تبیین سخنان راهبردی رهبر معظم انقلاب در 13 رجب؛ درسالروز میلاد امام علی(ع)
نقشه راه عبور عاقلانه ازبحران ها
اسدالله افشار
سخنان رهبرمعظم انقلاب در روز شنبه 13 دی ماه سال جاری در روز میلاد با سعادت حضرت علی(ع)، فراتر از یک پیام مناسبتی، نقشهراهی اخلاقی– سیاسی برای مواجهه همزمان با چالشهای داخلی و فشارهای بیرونی بود. انتخاب این مناسبت، حامل پیام روشنی است: سیاست در منطق علوی، امتداد عدالت، صداقت و مسئولیتپذیری است؛ نه میدان فریب افکار عمومی، نه ابزار سرکوب مطالبهگری، و نه مجوز نفوذ دشمن. این چارچوب، بلافاصله به مسائل روز پیوند میخورد: اقتصاد معیشتی مردم، اعتراض صنفی، امنیت ملی، و جنگ ترکیبی دشمن.
چرا این سخنان «نقطه عطف» بود؟
سخنان حضرت آیتالله خامنهای درسالروزمیلاد امیرالمؤمنین علی(ع) و روز پدر، صرفاً یک موضعگیری مناسبتی نبود؛ بلکه بیانیهای راهبردی برای عبور کشور از تلاقی سه بحران همزمان بود:
۱)فشار معیشتی و نارضایتی اقتصادی؛
۲) جنگ روانی–ارزی دشمن؛
۳) پروژه آشوبسازی و اغتشاش هدایتشده.
انتخاب «علی(ع)» بهعنوان قاب مفهومی این سخنان، حامل این پیام بنیادین است که سیاست در جمهوری اسلامی، اگر از عدالت علوی فاصله بگیرد، به آسیبپذیری امنیتی میرسد؛ و اگر به عدالت بازگردد، توطئهها خنثی میشوند.
اعتراضات مردمی؛ «حق» نه «تهدید»
رهبر انقلاب با صراحتی کمسابقه تأکید کردند که اعتراض مردم و صنوف، از جمله کسبه و بازاریان، وارد و بهحق است. این گزاره، از نظر سیاسی بسیار معنادار است؛ زیرا:
- روایت امنیتیِ صرف از اعتراضات را رد میکند؛
- مسئولیت را مستقیماً متوجه نظام تصمیمسازی اقتصادی میداند؛
- و نشان میدهد که حاکمیت، اعتراض را بخشی از حیات اجتماعی میداند، نه نشانه دشمنی.
این نگاه، کاملاً علوی است؛ همانجا که علی(ع) فرمود: «فلا تکفّوا عن مقاله بحقٍ او مشوره بعدل: از گفتن سخن حق، یا راهنمایی عادلانه، خودداری نکنید....( دشتی، محمد، نهج البلاغه، ج۱، ص۲۲۶)
تفکیک «مطالبهگری مشروع» از «اغتشاش سازمانیافته»
یکی از کلیدیترین محورهای سخنان معظم له، مرزبندی دقیق میان اعتراض صنفی و اغتشاش هدایتشده بود. رهبر حکیم انقلاب با نگاهی واقعبینانه، ریشههای نارضایتی اقتصادی— بهویژه فشار برکسبه و بازاریان— را مطرح و به نوعی حق آنان دانستند؛ اما همزمان هشدار دادند که دشمنان ملت ایران، از هر شکاف واقعی برای تولید بحران امنیتی استفاده میکنند و در صحنه باید مراقب شیطنت آنان بود.
این تفکیک، دو پیام همزمان دارد:
- خطاب به حاکمیت: وظیفه پاسخگویی، اصلاح و شنیدن صدای مردم
- خطاب به جامعه: مراقبت از مصادره اعتراض توسط شبکههای معاند
اعتراضات صنفی؛ ریشههای اقتصادی، نه امنیتی
در تحلیل رهبری، اعتراضات اخیر کسبه و بازاریان، پیش از آنکه امنیتی باشد، اقتصادی و معیشتی است؛ نتیجه سیاستهای ناهماهنگ، فشار تورمی، بیثباتی بازار و ضعف نظارت. این نگاه، عمداً با رویکردهای سادهانگارانه امنیتی فاصله میگیرد و تأکید میکند که درمان اقتصاد، با باتوم و پرونده امنیتی ممکن نیست.
در عین حال، هشدار داده میشود که بیتوجهی به مطالبات واقعی، بهترین خوراک رسانهای برای دشمن است.
نوسانات ارزی؛ «پدیده اقتصادی» یا «توطئه سازمانیافته»؟
یکی از مهمترین فرازهای سخنان رهبری، توصیف بالا و پایین شدن نرخ ارز بهعنوان توطئه بود؛ نه صرفاً نوسان طبیعی بازار. این تعبیر، پیامهای دقیقی دارد:
- نوسانات اخیر، صرفاً محصول عرضه و تقاضا نیست؛
- شبکههای سوداگر، دلالی سازمانیافته و عملیات روانی بیرونی در آن نقش فعال دارند؛
- و هدف نهایی، فرسایش اعتماد عمومی است، نه اصلاح اقتصاد.
به همین دلیل، رهبر انقلاب دولت را مکلف به پیگیری قاطع کردند؛ یعنی:
- شناسایی شبکههای اخلالگر؛
- شفافسازی تصمیمات ارزی؛
- و پرهیز از سیاستهای متناقض که به بازار سیگنال بیثباتی میدهد.
موجسواری مزدوران داخلی؛ پیادهنظام جنگ ترکیبی
رهبر انقلاب بهصراحت از موجسواری عناصر وابسته به آمریکا و رژیم صهیونیستی بر مطالبات صنفی سخن گفتند؛ پدیدهای که در ادبیات امنیتی امروز، «Hybrid Warfare» یا جنگ ترکیبی نام دارد.
ایشان تأکید کردند که آمریکا، رژیم صهیونیستی و مزدوران داخلی آنان، بهدنبال تبدیل نارضایتی به ناامنیاند؛ الگویی آشنا از جنگ ترکیبی که شامل:
- تحریک هیجانی؛
- جعل روایت؛
- تغییر سریع شعارهای صنفی به شعارهای براندازانه؛
- فعالسازی شبکههای رسانهای برونمرزی؛
- وتحریک احساسات برای کشاندن اعتراضات به خشونت های خیابانی.
پیام روشن این بخش آن است که دشمن نه دلسوز بازاری است و نه نگران معیشت مردم؛ او بهدنبال فروپاشی اعتماد و ثبات است.
رد قاطع مذاکره با دشمن؛ پاسخ به یاوهگویی های اخیر ترامپ
در این چارچوب، یاوهگوییهای اخیرترامپ[1]— از تهدید تا دعوت به مذاکره از موضع بالا— بهروشنی پاسخ داده شد. رهبر آگاه انقلاب: مذاکره با چنین دشمنی را مردود دانستند؛ زیرا مذاکرهای که همزمان با تحریم، تهدید و آشوبسازی باشد، ابزار تسلیمسازی است، نه دیپلماسی.
ترامپ و جریان متبوعش میکوشند چنین القا کنند که فشار اقتصادی، ایران را به میز مذاکره میکشاند؛ اما پاسخ رهبری روشن بود: ملت ایران، زیر فشار مذاکره نمیکند؛ بلکه توطئه را خنثی میکند.
مطالبه برخورد با عوامل اغتشاش
رهبر دوراندیش انقلاب، در کنار دعوت به اصلاح اقتصادی، درخواست برخورد قاطع با عوامل اغتشاش و شبکههای وابسته را نیز مطرح کردند. این جمع میان «مدارا با اعتراض» و «قاطعیت در برابر اغتشاش» نشاندهنده یک دکترین روشن است:
- نرمش در برابر مردم؛
- سختی در برابر دشمن.
این همان الگویی است که علی(ع) در حکومت خود بهکار گرفت:
عدالت با مردم، صلابت در برابر فتنه.
پیوند اخلاق علوی با امنیت پایدار
ارجاع مکرر به سیره امیرالمؤمنین(ع)، صرفاً نمادین نبود. در منطق علوی:
- عدالت، مقدّم بر مصلحتسازیهای کوتاهمدت است
- حاکم، خود را بدهکار مردم میداند، نه طلبکار
- امنیت، محصول رضایت و اعتماد است، نه صرفاً قدرت سخت
رهبر فرزانه انقلاب با این پیوند، تأکید کردند که امنیت پایدار، از دل عدالت اقتصادی و صداقت سیاسی زاده میشود؛ و هرجا این دو تضعیف شود، دشمن فرصت نفوذ مییابد.
پیام بینالمللی: شکست پروژه «بیثباتسازی ایران»
در سطح بینالمللی، این سخنان حامل پیام روشنی برای واشنگتن و تلآویو بود:
ایران، جامعهای زنده با مطالبات واقعی است، اما قابلیت تفکیک اعتراض از اغتشاش و اصلاح از براندازی را دارد.
این پیام، بهویژه پس از ناکامیهای مکرر پروژههای فشار حداکثری، تحریم و آشوبسازی، نشان میدهد که مدیریت هوشمند شکافها، پاشنه آشیل دشمن را خنثی میکند.
پیشبینی تحولات پیشرو (تحلیل آیندهنگر)
بر اساس این مواضع، میتوان چند سناریوی محتمل را پیشبینی کرد:
الف) کوتاهمدت
- افزایش فشار رسانهای دشمن برای تشدید نارضایتی
- تلاش برای بزرگنمایی نوسانات ارزی
- تحرکات پراکنده اغتشاشی اما کمدوام
ب) میانمدت
- ورود جدیتر دولت و نهادهای نظارتی به پرونده اخلال ارزی
- تفکیک عملی اعتراض صنفی از اغتشاش
- مقابله هوشمندانه با روایتسازی دشمن
ج) بلندمدت (در صورت اجرای دقیق رهنمودها)
- ترمیم نسبی اعتماد عمومی
- شکست پروژه «بیثباتسازی از درون»
- انتقال فشار دشمن از خیابان به میزهای بیاثر دیپلماتیک
جمعبندی/ سه وظیفه همزمان
سخنان رهبری سه پیام غیرقابل تفکیک داشت:
- اعتراض مردم حق است و باید شنیده شود؛
- بیثباتی ارزی و اغتشاش، پروژه دشمن است؛
- مذاکره با دشمن متخاصم، خطاست و برخورد با عوامل او ضروری است.
به عبارت دیگر:
- اصلاح اقتصادی واقعی و فوری برای کاهش فشار بر مردم ضروری است؛
- حفظ حق اعتراض و مطالبهگری قانونی به رسمیت شناخته شد؛
- برخورد قاطع و هوشمند با شبکههای وابسته و اغتشاشگر بدون مماشات الزامی است.
در این منظومه، علی(ع) نه فقط یک الگوی اخلاقی، که معیار سنجش سیاستورزی امروز است؛ معیاری که اگر جدی گرفته شود، هم اعتراض را به اصلاح میرساند و هم توطئه را به بنبست.
از منظر دیگر؛ این سخنان، نه دعوت به سکوت بود و نه چراغ سبزبه آشوب؛ بلکه نقشه راه عبور عاقلانه ازبحران ها بود: عدالت علوی در اقتصاد، هوشیاری در امنیت، و عزت در سیاست خارجی.
شنبه: 13 / 10 / 1404- 13 رجب 1447- 3 ژانویه 2026
چاپ در پایگاه خبری تحلیلی نیک رو: یکشنبه 14 / 10 / 1404- 48 : 05– شناسه: ۱۱۵۹۰۷
لینک کوتاه: 115907/ https://www.nikru.ir/p
1- دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در حالی امروز با ادبیاتی گستاخانه و ریاکارانه مدعی حمایت از اعتراضات مسالمتآمیز در برخی شهرهای ایران شده که چندی قبل در واکنش به تظاهرات گسترده علیه وی در سراسر آمریکا، ویدئویی ساختهشده با هوش مصنوعی و محتوایی عجیب منتشر کرد و در این ویدئو، ترامپ با تاجی بر سر، سوار بر جنگندهای دیده میشود که حین پرواز بالای سر معترضان «نه به پادشاه» که به نظر در میدان تایمز تجمع کردهاند، آنها را با «مایعی قهوهایرنگ»، بمباران میکند.دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا با انتشار پستی مداخله جویانه در شبکه ایکس به تحولات ایران واکنش نشان داد و مدعی شد: اگر ایران به روی معترضان مسالمت آمیز آتش بگشاید و آنان را با خشونت به قتل برساند، آمریکا برای نجات آنها وارد عمل خواهد شد. ما در حال آماده باش کامل هستیم و برای اقدام آماده ایم.لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی در واکنش به این موضع گیری ترامپ اعلام کرد: با موضعگیری مقامات اسرائیلی و ترامپ، پشت صحنهی ماجرا روشن شد. ما مواضع کسبهی معترض را از عوامل تخریبگر جدا میدانیم و ترامپ بداند دخالت آمریکا در این مسئلهی داخلی برابر است با بهمریختگی کل منطقه و هدم منافع آمریکا. مردم آمریکا بدانند ماجراجویی را ترامپ شروع کرد. مراقب سربازان خود باشند.( یاوهگویی جدید ترامپ علیه ایران با ادبیاتی ریاکارانه. خبرگزاری مهر به نقل از الجزیره: جمعه ۱۲ دی ۱۴۰۴/ ۱۳:۲۴- کد خبر 6710242)
