ های تنگ و تاریک خود خزیده اند و می دانند ایران عزیز و گرو های مقاومت به زودی با برنامه ریزی هوشمندانه و با کمترین هزینه و با رعایت اصول و مقررات و موازین بین المللی؛ پاسخ محکم و درخوری به عملیات تروریستی«اسماعیل هنیه» ( رییس دفترسیاسی حماس) خواهند داد تا انتقام خون این شهید مجاهد و سایرمجاهدان مبارز محور مقاومت را گرفته باشند.

شایان ذکراست از زمانی که «اسماعیل هنیه»رهبرحماس در حمله ناجوانمردانه رژیم تروریستی صهیونیستی در ایران در بامداد روز چهارشنبه10 مرداد ماه سال جاری ترورگردید، جمهوری اسلامی متعهد شده است که انتقام خون او را بگیرد و خون خواهی را حق خود می داند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی وعده «مجازات سخت» علیه اسرائیل برای ترور رئیس سیاسی حماس داده‌اند.

مقامات نظامی ایران نیز موضع مشابهی اتخاذ کرده اند.

محورمقاومت که شامل حزب‌الله لبنان، انصارالله یمن، مقاومت اسلامی درعراق وهمچنین جنبش‌های مقاومت در غزه است نیز قول انتقام داده اند.

تحلیل گران براین باورند که ایران و متحدان محور مقاومت پاسخی دندانشکن و به مراتب محکم‌تر از «وعده صادق»[1] را به نتانیاهو و رژیم رو به افول و اضمحلال خون ریز صهیونیستی خواهند داد!

سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله، روز پنجشنبه11مرداد ماه با اشاره به ترور هنیه و فواد شکر، گفت که پاسخ «حتمی» است.

فواد شکر؛ یکی از فرماندهان ارشد حزب الله بود که در حمله اسرائیل دربیروت در30 ژوئیه( سه شنبه 9 مرداد ماه سال جاری) کشته شد.

تهدید به تلافی در واقع اسرائیل را از ترس در آماده باش نگه داشته است، زیرا قادر به پیش بینی زمان دقیق یا روش ضد حمله نمی باشد.

تصاویر ویدئویی منتشر شده از منابع خبری، ناامیدی و ترس مردم در تل آویو و دیگر شهرهای اسرائیل را به خوبی به تصویر کشیده و نشان می دهد.

ناگفته نماند این ترس بر سرویس امنیتی رژیم صهیونیستی نیز سایه افکنده و برای حفظ جان جانیان آدم کش صهیونیستی؛ سطح محافظت از بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیرقاتل سفاک خون ریز این رژیم تروریستی را به همراه وزرای کابینه افراطی او افزایش داده است.

تحلیلگر صهیونیست شبکه دویچه‌ وله، با پرداختن به اقدامات احتمالی تلافی‌جویانه ایران و گروه‌های مقاومت علیه رژیم صهیونیستی از نگرانی‌ در سرزمین‌های اشغالی خبر داد و گفت همه می‌دانند انتقام ایران قطعی و بزرگ‌تر از حمله پیشین خواهد بود.

گیدئون لوی» روزنامه‌نگار و نویسنده صهیونیست: ترور رهبران سیاسی یک ابزار نامشروع است، اما در جنگ غزه مرزهای بسیار زیادی شکسته شد و بسیاری از چیزهای نامشروع از نظر اسرائیل مشروع شد.

پنتاگون دیروز: اسرائیل به زودی مورد حمله گسترده قرار خواهد گرفت.

طبق گزارش الجزیره و شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی؛«رئیس سرویس شاباک دستور داده است هرگونه رفت و آمد نتانیاهو و وزرا با اطلاع و موافقت او صورت پذیرد... دستور داده شده نتانیاهو بدون محافظ همراه، در هیچ رویدادی شرکت نکند.»

ساکنان سرزمین های اشغالی؛ دربحبوحه احتمال پاسخ نظامی قوی محور مقاومت به رژیم صهیونیستی در تلافی کمپین های ترور، اضطراب و وحشت را کاملا احساس و لمس می کنند.

پس از ترور هنیه که برای شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان رئیس جمهور جدید ایران به تهران سفر کرده بود، بسیاری از شرکت های هواپیمایی، پروازهای خود به اسرائیل را لغو کردند.

ایرایندیا روز جمعه اعلام کرد که تمام پروازهای خود را تا 8 آگوست به مقصد و از اسرائیل لغو می کند. شرکت هواپیمایی لهستانی Lot نیز از این روند پیروی کرده است.

ترس از حملات تلافی جویانه ایران و گروه های مقاومت منطقه ای نیز؛ ایالات متحده و متحدان غربی اش را در انتظار نگهداشته است.

گزارش ها حاکی از آن است که 12 ناو آمریکا از جمله ناو هواپیمابر«یو اس اس تئودورروزولت»، ناوهای همراه آن و گروه عملیاتی آبی خاکی «وسپ» شامل سه ناو و بیش از 4000 تفنگدار دریایی و ملوان خود را در غرب آسیا مستقر کرده‌اند.

تل‌آویو و واشنگتن هنوز از پیامدهای حمله ایران به اسرائیل که تقریباً چهار ماه پیش انجام شده در شوک هستند.

در 13 آوریل ( شنبه 25 فروردین ماه)، ایران بیش از 300 پهپاد و موشک را به سمت اسرائیل پرتاب کرد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این عملیات را «وعده صادق» نامید.

این عملیات پس از آن صورت گرفت که چندین مستشار نظامی ایران از جمله یک فرمانده ارشد پس از حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق پایتخت سوریه در اول آوریل( دوشنبه 13 فروردین) ترور شدند.

عملیات شگفت انگیز و بزرگ ایران ژئوپلیتیک را در منطقه غرب آسیا متحول کرد.

نیویورک تایمز در آن زمان با استناد به سخنان چند مقام آمریکایی گفت که اسرائیلی‌ها اشتباهات محاسباتی کرده و فکر می‌کردند ایران واکنش شدیدی نشان نخواهد داد.

سرتیپ زویکا هایموویچ، فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل نیزدر ماه آوریل اذعان کرد که ایران یک "ابر قدرت در زمینه موشک های بالستیک تاکتیکی و پهپادها" است.

چاس فریمن، دیپلمات کهنه کار آمریکایی نیز گفت که ایران با دقت اهداف نظامی اسرائیل را در جریان حملات پهپادی و موشکی خود در آوریل ( فروردین) مورد هدف قرار داده است.

فریمن می گوید: «ایران موفق شد جمعیت اسرائیل را به وحشت بیاندازد... درصورت تمایل می تواند بر دفاع اسرائیل چیره شود و اسرائیل نمی تواند بدون مشارکت فعال آمریکا و متحدان اروپایی اش( فرانسه، انگلیس و آلمان)، در این مورد از خود دفاع کند. همانطورکه سفیرایالات متحده درعربستان سعودی (1989-1992) در آن زمان گفت.

ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و اردن پس از اجرای عملیات «وعده صادق» توسط ایران- که رژیم صهیونیستی را تا حد زیادی تکان داد-، به کمک اسرائیل آمدند.

حمله موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل همچنین روشنگر این واقعیت است که قوانین درگیری در غرب آسیا کاملاً تغییر کرده است.

عملیات «وعده صادق» ثابت کرد که اسرائیل که به عنوان یک قدرت مطلق نظامی و اطلاعاتی تلقی می‌شد، مانند خانه‌ای است که بنایش چون لانه تارعنکبوت سست و لرزان است ودریک چشم برهم زدن فرو می‌ریزد.

در حال حاضر، نسخه جدید True Promise و حملات هماهنگ گروه‌های مقاومت منطقه‌ای می‌تواند درس دردناکی به اسرائیل بدهد و به رژیم یادآوری کند که برای عبور از خطوط قرمز و ادامه توطئه‌های ترور خود باید بهای سنگینی بپردازد.[2]

جان کلام این که؛

1- اکنون شرمنده ملت مظلوم فداکار فلسطین هستیم چرا که رهبر مجاهد و مصلح آنان (شهید دکتر هنیه) در ایران عزیز ترور گشته و به شهادت رسیده است و همین امر ما را خونخواه او قرار داده و اگر رژیم تروریستی اسرائیل را به بدترين عقوبت‌ها دچار كنيم، حق داريم.

2- پاسخ و عکس العمل ایران و جبهه مقاومت مهم، جدی و راهبردی است و باید جامع، دقیق، برنامه ریزی شده و همه‌جانبه باشد تارژيم تروریستی نسل کش جنگ‌طلب صهیونیستی رابا متحدان آمریکایی واروپایی اش یک جا تنبیه و سرجایشان بنشانند.

3- با این ترورها آن هم در خاک کشور دیگر؛ اولاخطوط قرمزها شکسته می شود، ثانیا دامنه و تعداد این ترورها توسعه و افزایش خواهد یافت، ثالثا اجازه داده می شود برای دفاع ازکیان وحیثیت وشرف خود، کشورها و افراد دخیل در این ترور را مجازات کنند.

4- ترور شهید «هنیه» قتل هدفمندی است که عالمانه، عامدانه و با برنامه‌ريزي قبلي صورت گرفته است. این گونه ترورها شگرد و از سیاست های رژیم صهیونیستی می باشدکه بارها بر عليه نيروهاي حماس بارها و بارها اتفاق افتاده است.[3]

5- بنابرموازین و مقرات و اصول بنیادین حقوق بین الملل؛ ترور اسماعيل هنيه در خاك ايران كه جزو منطقه جنگي نمي‌باشد اولانقض حاكميت و تماميت ارضي ايران تلقي و ثانیا غیرقانونی است و ثالثا موجب نقض منشور سازمان سازمان ملل متحد می باشد.

6-قطعا بزودی پاسخ پشیمان‌کننده‌ای درانتظاررژیم جعلی غاصب کودک کش تروریستی صهیونیستی خواهد بود. مقاومت مصمم است انتقام خون شهید اسماعیل هنیه را از دشمن گستاخش که مورد حمایت آمریکا و سه کشور اروپایی است بگیرد.

یکشنبه: 14 / 05 / 1403- 29 محرم الحرام 1446- 4 آگوست 2024

[1] - عملیات وعده صادق، با رمز یا رسول‌الله، در ساعات پایانی ۲۵ و بامداد ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ش با شلیک ده‌ها فروند موشک و پهپاد از ایران به سمت اسرائیل انجام گرفت. این نخستین رویارویی مستقیم ایران و اسرائیل به شمار می‌رود. به گفته مقامات نظامی اسرائیل، در این عملیات، ۱۸۵ پهپاد، ۱۱۰ موشک زمین‌به‌زمین و ۳۶ موشک کروز به سمت اسرائیل شلیک شد که بیشتر آنها از سوی ایران و تعدادی نیز از عراق و یمن بود. حمله به پایگاه هوایی نوآتیم از اهداف عملیات موشکی و پهپادی ایران در پاسخ به حمله صهیونیست‌ها بود. به گزارش یورونیوز، در این عملیات که حوثی‌های یمن، شبه‌نظامیان عراق و حزب‌الله لبنان، ایران را همراهی و یاری کردند، مناطق شمالی، جنوبی و شرق سرزمین‌های اشغالی و بخش اشغال شده بلندی‌های جولان نیز مورد هدف قرار گرفتند. این عملیات را بزرگ‌ترین حمله پهپادی جهان، بزرگ‌ترین حمله موشکی تاریخ ایران و بی‌سابقه‌ترین حمله در نوع خود خوانده‌اند. نماینده ایران در سازمان ملل متحد، حمله نظامی ایران را براساس بند ۵۱ منشور سازمان ملل متحد و دفاع مشروع دانست. تثبیت ایران به عنوان قدرت موشکی و پهپادی در منطقه و جهان و توانمندی ایران در پاسخ به هر گونه تهدید از تأثیرات و پیامدهای این عملیات شمرده شده است. برخی کارشناسان ایرانی، با وجود سامانه‌های پیشرفته پدافند هوایی اسرائیل، صرف رسیدن موشک‌ها و پهپادهای ایرانی به سرزمین‌های اشغالی فلسطین را نمایش توانمندی ایران و شکست رژیم صهیونیستی قلمداد کرده‌اند. در عملیات «وعده صادق» با وجود حضور پر رنگ آمریکا و برخی کشورهای غربی و عربی، بسیاری از موشک‌ها و پهپادهای ایران به هدف خورد. بعدها نیز معلوم شد نتانیاهو به ویلای ضد بمب یکی از دوستانش پناه برده بود. صهیونیست‌ها بارها گفته‌اند اگر کمک‌های آمریکا نبود، دوام نمی‌آوردند.

2- Saei. Shahrokh. Israelis gripped by deep fears as retaliation for Haniyeh assassination looms. . Translator; Asadollah Afshar. Tehrantimes/ August 3, 2024 - 18:50

[3] - به عنوان مثال قتل احمد ياسين و عبدالعزيز علي الرنتيسي در سال 2004. بين سال‌هاي 2000 تا 2012، بر آورد شده است كه اسراييل 437 نفر را در راستاي قتل‌هاي هدفمند كشته است كه در اين بين 261 نفر بر اساس نقشه و هدف به قتل رسيده‌اند و مابقي جزو تلفات بوده است.

ترور «هنیه»؛ جرقه ای برای تحولی بزرگ

اسدالله افشار

رژیم جعلیِ غاصبِ تروریستیِ آپارتاید کودکِ کشِ صهیونیستی؛ از زمان شکست عظیم باورنکردنی خود در 7 اکتبر 2023 به وسیله مبارزان فلسطینی، فرماندهان و رهبران ارشد مقاومت درمنطقه را تا به امروز با چراغ سبز آمریکا و سه کشور اروپایی، ناجوانمردانه ترور و مورد هدف قرار داده است.[1]

طالب عبدالله، وسام طویل، محمد نیمه ناصر، محمد احمد ایوب، و رازی موسوی و محمدرضا زاهدی از حزب الله از جمله فرماندهان ارشدی هستند که رژیم در ماه های گذشته ترور کرده است. رژیم کثیف و فاشیستی صهیونیستی در ساعات اولیه چهارشنبه 10 مردادماه دو شخصیت دیگر را به لیست ترورهای خود افزود: فواد شکر، یکی از فرماندهان ارشد حزب الله و دیگری اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس. و هردو به فیض شهادت نائل آمدند. فواد شکر را در بیروت و اسماعیل هنیه را در اقامتگاهش در تهران .

این اتفاق ناگواربسیارتلخ غم انگیز، مصیبت بزرگ و درد جانکاهی برای جبهه مقاومت، ملت داغدیده مظلوم فلسطین و همچنین برای جمهوری اسلامی ایران است که میزبان چنین مهمان عالی‌قدر عزیزی بود اما چنین فاجعه‌ اسفباری برای وی اتفاق افتاد و به لقاءا... پیوست و به آرزوی دیرینه خود که همانا شهادت بود رسید و روح ملکوتیش به فرزندان و نوه ها و اقوام شهیدش ملحق شد. در هرحال این حادثه‌ گزنده و تلخ آن‌هم در حریم جمهوری اسلامی، همه ما را در سوگ خود نشانده و داغدار کرده است.

در پی شهادت این مجاهد بزرگ خستگی ناپذیر، رهبرمعظم انقلاب اسلامی درپیامی ضمن تسلیت شهادت این رهبرشجاع و مجاهد برجسته به امت اسلامی و جبهه مقاومت و ملت سرافراز فلسطین تأکید کردند:« رهبر شجاع و مجاهد برجسته‌ فلسطینی جناب آقای اسماعیل هنیه در سحرگاه دیشب به لقاء‌الله پیوست و جبهه‌ عظیم مقاومت عزادار شد. رژیم صهیونی جنایتکار و تروریست، میهمان عزیز ما را در خانه‌ ما به شهادت رسانید و ما را داغدار کرد، ولی زمینه‌ مجازاتی سخت برای خود را نیز فراهم ساخت..»

در بخش دیگر ازپیام مهم معظم له آمده است:« شهید هنیه سال‌ها جان گرامی‌اش را در میدان مبارزه‌ای شرافتمندانه بر سردست گرفته و آماده‌ شهادت بود، و فرزندان و کسان خود را در این راه تقدیم کرده بود. او از شهید شدن در راه خدا و نجات بندگان خدا باک نداشت، ولی ما در این حادثه‌ تلخ و سخت که در حریم جمهوری اسلامی اتفاق افتاده است، خونخواهی او را وظیفه‌ خود می‌دانیم.

مقامات سفاک خون ریز افراطی رژیم نسل کش صهیونیستی به خوبی می دانند که مبارزات بی امان 75 ساله مردم فلسطین برای خلاصی و رهایی از فتنه گری ها و کشتارهای غیرانسانی و اشغالگری آنان با حوادثی چون ترور امثال "اسماعیل هنیه" به پایان نمی‌رسد. نخست وزیر جانی و روان پریش رژیم صهیونیستی بداند با دریافت مجوز از کنگره آمریکا و ترور بزرگ مجاهدانی مانند شهید اسماعیل هنیه و سایر شهدای جبهه مقاومت در چند روز گذشته در یمن، سوریه، عراق و لبنان، هرگز قادر نخواهد بود فلسطینیان را از ادامه مبارزه رهایی‌بخش خود منصرف سازند و آنان را تسلیم نمایند.

ده ماه جنگ نابرابر ویرانگر با خسارت‌های جانی ومالی وصف ناپذیردرغزه،حاکی ازتسلیم‌ناپذیری فلسطینیان در برابراشغالگران و متجاوزانی است که نه تنها سرزمین؛ بلکه هوّیت ملّت فلسطین را نشانه گرفته‌اند اما هرگز این رژیم جعلی فاشیستی تا بن دندان مسلح به رغم همه شرارت های ددمنشانه و جنایات بی شرمانه و وقیحانه علیه مردم بی‌دفاع و آواره فلسطینی، به اهداف استراتژیک خود که همانا توسعه‌طلبی ارضی با کاستن از مقاومت‌های مردمی است، دست نیافته و لذا مقامات افراطی جنگ افروزصهیونیستی برای تسکین آلام روحی خودوشکست های پیاپی ازمردم مبارزفلسطین وجبهه مقاومت، دست به ترورزده تا شاید بتوانند باعملیات های تروریستی برنامه ریزی شده، فلسطینیان را خسته و سرخورده نموده و آنان را وادار به تسلیم نمایند! زهی خیال باطل. رژیم کودک کش صهیونیستی از این نکته کلیدی که مورد تأکید صاحب نظران و تحلیل گران قرار گرفته است درک درستی نداشته و ندارند و از فهم آن عاجزند چرا که نمی دانند ملت فلسطین ملتی با اصول و اهداف آرمان خواهانه هستند و این اصول و آرمان ها برایشان مهم تر از اشخاص هستند و اقدام‌های تروریستی و شهادت مبارزان بزرگشان هم نمی تواند آنان را تسلیم پذیر نمایند.

تاریخ مبارزه ملت فلسطین بسیار شاهد شهادت های مبارزان بزرگ خود بوده است اما از اصول و ارزش های آرمانی خود دست نکشیده اند و هزینه های سنگینی را هم در همین زمینه تا به امروز داده است و باز خواهد داد وباترورو شهادت شهید اسماعیل هنیه و یا هرشهید بزرگواردیگری این مسیر نورانی پایان نخواهد پذیرفت و با قوت هرچه بیشتر ادامه خواهد یافت تا صهیونیزم بین الملل بداند؛ نمی تواند با مکانیسم ترور اقتدار پوشالی خود را بر جبهه مقاومت دیکته کند و به اهداف استراتژیکی خود دست یابد.

تروررئیس دفترسیاسی حماس درتهران، ضمن آن که بازتاب داخلی و بین المللی داشته از سوی دیگر هم حاوی نکات بسیارمهم سیاسی، امنیتی است که موردتوجه تحلیل گران و صاحب نظران بوده که به برخی از آن ها، به اختصار اشاراتی خواهیم داشت:

1- ترور انجام شده، مصداق عبور رژیم جعلی غاصب صهیونیستی از تمامی خطوط قرمز سیاسی، دیپلماتیک، نظامی و امنیتی محسوب می شود.

2- ترور هنیه و شهادتش، درراستای تلاش رژیم نسل کش صهیونیستی برای احیای حیثیت و اعتبار اطلاعاتی و نظامی اش که در7 اکتبر 2023 فروپاشید،تلقی می شود.

3- بنا به گفته سی‌ان‌ان ترور وحشیانه شهید اسماعیل هنیه می‌تواند آینده خاورمیانه را نامعلوم کند.

4- ترور هنیه نشان‌دهنده یک «تحول بزرگ» است که می‌تواند جرقه یک جنگ منطقه‌ای را ایجاد کند.

5- این ترور؛ مقاومت را که برای رسیدن به آزادی مبارزه می‌کند، از مبارزه بازنمی‌دارد.

6- راه مقاومت ادامه خواهد داشت و با ترورهای بزدلانه متوقف نخواهد شد.

7- پرستيژ منطقه‌اي و جهاني ايران ایجاب می کند به دليل نقض حاكميت ملي خود، واکنشش به گستاخی صهیونست ها با عقلانیت وبا نهايت هوشياري وخردمندي طراحي واجرا شودتا بهانه ای به دست صهیونیست ها و متحدان غربی و اروپایی اش داده نشود. این نکته بسیار مهم است باید دقت شود.

8- اقدام جنایتکارانه تروریستی رژیم صهیونیستی قطعا می تواند تبعات سنگین و خطرناکی برای صلح، ثبات و امنیت منطقه غرب آسیا درپی داشته باشد که باید مدیریت شود.

9- ترور اسماعیل هنیه با هدف منزوی کردن محور مقاومت صورت گرفت که عملا آن را باید شکست خورده تلقی نمود چرا که رژیم صهیونیستی به دنبال آن بود تا از بحران غزه که اعتبار این رژیم را از منظر جهانی به‌شدت پایین آورده، خارج شود اما این مهم هم به خاطر واکنش های بین المللی و بازتاب این جنایات هولناک در افکار عمومی جهان با شکست مواجه شد.

10-طبیعتا این عملیات با توجه به تأکید مقام معظم رهبری بی‌پاسخ نخواهد ماند و ایران و محور مقاومت در زمان و مکان مناسب، بزودی پاسخ لازم و پشیمان کننده را به شرارت گستاخانه صهیونیز بین الملل خواهند داد. باز به خاطر حساست و شرایط منطقه تحلیل گر عزیز دیگری یادآور می شود ایران به‌صورت شتابزده عمل کند اما می تواند از همه ظرفیت‌ها و استعدادهای سیاسی و نفوذ معنوی خود برای تعقیب عاملان و آمران این جنایت هولناک استفاده نماید.

11- این جنایات بی شرمانه ضدحقوق بشری بین الملل رژیم صهیونیستی؛ بدون شک مذاکرات آتش بس را مختل خواهد کرد.[2]

12- این جنایت نشان داد باند خون ریز تبهکار، قاتل و تروریست صهیونیستی بدون توجه به قواعد و مقررات بین‌المللی برای سرپوش گذاردن بر شکست‌های خفت‌بار10 ماه جنگ ویرانگر نسل کشی در غزه، از ارتکاب هیچ اقدام جنایتکارانه‌ای دریغ نداشته است و دنائت و پستی را در حد اعلایش به نمایش گذاشته است.

13- بیشتر تحلیلگران منصف و آزاده معتقدند آمریکا نقش حمایتی در ترور هنیه داشته و شریک جرم این جنایت سبعانه است. و بسیاری از متخصصان امنیتی به درستی معتقدند رژیم صهیونیستی نیز توانایی انجام این ترور را به تنهایی نداشته است و چه در حوزه لجستیک و چه در حوزه اطلاعاتی و امنیتی نیازمند حمایت و همکاری آمریکایی‌ها بوده است.

14- نخست وزیر آدم کش رژیم صهیونیستی هم در داخل و هم در جامعه بین المللی موفق نبوده است و در جنگ غزه هم که شکست خورده و به تعبیری به بن بست رسیده و نتوانسته وعده های خود را برای مردم اسرائیل به انجام برساند ولذا برای خروج از این بن بست فکری و روحی و روانی؛ دست به دامن ترورها شده تا بتواند به دنبال افزایش تنش و نگه داشتن منطقه درحالت جنگی، از زیربار شکست های خفت بار خارج شود اما این ترور ناجوانمردانه هم به فریادش نرسید و برمشکلاتش افزود و وارد بحران های جدیدترداخلی و بین المللی گردید و امنیت منطقه و جهان را به مخاطره انداخت. قطعا بازنده این میدان نتانیاهو و کابینه افراطی او خواهد بود و مقاومت با خون هایی که نثار کرده است پیروز این جنگ نابرابر خواهد شد.

جمعه: 12 / 05 / 1403- 27 محرم الحرام 1446- 2 آگوست 2024

[1] - بر اساس گزارش موسسه مطالعات فلسطین، رژیم صهیونیستی در طول 6 دهه گذشته بیش از 27 هزارعملیات تروریستی علیه شخصیت‌های تاثیرگذار مخالف اسرائیل در سراسر جهان مرتکب شده و این امر از وجود یک پروسه تروریسم دولتی سازمان یافته در سطح منطقه و جهان حکایت دارد.

[2] - مردم غزه در ۱۲جنگ طی ۱۸ سال از ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ چنان مقاومتی در برابر رژیم صهیونیستی از خود نشان دادند که اسرائیلی‌ها پیشنهاد آتش‌بس را دادند و بعد از آن توانستند در عملیات طوفان‌الاقصی، افسانه شکست‌ناپذیری اسرائیل را باطل کنند و چنان ضربه‌ای به سازمان اطلاعاتی رژیم صهیونیستی بزنند که بنا به اعتراف مقامات اسرائیلی همچنان غیرقابل ترمیم است.( دررثای ماندلای فلسطین. جام جم: پنجشنبه 11 مرداد ماه 1403- شماره 6824)

«گاف نظامی کُشنده» صهیونیست ها!

اسدالله افشار

معترضان دروزی روز دوشنبه29جولای(8 مرداد) به بازدید بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی از شهر «مجدل الشمس» در بلندی های جولان سوریه که توسط اسرائیل اشغال شده است، اعتراض کردند.

نتانیاهو بامداد دوشنبه برای تسلیت به خاطر کشته شدن 12 نفر در انفجار موشکی روز شنبه وارد «مجدل الشمس» شد.

صهیونیست‌ها ناتوان از رهگیری پهپاد حزب‌الله، 12 سوری را در جولان اشغالی کُشتند و حالا برای نباختن قافیه انگشت اتهام را به سمت حزب‌الله لبنان نشانه گرفته‌اند! در این «گاف نظامی» که زمین فوتبال را هدف قرار داده است، 40 نفر هم زخمی شده‌اند.[1]

ارتش رژیم صهیونیستی همان ابتدا حزب‌الله را مسئول این حمله دانست، اما حزب‌الله قاطعانه تکذیب کرد و رژیم آپارتاید اسرائیل را مسئول این کشتار دانست.[2] روزنامه «اسرائیل هیوم» نیز اعلام کرده است که، اشتباه محاسباتی پدافند هوائی رژیم صهیونیستی باعث این «گاف نظامی کُشنده» شد.

ابتدا برخی می‌گفتند که شاید رژیم آپارتاید با این کشتار یک عملیات «پرچم دروغین» ترتیب داده است تا فشارها را بر حزب‌الله افزایش دهد، اما به نظر روایت دیگر قوی‌تر است؛ مقامی آمریکایی به آکسیوس گفته است:«مقاماتی در حزب‌الله لبنان به سازمان ملل اعلام کرده‌اند که حادثه مجدل الشمس ناشی از یک موشک رهگیر اسرائیل بوده است.» در واقع و در خوش‌بینانه‌ترین حالت، یک گاف واشتباه محاسباتی![3]

کلیپ های ویدئویی به اشتراک گذاشته شده در شبکه های اجتماعی نشان می دهد که معترضان در جامعه دروزی در این شهر نتانیاهو را "قاتل" خطاب می کنند.

یکی از معترضان گفت: نمی گذاریم «این مرد (نتانیاهو) وارد خاک و سرزمینمان شود.

برخورد ساکنان روستای دروز با تاج گل نتانیاهو

رادیو تلویزیون ملی اسرائیل گزارش داد نتانیاهو را که رونن بار، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی اسرائیل ( شین بت)، همراهی می‌کرد، در زمین بازی محل وقوع حادثه مرگبار تاج گل گذاشت.

اما ساکنان روستای دروز تاج گل نتانیاهو را به نشانه اعتراض از محل حادثه خارج کرده و گفتند که این فاجعه نباید برای اهداف سیاسی مورد سوء استفاده قرار گیرد.

تشدید تنش در شرایطی صورت می گیرد که حمله مرگبار اسرائیل به غزه از7 اکتبر 2023 تاکنون بیش از 39300 نفر را به شهادت رسانده است.

آمریکا متحد رژیم صهیونیستی؛ روز دوشنبه به اسرائیل در مورد تشدید تنش با حزب الله هشدار داد.

این حادثه نگرانی‌ها را در مورد یک درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر افزایش داد، حتی حزب‌الله نقش خود را در حادثه تلخ پیش آمده تکذیب و این ادعای کذب سراسر مشمئز کننده صهیونیستی رارد کرد. از زمان آغاز جنگ غزه در ماه اکتبر2023، نبردهای فرامرزی بین اسرائیل و حزب الله تقریباً هر روز رخ داده است.

خبرگزاری دولتی لبنان اعلام کرد روز دوشنبه در حملات اسرائیل دو نفر سوار بر موتورسیکلت در جنوب لبنان کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند.

حزب الله خواهان جنگ تمام عیار با اسرائیل نیست

یکی از مقامات یک گروه لبنانی به آسوشیتدپرس اظهار داشته که حزب الله حرکت موشک های هدایت شونده دقیق را آغاز کرده است اما خواهان جنگ تمام عیار با اسرائیل نیست.

حزب الله قدرت شلیک به مراتب بالاتری نسبت به حماس دارد و تحلیلگران گفته اند که شعله ور شدن جنگ در مناطق شمالی اشغالی در حالی که اسرائیل درگیر غزه است، بار نظامی را بیش از حد سنگین می کند.

نتانیاهو روز دوشنبه از محل حادثه بازدید کرد و گفت که " پاسخ ما شدید خواهد بود."

این حادثه نگرانی‌ها را افزایش داده است

دو مقام صهیونیست به نقل از رویترز گفتند که اسرائیل نمی‌خواهد خاورمیانه را به جنگی همه جانبه بکشاند.

دو مقام اسرائیلی دیگر هم گفتند که اسرائیل برای احتمال درگیری چند روزه آینده آماده می شود.

این منبع دیپلماتیک گفت: "برآورد این است که پاسخ به یک جنگ همه جانبه منجر نخواهد شد. چراکه این در شرایط فعلی و درحال حاضر به نفع ما نیست."

در رویترز آمده است این حادثه نگرانی‌ها را افزایش داده است که ماه‌ها خصومت‌های فرامرزی بین اسرائیل و حزب‌الله مسلح، می‌تواند به جنگی گسترده‌تر و مخرب‌تر تبدیل شود.

کابینه جنگ اسرائیل به نتانیاهو و وزیر جنگ یوآو گالانت اجازه داده است تا در مورد نحوه و زمان حمله به لبنان تصمیم گیری کنند.

روزنامه یدیعوت آحارونوت اسرائیل به نقل از مقامات ناشناس نوشت که پاسخ "محدود" خواهد بود.

در این گزارش آمده است که گزینه‌ها از حمله محدود به زیرساخت‌ها، از جمله پل‌ها، نیروگاه‌ها و بنادر، تا ضربه زدن به انبارهای تسلیحات حزب‌الله یا هدف قرار دادن فرماندهان حزب‌الله را شامل می‌شود.

لبنانی ها: در کنار مقاومت و جبهه مقاومت می‌ایستیم

نیروهای حافظ صلح سازمان ملل مستقر در جنوب لبنان اعلام کرد که تماس ها را با اسرائیل و مقامات لبنانی برای کاهش تنش ها تشدید کرده است. هیچ کس نمی‌خواهد درگیری گسترده‌تری را آغاز کند، اما یک اشتباه محاسباتی می‌تواند منجر به آن شود. آندره آ تننتی، سخنگوی یونیفل گفت: هنوز فضا برای یک راه حل دیپلماتیک وجود دارد.

«نبیه بری»، رئیس پارلمان لبنان، شنبه شب در تماس تلفنی با هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل در لبنان، گفت: لبنان و مقاومت به قوانین جنگ و درگیری پایبند هستند و غیرنظامیان را هدف قرار نمی‌دهند. رئیس پارلمان لبنان تأکید کرد، حزب‌الله در حمله به «مجدل‌الشمس» دست نداشته و مسئولیت اتفاقی که افتاده را رد می‌کند.

عبدالله بوحبیب، وزیرامور خارجه لبنان، در جریان گفتگو با ژانین هنیس پلاسچارت، هماهنگ کننده ویژه سازمان ملل متحد برای لبنان،برضرورت"خود خویشتن داری برای جلوگیری ازجنگ منطقه ای"تاکید کرد.

بوحبیب همچنین اظهار داشت، هرگونه حمله گسترده از سوی رژیم صهیونیستی به جنگ منطقه‌ای منجر خواهد شد.

«محمد رعد»، رئیس فراکسیون وفاداری به مقاومت لبنان، در این مورد گفت پایان رژیم صهیونیستی در حرکت آن به سمت گزینه جنگ گسترده علیه لبنان خواهد بود. «ولید جنبلاط» رئیس سابق حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان به حادثه «مجدل‌الشمس» واکنش نشان داد و تصریح کرد: ما در گذشته پروژه اسرائیل را نابود کردیم و اگر دوباره از سر بگیرد، در کنار مقاومت و اهالی مقاومت می‌ایستیم. وی افزود: ما صمیمانه تسلیت و همدردی خود را به خانواده شهدای جان‌باخته و به همه مردم جولان اشغالی سوریه ابراز می‌کنیم.

شایان ذکر است پروازهای فرودگاه بین‌المللی بیروت لغویا با تأخیرانجام شده است.تلویزیون اردن به نقل از بیانیه این شرکت هواپیمایی گزارش داد که شرکت هواپیمایی پرچم اردن رویال جردن، پروازهای خود به بیروت را در روزهای دوشنبه و سه شنبه به حالت تعلیق درآورده است.[4]

حادثه «مجدل‌الشمس» از نگاه تحلیل گران

از نگاه صاحب نظران و کارشناسان و تحلیل گران حادثه «مجدل‌الشمس»؛

1-یک رویداد امنیتی مهم و قابل توجه بوده است؛

2- ماجرای تلخ«مجدل‌الشمس»، جرقه و بهانه ای است برای ماجراجویی های جدید رژیم اشغالگر قدس علیه لبنان و حوادث دیگری که ممکن است در راه باشد؛

3- صهیونیست‌ها با این رویداد امنیتی به دنبال دستاورد سازی به نفع اهداف از پیش تعیین شده خود هستند؛

4- رژیم جعلی و غاصب و فاشیستی اشغالگر قدس، روند کلی ماجرای رخ داده را منحرف و تلاش نمود خود را از موضع مقصر تبرئه سازد که تیرش به سنگ خورد و این ادعای واهی اش که حزب الله لبنان مقصر این حادثه بوده است، اسباب تمسخر و استهزای بین المللی آنان را موجب گردید؛

5- ترفند مزورانه نتانیاهو این جانی کودک کش خون آشام با حادثه «مجدل‌الشمس» که برای شکاف میان مردم آن منطقه با حزب‌الله لبنان و محور مقاومت طراحی شده بود به دلیل پیوند مستحکم میان مردم آن منطقه باحزب الله ومحورمقاومت با شکست مواجه واین رویداد امنیتی باروایت‌سازی‌های جعلی صهیونیست‌ها ناکام ماند و نیت شومشان عریان و آشکار گردید؛

6- رژیم نسل کش صهیونیزم بین الملل با روایت سازی جعلی «مجدل‌الشمس» به دنبال اهداف دیگری هم بود از جمله اینکه فشارهای بین‌المللی را بر روی حزب الله لبنان تشدید نماید و سپس از این رهگذر وجهه جهانی، منطقه ای و بین المللی خود را بازسازی و ترمیم نماید که در هر دو زمینه مفتضحانه شکست را پذیرا و سرخورده گردید.[5]

[1] - ماجرا از حمله به جمعیتی در جولان اشغالی سوریه آغاز شد که غالباً مسلمان و سوری هستند. عصر شنبه منطقه «مجدل الشمس» در جولان اشغالی هدف حمله موشکی قرار گرفت. شمار کشته‌های حمله به زمین فوتبال در منطقه مجدل شمس 12 نفر و مجروحین نیز «حدود 40 نفر» اعلام شده است. این منطقه تحت اشغال صهیونیست‌هاست از این رو سرویس آمبولانس رژیم اسرائیل روز شنبه اعلام کرد که مجروحان ۱۰ تا ۲۰ ساله بودند.

[2] - تحلیل گران معتقدند حزب‌الله اگر قصد این‌گونه کشتارها را داشت، در این چند ماه (و نیز در جنگ‌های پیشین خود با رژیم آپارتاید اسرائیل) هر روز فرصتش را داشت! ولی حزب‌الله هیچ‌گاه دست به این کشتارها نزده است. ولی رژیم سفاک خون ریزصهیونیستی تا دلتان بخواهد کودک‌کشی کرده است. فقط چیزی نزدیک به 15 هزار کودک و نوزاد فلسطینی در همین جنگ غزه به شهادت رسیده است. کارشناسان از سوی دیگر می گویند این حمله از جهات دیگری نیز مشکوک است مثلاً، چرا صدای آژیرهای خطر در نیامده و...

[3] - کیهان: دوشنبه 8 مرداد ماه 1403- شماره 23635.

4- U.S. Warns Israel Against Escalation With Hezbollah. . Kayhan .ir. Translator: Asadollah Afshar. Publish Date : Tuesday 30 July 2024

[5] - 10 ماه است رژیم اشغالگر قدس به مخوف‌ترین و غیرانسانی‌ترین جنایات در نوار غزه دست ‌زده و همچنان نیز می‌زند. بر اساس آمارهای رسمی، تاکنون بیش از 39 هزار غیرنظامی فلسطینی در نوار غزه به دست صهیونیست‌ها به شهادت رسیده‌اند و البته ده‌ها هزار تن دیگر نیز مجروح و مفقود شده‌اند. در میان قربانیان جنگ غزه، بیش از 16 هزار کودک بیگناه نیز قرار دارند و به شهادت رسیدن شمار قابل ملاحظه‌ای زن فلسطینی در جریان جنگ غزه سبب شده نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، نام رژیم اشغالگر قدس را در فهرست رژیم‌های زن‌ستیز جهان قرار دهند. در این رابطه، دیوان بین‌المللی دادگستری نیز در قالب پرونده‌ای در حال رسیدگی به جنایات صهیونیست‌ها در نوار غزه است و هیچ بعید نیست بزودی شاهد صدور حکم بازداشت بین‌المللی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر صهیونیست‌ها و دیگر مقام‌های ارشد این رژیم باشیم.( بازی اسرائیل با گوی سرخ. وطن امروز: سه شنبه 9 مرداد ماه 1403- شماره 4096)

جناب پزشکیان! این گوی و این میدان بسم ا...

اسدالله افشار

رهبرانقلاب یکشنبه 7 مرداد ماه 1403 طی حکمی، دکترمسعود پزشکیان، منتخب مردم درانتخابات ریاست جمهوری چهاردهم را براساس بند 9 اصل 110 قانون اساسی به عنوان نهمین رئیس جمهور تنفیذ کردند؛ و این به معنای آغاز رسمی فعالیت های دولت چهاردهم است. رهبر معظم انقلاب برطبق سنت معمول تنفیذ احکام پیشین رؤسای جمهور قبلی هفت توصیه به آقای پزشکیان و دولت چهاردهم و همه کارگزاران نظام اسلامی نمودند که قطعا این سفارشات و توصیه های باید به عنوان نقشه راه نصب العین مخاطبانش قرار گیرد تا با همدلی و وفاق ملی، مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم که از منظر مقام معظم رهبری از لحاظ زمانی در اولویت می باشد حل شود تا مردم و کشور از این تنگناها خلاصی و رهایی یابند.

لازم و ضروری می دانم بنابراهمیت وحساست، این هفت توصیه و سفارش های رهبری معظم انقلاب را که در حقیقت مطالبات مهم و کلیدی راهبردی ایشان از رییس جمهور و کابینه چهاردهم در طول 4سال آتی می باشد بازخوانی و یاد آور شوم:

1-استفاده از ظرفیت عظیم مردمی ( کسانی که صاحب فکرند، صاحب ابتکارند، صاحب تجربه‌اند، صاحب آراء جدیدند)؛ 2- کار جهادی و رویکرد جهادی در کارها در چارچوب های قانونی و اداری(کار جهادی یعنی چه؟ یعنی خستگی‌ناپذیری، بی‌‌مزد و بی‌منت کار کردن، هدف را انجام وظیفه‌ انسانی و خدایی قرار دادن و پیش رفتن؛ این کار جهادی است)؛ 3- رویکرد تعاملی ارکان کشور با یکدیگر(مجلس باید به دولت کمک کند؛ دولت باید روی حساسیت‌های مجلس حساب کند؛ قوه قضاییه در هر نقطه‌ای که مورد نیاز است باید حضور فعال داشته باشد؛ نیروهای مسلح در هر جایی که دولت نیاز دارد و مردم نیاز دارند، طبق وظایفشان حضور داشته باشند؛ همه بایستی نقش‌آفرینی کنند)[1]؛ 4- توجه ویژه به مسئله اقتصاد و برجسته کردن موضوع اقتصاد(همه می دانند که بنده نسبت به مسائل فرهنگی خیلی حساسم؛ مسائل فرهنگی و مسائل اجتماعی مسائل بسیار مهمی است، شاید بیش از همه‌چیز اهمیت دارد؛ لکن امروز از لحاظ زمانی، اولویت با مسائل اقتصادی است. یک تحرک اقتصادی حساب‌شده‌ قوی پیگیر مورد نیاز است)[2]؛ 5-پرهیز از دوقطبی سازی[3](مخاطب این [توصیه] آحاد مردم اند، فعالان سیاسی و اجتماعی‌اند. خب انتخابات طبعاً چالش‌برانگیز است دیگر؛ افرادی در انتخابات، در دو طرف قضیه قرار می گیرند، چالش هایی به وجود می‌آید؛ نباید به وسوسه‌های دوقطبی‌سازی اعتنا کرد و ترتیب اثر داد؛ این توصیه‌ مؤکد بنده است. نباید احساساتی که افراد را در دوره‌ انتخابات وادار به مجادله‌ با یکدیگر می کرد ادامه پیدا کند؛ نگذارید ادامه پیدا کند)؛ 6- تکیه بر توان داخلی و متوقف نکردن کارها به موضوعات خارجی(ما می توانیم» یک شعار همیشگی است؛ واقعش هم همین است. این حرف البته به معنای این نیست که ما از توان های خارجی استفاده نکنیم؛ هیچ عاقلی این حرف را نمی زند. خب باید از همه‌ امکانات استفاده کرد؛ امکانات داخلی، خارجی، دوستان. منتها توان داخلی را ندیده نباید گرفت؛ هیچ مسئله‌ داخلی را متوقف و آویزان به یک موضوع خارجی نباید کرد)[4]؛ 7- برخورد فعال با تحولات جهانی(در مقابل امواج و حوادث جهانی و به خصوص منطقه‌ای، برخورد کشور، برخورد فعال باشد، برخورد اثرگذار باشد، نه برخورد منفعل. مسائل گوناگونی چه از لحاظ سیاسی، چه از لحاظ علمی، چه ازلحاظ پیشرفت ها و ابتکارات فوق‌العاده و عجیب علمی- فرض کنید مثل هوش مصنوعی -در دنیا اتفاق می‌افتد؛ با این، فعال برخورد کنید، منفعل برخورد نکنید؛ اثرگذار برخورد کنید. غفلت و تغافل از آن چه در دنیا پیش می‌آید، در منطقه پیش می‌آید، جایز نیست).

اکنون که دکتر پزشکان برمسند، ریاست و مسوولیت خطیرقوه مجریه نشسته است بخوبی سنگینی آن را بر دوش خود احساس می کند و نیک می داند با انبوه مشکلات اقتصادی و اجتماعی مردم و کشور مواجه است و باید ازآن ها گره گشایی کند و به دنبال برقراری عدالت، رفع تبعیض، پایان دادن به رانت خواری ها، انحصارطلبی‌ها، باندبازی ها و غوغا سالاری ها باشد و از سوی دیگر باید فکر اساسی در جهت حل معضل بیکاری، اشتغالزایی، کارآفرینی، تقویت ارزش پول ملی، رفع رکود از تولید، تأمین مسکن مناسب و ارزان قیمت، تسهیل امر ازدواج جوانان، مهار تورم افسار گسیخته خانه خراب کن ویرانگر و سایر معضلات کوچک و بزرگی که مردم را رنج می دهد و زندگی آنان را تا آستانه فروپاشی کشانده و می کشاند؛ نماید و این امور قطعا با برنامه ریزی های کوتاه مدت و میان مدت و بلند مدت و با کابینه ای متخصص، متعهد، امین، صادق، تلاشگر، با ایمان و کارآمد دلسوز جهادی که مردمی باشند و مانند آنان زندگی کرده باشند قابل تحقق است. جناب پزشکان! این گوی و این میدان و این شما که امروز شجاعانه وارد میدان شده اید تا با تعامل، وحدت و فاق ملی، دردها و آلام مردم و کشور را درمان کنید و با تصمیم گیری های عقلانی و منطقی و با داشتن اختیارات قانونی و با عبور از سد ها و موانع، مردم و کشور را از بحران ها و چالش ها با موفقیت عبور دهید. مسلما اگر رییس جمهور محترم جایگاه خود را رفیع ببیند می تواند با کابینه خود برای برون‌رفت کشور از بن‌بست‌های پیش‌رو موفق عمل نماید و پاسخگوی بخشی از مطالبات و انتظارات رهبری ومردم باشد.

در هر صورت برای موفقیت رییس جمهور نهم که مأموریت دشواری را در این شرایط پیچیده بر‌عهده گرفته است باید دعا کرد و نیز همه از مردم گرفته تا سایر قوا باید در کنار ایشان با تعامل و وفاق ملی بمانیم و سنگ تمام گذاریم تا بتواندبی قانونی ها،بی‌تدبیری‌ها، مشکلات اقتصادی و رفاهی و بهداشتی- درمانی، عملکردهای تأسف‌بار، نابرابری‌ها، تبعیض‌های انکارناپذیر قدرت، ثروت و منزلت در کشور را سر و سامان دهد.

فردا ( سه شنبه 9 مرداد ) مراسم تحلیف در مجلس شورای اسلامی برگزار خواهد شد و رییس جمهور نهم طبق اصل ۱۲۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: در مجلس شورای اسلامی در جلسه‌ای که با حضور رئیس قوه قضاییه و اعضای شورای نگهبان تشکیل می‌شود، سوگند یاد می‌کند مبنی براینکه همه استعداد و صلاحیت خویش را در راه ایفای مسئولیت‌هایی که به‌عهده گرفته است، به‌کار گیرد و خود را وقف خدمت به مردم و اعتلای کشور، ترویج دین واخلاق، پشتیبانی ازحق و گسترش عدالت سازد و از هرگونه خودکامگی بپرهیزد و از آزادی و حرمت اشخاص وحقوقی که قانون اساسی برای ملت شناخته‌است، حمایت کند و همچنین در حراست از مرزها و استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور از هیچ اقدامی دریغ نورزد و با استعانت ازخداوند و پیروی ازپیامبراسلام و ائمه اطهارعلیهم السّلام، قدرتی را که ملت به عنوان امانتی مقدس به وی سپرده‌است، همچون امینی پارسا و فداکار نگاهدار باشد و آن را به منتخب ملت، پس از خود بسپارد. و در پایان این سوگند نامه به عنوان میثاق ملی و قانونی و به عنوان سند ملی توسط رییس جمهور محترم امضا می شود.

لازم به ذکر است رییس جمهور از همان روز و تاریخ، مکلّف است حدّاکثر ظرف دو هفته کابینه‌‌ خودش را به مجلس معرّفی کند. پس قانون مشخّص کرده که حدّاکثر دو هفته زمان دارند؛ یعنی اگر رییس جمهور آمادگی داشته باشد که همان روز تحلیف هم همزمان کابینه را معرّفی کند، از جهت قانونی می‌تواند، ولی نهایتاً باید بیش ازپانزده روز زمان نبرد. طبیعتاً این بستگی به آمادگی ایشان دارد که تا چه زمانی بتواند وزرای پیشنهادی را معرّفی کند.

رئیس‌مجلس شورای اسلامی امیدوار است که با گفت‌وگویی که بین دولت و مجلس برقرار خواهد شد، ما بتوانند براساس شاخص‌های بیان شده از سوی رهبرمعظم انقلاب به گونه‌ای با دولت پیش بروند که همه‌ وزرای دولت از مجلس رأی اعتماد بگیرند تا بدون تأخیر، همه‌ وزارتخانه‌ها همپای هم، کارشان را شروع کنند.

امیدواریم با انتخاب وزرای شایسته از سوی جناب پزشکیان، شاهد همکاری خوب مجلس و دولت در جهت حل مشکلات اقتصادی و رفاهی مردم در همه امور باشیم تا کشور از بحران ها و چالش های داخلی و بین المللی با موفقیت و سربلندی خارج شود و شور و نشاط به جامعه بازگردد. باورکنیم که مردم ما شایسته بهترین ها هستند و رییس جمهور فرهیخته نیز خود بر این نکته واقف هستند و به مأموریت خویش در این موضوع اشراف و آگاهی دارند و با علم به آن چه در این یادداشت بیان شد پای به این میدان خدمت گذاشته اند. باز تأکید می شود جناب رییس جمهور این گوی و این میدان بسم ا...

دوشنبه: 8 / 05 / 1403- 23 محرم الحرام 1446- 29 جولای 2024

[1] - توصیه ای که البته رهبر انقلاب در دیدار هفته گذشته خود(یکشنبه 31 تیر ماه 1403) با نمایندگان مجلس دوازدهم به طور مفصل به آن پرداختند، مطالبه ای که به نظر می رسد اولین آزمون آن را باید در معرفی وزرا و بررسی صلاحیت های گزینه های پیشنهادی آقای پزشکیان برای کابینه چهاردهم شاهد باشیم.

[2] - از نگاه کارشناسان و صاحب نظران که در یادداشت هایشان آمده است؛ مهم ترین و اصلی ترین مسئله ای که رهبر انقلاب برای دولت چهاردهم و مجلس دوازدهم به عنوان کار ویژه مجلس و دولت به صراحت تعیین کرده و نسبت به سایر مسائل فرهنگی و اجتماعی اولویت می دهند، مسئله اقتصاد و حرکت به سمت کارآمدی اقتصادی است. رویکردی که دولت و مجلس بایست عملکرد خود را نسبت به آن تنظیم کنند و نسبت به آن پاسخگو باشند.

[3] - از نگاه تحلیل گران که تحلیل کرده اند مطالبه ای که با توجه به شرایط انتخاباتی و پساانتخاباتی و بالاخص ویژگی های مجلس دوازدهم و دولت چهاردهم و رقبای انتخاباتی همچون دولت سایه و برخی شیطنت ها در دو جریان سیاسی اصلاح طلب و اصولگرا، تبدیل به یکی از دغدغه های جدی رهبر انقلاب شده است. و به درستی از نگاه آنان؛ مسئله ای که اگر به آن توجه جدی نشود می تواند دولت چهاردهم را به حاشیه براند، از کارهای اصلی و اولویت دار باز دارد و امید مردم را ناامید کند و دشمن شادکن باشد.

[4] - این موضوع در چندسال گذشته دغدغه جدی رهبری بوده اما متاسفانه تا کنون هیچ دولتی این دغدغه را جدی تلقی ننموده و در این زمینه هم توفیق کمی حاصل شده استو البته با توجه به دغدغه رهبری هم باید مراقب بود در این خصوص دچار افراط و تفریط نشویم.

پزشکیان و فرصت تاریخی خدمت

اسدالله افشار

دوره رقابت و چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری را پشت سر گذاشته‌ایم. اکنون جناب دکتر پزشکیان رییس جمهور منتخب همه ملت ایران است. انتخاب و استقرار رئیس‌جمهور در جایگاه ریاست‌جمهوری بر اساس قانون اساسی و در پی آن قوانین عادی تشریفات مشخصی دارد که نمایانگر اهمیت این جایگاه در نظام جمهوری اسلامی ایران است؛ ولذا در چند روز آینده شاهد انجام مراسم تنفیذ حکم ایشان از سوی مقام معظم رهبری خواهیم بود و او با این تنفیذ، به عنوان نهمین رییس جمهوری اسلامی ایران، براین مسند مهم سیاسی خواهد نشست و به طور رسمی، هدایت سکان دولت را به‌ دستان خود می‌گیرد و کشور را به مدت ۴ سال اداره خواهد کرد. امضای حکم ریاست‌جمهوری به وسیله‌ مقام معظم رهبری که از آن به تنفیذ حکم ریاست‌جمهوری نیز تعبیر شده است براساس بند ۹ اصل ۱۱۰ قانون اساسی صورت می گیرد.

از منظر و نگاه صاحب نظران حقوقدان؛ تنفیذ یکی از فرایندها و مراحل استقرار رئیس‌جمهور جدید در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است و در پی اساسی بودن آن نیز دارای آثار حقوقی است ولذا اولین اثر حقوقی تنفیذ آغاز دوره ریاست‌جمهوری است. به بیان دیگر چون مشروعیت عمل رئیس‌جمهور و تأیید رأی ملت به واسطه‌ تنفیذ صورت می‌گیرد؛ مبدأ دوره‌ چهارساله‌ ریاست‌جمهوری از زمان امضای حکم به‌وسیله رهبری خواهد بود این موضوع در ماده (۱) قانون انتخابات ریاست‌جمهوری مورد تصریح قرار گرفته است.

در روز تنفیذ بطور قطع مقام معظم رهبری ضمن ایراد بیاناتی، رهنمودها، توصیه ها و سفارشاتی را به رییس جمهور ملت ایران خواهند داشت تا توشه راه ایشان در طول 4 سال فعالیت ها و مسئولیت های سنگین وی در قبال کشور و مردم باشد.

دکتر پزشکیان در برابر قانون‌ اساسی عهد و پیمان می‌بندد که تمامی مسوولیت‌های اجرایی خود را به بهترین صورت ممکن انجام دهد. البته مراسم تحلیف(سوگند) نیز پس از مراسم تنفیذ با کمی تأخیر در مجلس شورای اسلامی برگزار خواهد شد.

رییس جمهور منتخب طبق اصل ۱۲۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مجلس شورای اسلامی در جلسه‌ای که با حضور رئیس قوه قضاییه و اعضای شورای نگهبان تشکیل می‌شود، در پیشگاه قرآن کریم و در برابر ملت ایران به خداوند قادر متعال سوگند یاد می‌کند که پاسدار مذهب رسمی و نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی کشور باشد و همه استعداد وصلاحیت خویش را در راه ایفای مسئولیت‌هایی که برعهده گرفته‌است به کار گیرد و خود را وقف خدمت به مردم و اعتلای کشور، ترویج دین و اخلاق، پشتیبانی از حق و گسترش عدالت سازد و از هر گونه خودکامگی بپرهیزد و از آزادی و حرمت اشخاص و حقوقی که قانون اساسی برای ملت شناخته است حمایت کند و در حراست از مرز‌ها و استقلال سیاسی و اقتصادی و فرهنگی کشور از هیچ اقدامی دریغ نورزد و با استعانت از خداوند و پیروی از پیامبراسلام و ائمه اطهار علیهم‌السلام قدرتی را که ملت به‌عنوان امانتی مقدس به وی سپرده است همچون امینی پارسا و فداکار نگاهدار باشد و آن را به منتخب ملت پس از خود بسپارد.

مراسم تحلیف، به منزله اعلام رسمی تعهد شخصی و اخلاقی منتخب مردم در انجام وظایف قانونی وی در امور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است تا رییس‌جمهور در طول دوره فعالیتش بار سنگین امانتی را که بر دوش دارد، فراموش نکند.

پس از این مراسم، رییس‌جمهور تا دوهفته فرصت دارد کابینه پیشنهادی خود را به مجلس معرفی کند. برخی متن تحلیف را یک سند غیرلازم الاجرا می دانند اما در عمل متن تحلیف همان خط‌ومشی کلی اقدامات رییس جمهور است که تخطی از آن‌ها می‌تواند موجب مسئولیت قانونی برای رییس‌جمهور شود.

در هرحال انتخابات چهاردهم با فراز و نشیب هایش تمام شد. دوران رقابت هایش پایان یافت. پیروز انتخابات با رأی مستقیم مردم مشخص شد. پزشکیان رییس جمهور برگزیده مردم گردید و باید به این انتخاب احترام گذاشت و منتخب مردم را برای حل مشکلات کشور و مردم یاری رساند و برای موفقیتش از هیچ کمکی دریغ نکرد. به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با نمایندگان مجلس؛ موفقیت رئیس‌جمهور پیروزی همه است. مسلما این موفقیت با هم‌افزایی و تکیه بر ظرفیت‌های داخلی، وفاق ملی، وحدت ملی، همدلی و همراهی مردم و سایر قوای قابل تحقق است و می توان با این اکسیرهای ارزشمند حیات بخش، برای پیشرفت کشور و رفع مشکلات اساسی و آزار دهنده مردم، قدم‌های مناسب و گام های مؤثری برداشت.

لازمه حرکت در این مسیر آن است که رییس جمهور محترم در روز تحلیف و با مدیریت صحیح بلافاصله کابینه خود را برای تحقق آن چه که خود در دوران مبارزات انتخاباتی به مردم وعده داده است به مجلس معرفی نماید و کار خود را با جدیت آغاز و دنبال نماید.

از رییس جمهور انتظار آنست که با لحاظ قراردادن معیارها و شاخص ها، وزرایی را به مجلس معرفی نماید که؛ با رهبری و نظام و مردم زاویه نداشته باشند، خوی کاخ نشینی نداشته باشند، ساده زیست باشند، از جنس مردم باشند. میان مردم بروند، خودشان را تافته جدا بافته ندانند، مثل مردم زندگی کنند و به مردم احترام نمایند، از طبقه مرفهین بی درد برگزیده نشوند، گرین کارت نداشته باشند و فرزندانشان در داخل ایران زندگی نمایند، دل و سر سپرده فرهنگ غرب هم نباشند، متخصص و متعهد دلسوز آگاه به امور مسئولیتی خود باشند، به تعبیر رهبر معظم انقلاب؛ شجاع، کارآمد، انقلابی، امین و صادق و متدین و از بن دندان معتقد به جمهوری اسلامی باشند.

بلاشک رییس جمهور محترم با استفاده از منابع انسانی مؤمن و انقلابی می‌تواند زمینه را برای بهبود شرایط کشور مهیا کند و باید در این امر مهم با مجلس تعامل نماید و با دقت و وسواس، افرادی را به عنوان کابینه به مجلس معرفی نماید که بیانگر دولت وفاق ملی باشد نه دولت سهم خواهان. با دولت وفاق ملی می توان کشور و مردم را از مشکلات و بحران ها و چالش ها خارج کرد و به موفقیت رسید.

جناب پزشکیان با وزرایی که اشرافی باشند و با مردم فاصله طبقاتی داشته باشند و اعتقادی به مردم نداشته باشند، امکان ندارد حقوق مردم احقاق شود و عدالت و حق در جامعه جاری شود و نشاط اجتماعی شکل بگیرد. مدیر و مسئولی که به مانند مردم زندگی نکند و هرروز اخبار بی اخلاقی او و خانواده وی را از شبکه های اجتماعی و فضاهای مجازی دنبال کند، شما نمی توانید وعده های داده شده خود به مردم را عملی و تحقق بخشید.

مراقب باشید در معرفی اعضای کابینه خود به مجلس، اسیر سهم خواهان و مجاهدان جمعه و شنبه نشوید. مسلم بدانید این جماعت اعتقادی به شعارها و عده های انتخاباتی شما ندارند. اگر شما خدای ناکرده کوتاه بیایید مجلس با توجه به حق قانونی خود از آن کوتاه نخواهد آمد. لطفا برای عدم فرصت سوزی با مجلس تعامل عقلایی نمایید تا طبق اعتقاد و باورهای خودتان که به آن معتقد هستید و بارها بر آن صحه گذاشته و تأکید کردیده اید، بتوانید به سمت سیاست‌های کلی مقام معظم رهبری حرکت کنید. لطفا از تمامیت خواهان و انحصارطلبان افراطی فاصله بگیرید تا به پاشنه آشیل دولت شما تبدیل نشوند.

جان کلام این که؛ مردم از رییس جمهور منتخب خود انتظار دارند از طریق مشاورین امین غیر جناحی و غیرخطی خود دولتی مقتدر‍، کارآمد و دردآشنای مردم را برگزیند و از فرصت استثنایی و طلایی که ملت فراهم کرده به خوبی استفاده نماید. با توجه به شرایط امروز جامعه و مطالبه گری و مطالبه خواهی مردم، نباید وقت دولت به مسائل کلیشه‌ای، حاشیه ای و جدل‌های سیاسی بیهوده و بی ریشه سپری شود.

امیدوارم رییس جمهور منتخب این فرصت تاریخی خدمت را قدر بدانند و آن را به رایگان از دست ندهند.

جمعه: 5 / 05 / 1403 – 20 محرم الحرام 1446- 26 جولای 2024

مهارت های میانجی گری چین

اسدالله افشار

از زمان اعلام جنگ اسرائیل به غزه در7 اکتبر2023، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیرجانی کودک کش صهیونیستی، بارها قول داده است که به "پیروزی کامل" برحماس و"نابودی" جنبش مقاومت دست یافته است!

تقریباً 10 ماه از آغاز حمله اسرائیل می گذرد، اما رژیم سفاک نتانیاهو نتوانسته است به چنین وعده هایی عمل کند.

حماس و دیگر گروه های مقاومت در میدان نبرد ضربات تحقیرآمیزی به ارتش اسرائیل وارد کرده اند. مجموع تلفات ارتش اسرائیل از زمان آغاز این حمله نزدیک به 700 نفر است.

جنبش مقاومت علاوه بر وارد آوردن ضربات جدی به نیروهای اسرائیلی، به عنوان یک وزنه سنگین سیاسی در عرصه بین المللی نیز ظاهر شده است.

روز سه‌شنبه23 جولای میلادی جاری( 2مرداد ماه)، حماس و فتح توافقنامه‌ای را با میانجی‌گری چین در پکن امضا کردند، آنان به دنبال حل اختلافات خود و حفظ کنترل فلسطینی‌ها بر غزه در بحبوحه نقشه‌های شوم اسرائیل پس از جنگ برای این سرزمین هستند.

به گزارش رسانه های چینی، دو جناح فلسطینی، بیانیه پکن در مورد "پایان دادن به تفرقه و تقویت وحدت فلسطین" را امضا نمودند.

مقامات حماس و فتح روز سه شنبه پس از گفتگوهای وفاق آمیز با 12 جناح فلسطینی مطرح در عرصه میدان، با وانگ یی وزیر امور خارجه چین دیدار کردند.

وانگ گفت که این توافقنامه "به آشتی بزرگ و اتحاد همه 14 جناح اختصاص دارد".

این دیپلمات ارشد چینی خاطرنشان کرد که «توافقی در مورد حکومت پس از جنگ غزه و ایجاد یک دولت آشتی ملی موقت حاصل شده است».

موسی ابومرزوق، نماینده هیأت حماس بر نقش وحدت میان فلسطینیان تأکید کرد.

با این حال، دستیابی گروه های فلسطینی به این توافق، اسرائیل را بسیارخشمگین کرده است.

توطئه های اسرائیل پس از جنگ

بر اساس سندی که چند هفته پس از 7 اکتبر فاش شد، وزارت اطلاعات اسرائیل از ارتش این رژیم خواسته بود تا غیرنظامیان را به شبه جزیره سینا در مصر روانه سازند و آن ها را از وطن و سرزمین مادری خودشان بیرون و اخراج نمایند.

نتانیاهو این قاتل فاسد و نسل کش و وزرای راست افراطی او نیز از اخراج دسته جمعی فلسطینی ها حمایت کردند.

رژیم جعلی غاصب فاشیستی کودک کش اسرائیل با هرگونه نقش حماس در اداره غزه پس از پایان جنگ مخالف است. تل‌آویو همچنین درخواست‌های جو بایدن، رئیس‌جمهورمفلوک بیمار آمریکا که متحد راهبردی اسرائیل و شریک جرم این رژیم جنایتکارمی باشد برای اداره غزه توسط تشکیلات خودگردان فلسطین را رد کرده است.

تشکیلات خودگردان فلسطین (PA) محبوب نیست

فتح هم بر سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) و هم بر تشکیلات خودگردان فلسطین (PA) تسلط دارد. این دولت موقت فلسطینی است که در کرانه باختری پس از امضای توافقنامه 1993 موسوم به توافقنامه اسلو تأسیس شد. تشکیلات خودگردان تا سال 2007 کنترل اداره غزه را در دست داشت. اما حماس از آن زمان و یک سال پس از پیروزی در انتخابات پارلمانی 2006، غزه را تا به امروز اداره کرده است.

فتح و حماس از زمانی که حماس در انتخابات سال 2006 پیروز شد، رقبای سرسختی با یکدیکر بودند.

فلسطینی ها تشکیلات خودگردان را فاسد، دور از دسترس و پیمانکاری فرعی برای اسرائیل می دانند که دلیل آن هماهنگی امنیتی مشترک است.

مردم فلسطین همچنین بر این باورند که تشکیلات خودگردان به ریاست محمود عباس، سازشکاراست و قادر به تأمین امنیت کرانه باختری اشغالی در برابر تهاجمات گسترده اسرائیل نیست.

بر اساس نظرسنجی انجام شده توسط مرکز تحقیقات سیاست و بررسی فلسطین در دسامبر سال گذشته، بیش از 60 درصد فلسطینی ها خواهان انحلال تشکیلات خودگردان هستند. این نظرسنجی همچنین نشان داد که نزدیک به 90 درصد از پاسخ دهندگان خواهان کناره گیری رئیس جمهور عباس محمود هستند.

افزایش حمایت از مقاومت

مقاومت با این حال، باحمایت از حماس از زمان انجام یک عملیات نظامی غافلگیرکننده در جنوب اسرائیل در 7 اکتبر که با جنگ نسل کشی رژیم در نوار غزه دنبال شد، افزایش یافته است.

توافق امضا شده در چین می تواند راه را برای اتحاد فلسطینیان و خنثی کردن توطئه های اسرائیل هموار کند.

نفوذ سیاسی فزاینده حماس ریشه در مقاومت سرسخت جنگجویان آن در غزه دارد. در واقع مقاومت فلسطینی ها باعث تحقیر اسرائیل و عمیق تر شدن انزوای بین المللی آن شده است.

نه به مذاکره با اسرائیل

تشکیلات خودگردان فلسطین باید بداند اسرائیل تنها از مذاکرات به عنوان خریدن زمان برای ادامه سیاست غصب زمین و طولانی کردن اشغال سرزمین های فلسطینی استفاده می کند.

فتح و حماس می توانند اتحاد خود را تقویت کنند اگر تشکیلات خودگردان فلسطینی نیز با تمام ظرفیت و استعداد خود پشت سر جنبش مقاومت علیه اشغالگری و جنایات اسرائیل باشد قطعا هم کرانه باختری و هم غزه سرود رهایی و آزادی خواهن خواند.

اکنون توپ در زمین تشکیلات خودگردان فلسطین است. تشکیلات خودگردان باید به خود بیاید و با این واقعیت بیدار شود که اشغالگری و وحشیگری اسرائیل تنها با مقاومت و اتحاد میان فلسطینیان پایان خواهد یافت. همچنین باید درک کند که مذاکره با اسرائیل تلاش بیهوده ای است که فقط رژیم آپارتاید را برای ادامه جنایات وحشیانه خود جسور می کند.

مهارت های میانجی گری چین

علاوه بر این، توافق حماس و فتح نقش چین به عنوان یک میانجی بین المللی و کاهش نفوذ بین المللی ایالات متحده را برجسته می کند.

از زمان شروع جنگ غزه، چین خواستار آتش بس شده و جنگ ویرانگر وحشیانه اسرائیل را که جان بیش از 39000 فلسطینی را گرفته، محکوم کرده است. پکن همچنین خواستار تشکیل کشور مستقل فلسطین شده است.

این در حالی است که ایالات متحده از جنگ نسل کشی اسرائیل علیه غزه حمایت بی دریغ کرده و از تلاش ها بر سر ایجاد یک کشور فلسطینی، بی شرمانه و وقیحانه جلوگیری نموده است.

در ماه آوریل، ایالات متحده قطعنامه شورای امنیت را که به طور گسترده از سوی آن اعضا حمایت می شد، و به کشور فلسطین اجازه می داد به عضو یت کامل سازمان ملل در آید، آن را وتو کرد.

آمریکا تنها کشوری بود که این قطعنامه را وتو کرد. بریتانیا و سوئیس رأی ممتنع دادند در حالی که 12 کشور در این هیئت 15 عضوی رأی مثبت دادند و این موضوع انزوای فزاینده بین المللی واشنگتن را در کانون توجه قرار داد.

چین همچنین جهان را در مارس 2023 با میانجیگری برای نزدیکی و برقراری روابط ایران و عربستان سعودی که انجام داد، دنیای سیاست را شگفت زده نمود.

توافق با میانجی گری چین باعث شد تهران و ریاض پس از هفت سال روابط دیپلماتیک خود را از سر بگیرند.

میانجیگری چین در برقراری روابط میان جناح های فلسطینی و همچنین ایران و عربستان سعودی نشان داد که پکن می تواند نقش سازنده ای در منطقه ایفا نماید. این در حالی است که سیاست های منفعت طلبانه واشنگتن در منطقه تا به امروز آتش درگیری ها را شعله ورتر کرده است.

لازم به ذکر است چین عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است. این کشور آسیایی باید از اهرم خود در شورا استفاده کند و نقش مهم تری در میانجیگری درگیری ها و کاهش تنش در مناطق مختلف ایفا کند.

بدون شک، چین به عنوان یک بازیگر مورد اعتماد و قابل احترام در صحنه بین المللی قادر به ارتقای ثبات جهانی است. [1]

چهارشنبه: 3 / 05 / 1403- 18 محرم الحرام 1446- 24 جولای 2024

1 – Saei. Shahrokh. Yellow Dragon diplomacy on Palestine. Translator; Asadollah Afshar. Tehrantimes/ July 23, 2024 - 22:7