یادی از شهید سید حسن نصرالله و نبرد سیف القدس

اسدالله افشار

صدای شهید سید حسن نصرالله همیشه در مقاطع حساس و مناسبت های مهمی مانند ماه مبارک رمضان طنین انداز بود.

در طول ماه مبارک رمضان، شهید نصرالله مشتاق سخنرانی بود و از پیروان خود می خواست به امور معنوی، اجتماعی و سیاسی اهمیت دهند.

در چنین روزهایی مانند او را نمی توان فراموش کرد زیرا او افسانه ای استثنایی است که در وجدان و روح هر آزاده و شریف اعم از مسلمان و غیر مسلمان اثری عمیق از خود بر جای گذاشته است.

شهید نصرالله در جریان تجاوزات اسرائیل به غزه که مورد حمایت آمریکا بود، در سخنان خود به اصل درگیری با رژیم اشغالگر اسرائیل پرداخت.

او در آن زمان اشاره کرد که غرب مطمئن شده است که ریشه کن کردن جنبش های مقاومت غیرممکن است.

سید حسن نصرالله همچنین تأکید داشت که جنگ افروزی اسرائیل است که مانع توقف جنگ نسل کشی شده است و نتانیاهو در نهایت مجبور خواهد شد شرایط مقاومت فلسطین را بپذیرد.

این همان چیزی بود که در اواسط ژانویه 2025 اتفاق افتاد.

نصرالله در بُعد معنوی و عبادی در اکثر سخنان خود خواستار توجه به عبادت و تهذیب نفس بود و اعتقاد راسخ داشت آن دو انسان را از قید مادیات، کینه توزی، آزار دیگران و... رها می سازد.

قابل ذکر است که وی بیشترین اهتمام را در فراخوان برای کمک به فقرا، نیازمندان و یتیمان داشت و همیشه نسبت به کاهش ارزش پول ملی لبنان در برابر دلار آمریکا هشدار می داد.

ایشان همواره خواستار توسعه گسترش روابط با شرق و خروج از مدار آمریکا بوده است.

بزرگداشت روز جهانی قدس در سخنان وی همواره مورد توجه ویژه قرار داشت.

در پی پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، امام خمینی (ره) خواستار گرامیداشت این واقعه در آخرین جمعه ماه مبارک رمضان به عنوان روز همبستگی با مردم مظلوم فلسطین شد. امام( ره) مخالف یهودی سازی قدس، به ویژه پروژه های شهرک سازی و آوارگی بود و تأکید بر این داشت که هرگونه نقض مقدسات فلسطینی منجر به جنگ منطقه ای می شود.

شهید سید حسن نصرالله؛ دبیرکل حزب الله می گفت: نبرد«سیف القدس» نه تنها حیثیتی را به آرمان فلسطین بازگرداند بلکه همچنین توطئه عادی سازی و توطئه ایجاد یک محور اسرائیلی-عربی علیه ایران را خنثی نمود. [1]

اشاره ای به عملیات «سیف القدس» و پیامدهای آن

تشدیدسیاست‌های نژادپرستانه و تجاوزگرانه راست‌گرایان صهیونیست علیه فلسطینیان در جنگ 15ماهه غزه و کرانه باختری یادآور عملیات «سیف القدس»(شمشیر قدس) در سال ۲۰۲۱ میلادی است. در آن زمان دادگاه عالی رژیم صهیونیستی حکم به خروج چندین خانواده عرب فلسطینی از محله عرب نشین شیخ جراح در قدس شرقی داده بود.

رژیم صهیونیستی همچنین دروازه دمشق را که یکی از ورودی‌های اصلی مختص مسلمانان به محوطه مسجد الاقصی است را بست و در چند نوبت به این مسجد حمله کرد. این احکام و اقدامات با واکنش نسبتاً منفعلانه تشکیلات خودگردان و مخالفت شدید حماس روبه‌رو شد. حماس در یک ضرب‌الاجل چند روزه تهدید کرد در صورتی که این حکم اجرایی شود، اسرائیل را هدف حملات موشکی قرار خواهد داد. وقتی تل آویو این تهدید را جدی نگرفت حماس در شب ۱۱ مه ۲۰۲۱ موشک باران سرزمین‌های اشغالی را آغاز کرد. این درگیری به مدت ۱۱ روز ادامه یافت و نهایتاً با درخواست دو طرف و میانجی‌گری مصر و قطر در ۲۲ ماه مه آتش بس برقرار شد. در ادامه بحث به پیامدهای بلند مدت این نبرد اشاراتی خواهیم داشت.

یکی ازپیامدهای مهم نبرد سیف القدس، احیای هویت ملی فلسطینی بوده است. درجریان این نبرد۱۱روزه[2] بود که برای نخستین بار پس از سال‌ها فلسطینیان ساکن در مناطق مختلف و مجزا، از جمله کرانه باختری، غزه، سرزمین‌های اشغالی ۱۹۴۸ و همچنین فلسطینیان پناهجوی ساکن اردوگاه‌ها در کشورهای اردن، سوریه و لبنان نیز به شدت نسبت به این تحولات واکنش نشان دادند و فاصله‌ای که میان بخش‌های مجزای ملت فلسطین به وجود آمده بود را تا حدی از بین برد؛ به طوری که در کنار ۲۹۰ نفر فلسطینی به شهادت رسیده درغزه، ۲۷ فلسطینی ساکن کرانه باختری نیز درجریان درگیری با نیروهای مسلح اسرائیلی به شهادت رسیدند.

همچنین درجریان این نبردشاهد اعتراضات بسیاری ازشهروندان عرب ساکن شهرهای عرب‌نشین سرزمین‌های اشغالی از جمله شهر اللُد و حیفا بودیم که این رویداد نیز به نوبه خود قابل توجه است. اهمیت این موضوع را زمانی بهتر می‌توان درک کرد که برآورد استراتژیک سال ۲۰۲۳ مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل را مورد بررسی قرار دهیم.

این برآورد که به صورت سالانه منتشر می‌شود، تهدیدها و فرصت‌های اصلی پیش‌روی رژیم اسرائیل را از نظر می‌گذراند. جدیدترین نسخه این برآورد استراتژیک، فلسطینیان را اصلی‌ترین تهدید برای رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۳ معرفی می‌کند. این برآورد با اشاره به هویت جمعی که در جریان نبرد «سیف القدس» تصریح می‌کند شکل گیری این هویت یکپارچه برای اسرائیل به شدت خطرناک است.

با واکنش فعالانه حماس نسبت به سیاست‌های تبعیض آمیز رژیم اسرائیل در قضیه شیخ جراح و ورود این جریان به یک نبرد واقعی بر سر موضوعی که بیرون از محدوده غزه بود و امری ملی برای فلسطینیان محسوب می‌شد، جریان مقاومت برای نخستین بار به صورت موفقیت آمیز قفس همیشگی خود را شکست و خود را در قالب یک نیروی سراسری و ملی نشان داد.

این موضوع تا پیش از نبرد سیف القدس یکی از تفاوت‌های بزرگ تشکیلات خودگردان با حماس بود، زیرا تشکیلات خودگردان و جنبش فتح با وجود همه فرسودگی‌ها و ناتوانی‌هایی که در ۱۰ سال گذشته از خود نشان داده، همواره خود را یک جریان سراسری و ملی می‌دانست و جریان مقاومت را مجموعه‌ای محلی و دارای علایق غیر سراسری و محدود به غزه معرفی می‌کرد.

در نبرد سیف القدس قفس محلی کشیده شده به دور حماس شکسته شد و این جریان به مثابه اصلی‌ترین نیروی فلسطینی وارد عمل شد. انفعال محمود عباس و تشکیلات خودگردان نیز شکل‌گیری این انگاره را تقویت نمود. تا پیش از این نبرد نظرسنجی‌های انجام شده در کرانه باختری محمود عباس را دارای محبوبیت بالاتری از سران حماس نشان می‌داد، اما پس از این جنگ محبوبیت اسماعیل هنیه در کرانه باختری به ۵۰ درصد افزایش یافت و ابومازن به ۴۳ درصد سقوط کرد.

همچنین در جریان این نبرد و با وجود انواع تحریم‌ها و فشارهای رژیم صهیونیستی پس از سال ۲۰۰۸، جریان مقاومت موفق شد بیش از ۱۳۰۰ موشک به سمت سرزمین‌های اشغالی پرتاب کند که در نوع خود رقم بی سابقه‌ای است. روزنامه اورشلیم پست، پس از جنگ در گزارشی اعلام کرد که بین ۱۰ تا ۲۰ درصد این موشک‌ها با موفقیت درون اسرائیل به اهدافی برخورد کرده که این امر نیز موفقیت بزرگی به حساب می‌آید.

این جنگ همچنین باعث شد، وزن سیاسی حماس در نگاه رهبران رژیم صهیونیستی نیز ارتقا یابد، به طوری که سران این رژیم در جریان درگیری دو روزه سال ۲۰۲۲ به شدت تلاش کردند از ورود حماس به نبرد جلوگیری کنند و تنها گروه مقاومت جهاد اسلامی را هدف قرار دادند، همچنین سران اسرائیل مجوزهای بیشتری برای ورود و خروج افراد و کالا به غزه صادر کردند.

پیامد مهم دیگر این نبرد خارج کردن اسرائیل از موضعِ پیروز همیشگی جنگ‌ها با نیروهای فلسطینی بود. پس از این نبرد ۱۱ روزه مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل اقدام به برگزاری یک نظرسنجی برای بررسی دیدگاه افکار عمومی نمود. در این نظرسنجی و برای نخستین بار تعداد شهرک نشینان اسرائیلی که این رژیم را پیروز نبرد دانسته بودند، به شدت کمتر شده بود. برخلاف درگیری سال ۲۰۱۸ که ۸۰ درصد مشارکت کنندگان پس از آن اسرائیل را پیروز دانسته بودند، پس از عملیات بزرگ سیف القدس تنها ۴۰ درصد شهرک نشینان اسرائیل چنین نظری داشتند و ۱۵ درصد نیز هردو طرف را پیروز دانسته بودند که امر بسیار بدیعی به حساب می‌آید.[3]

پایگاه خبری «العربی الجدید» (نزدیک به قطر) هم طی گزارشی درخصوص پیامدهای شکست صهیونیست‌ها در غزه، مهم‌ترین هزینه این جنگ برای «اسرائیل» را وحدت و تقویت انسجام میان فلسطینیان دانست. طبق این گزارش، قدس به مهم‌ترین و بارزترین شاخصه عمل و رفتار مقاومت تبدیل شد. دیگر این امکان برای رژیم اشغالگر وجود ندارد که قدس و ساکنان آن را منزوی و محدود کند. هرگونه تجاوز آتی به این شهر و مسجدالاقصی، مقاومت فلسطین را به حرکت درخواهد آورد و درگیری‌ها از سر گرفته خواهد شد. این امر به نوعی یک تحول بی‌سابقه و مهم به شمار می‌رود که نقشه فلسطین را از «بحر تا نهر» تحت حمایت، رصد و نظارت مقاومت ترسیم می‌کند.

طبق گزارش «العربی الجدید»، «این نبرد، مایه مباهات و فخر صنایع اسرائیلی و آمریکایی یعنی گنبد آهنین را از دور خارج کرد و این سامانه کاملا در مهار موشک‌های مقاومت ناکام ماند. از نظر معنوی، گوساله مقدس اشغالگران، یعنی تل‌آویو نیز بارها هدف موشک قرار گرفت. این امر به معنای بر باد رفتن مفهوم بازدارندگی اسرائیل است...مقاومت آتش‌بس را آن‌گونه که خود می‌خواست و نه آن‌گونه که اشغالگران می‌خواستند، تحمیل کرد. زمانی که تهدید کرد اگر بمباران برج‌های بلند در غزه ادامه یابد، عمق اسرائیل در تل‌آویو هدف قرار می‌گیرد، رژیم اشغالگر آن را متوقف کرد. یا زمانی که تهدید کرد دامنه شلیک موشک‌ها و خمپاره‌های خود را افزایش خواهد داد، اسرائیل نیز در روزهای آخر تجاوز، از شدت حملات خود کاست».[4]

اکرم الکعبی دبیرکل جنبش نجبای عراق نیز اینطور موضع گرفته است: «شهرک‌نشینان صهیونیست دیر یا زود بایدازفلسطین خارج شوند ویقین بدانند جایی درسرزمین‌های اشغالی نداشته وهرگزامنیت‌شان تأمین نخواهد شد».

عبدالباری عطوان سردبیر« رأی الیوم» نیز گفته: «شلیک چهارهزارموشک به اسرائیل در11 روزجنگ‏ تحولی عظیم در توانمندی مقاومت به شمار می‌آید».

حماس با کمک ایران، ما را شکست داد

در همین حال، «آیلیت شاکید»، عضو شماره دو «کنست» از حزب «یمینا» و وزیر سابق دادگستری این رژیم اعلام کرده که آتش بس غیرمشروط، امری خجالت آور است. وی با اشاره به اسیران و افراد مفقودالاثر صهیونیست که از جنگ سال ۲۰۱۴ در نوار غزه هستند، گفت: «پیروزی باید همراه با بازگرداندن فرزندان ما باشد». «یتسحاک»، افسر پیشین سازمان امنیت داخلی رژیم صهیونیستی نیز تاکید کرده: «حماس انتخاب کرده با ایران باشد و با این انتخاب پیروز شده است. اتوبوس سربازان ما را با کورنت ایرانی هدف قرار‌دادند. چندین سال است شعار نابودی حماس می‌دهند اما چنین اتفاقی نیفتاده است».

«بن زیکری» از روزنامه صهیونیستی «هاآرتص» نیز گزارش داده حماس در جریان 11 روز نبرد، اقدام به شلیک 4هزار و 369 موشک به اراضی اشغالی کرده که 300 موشک در 12 ساعت ابتدایی درگیری‌ها شلیک شده‌اند. «آویگدور لیبرمن» وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی و رئیس‌حزب «اسرائیل خانه ما» نیز برای نخستین بار در تاریخ صهیونیست‌ها اعتراف کرد در این جنگ «اسرائیل نتوانست اهداف خود را در حمله به غزه محقق کند» و «شکست خورد».

سخنگوی اتاق مشترک گروه‌های مقاومت فلسطین اما پیروزی ملت فلسطین را «ثمره خون شهروندان، رزمندگان و فرماندهان فلسطینی از هر قشر و گروهی» توصیف کرد. به گزارش شبکه الجزیره، «ابواحمد» گفت: «ورود ما به نبرد شمشیرقدس برای این بود که بگوییم بی‌تردید هربهایی برای دفاع ازقدس می‌دهیم... مقاومت ما ارتش دشمن را مجبور کرد در پشت تپه‌های شنی پنهان شود تا چند کیلومتری مرزهای غزه ظاهر نشود...ما موفق شدیم زندگی را در سرزمین‌های اشغالی برای ۱۱ روزمتوالی فلج کنیم و میلیون‌ها صهیونیست را به پناهگاه‌ها فرستادیم و به پایگاه‌های راهبردی دشمن ضربه زدیم». شهید«اسماعیل هنیه»، رئیس‌دفتر سیاسی جنبش حماس هم در زمان حیات خود در این خصوص تأکید کرد «این جنبش و دیگر گروه‌های مقاومت فلسطین ضربه محکمی را به دشمن اسرائیلی وارد کرد که پیامدهای دردناک آن بر اسرائیل و آینده آن باقی خواهد ماند». [5]

دوشنبه: 13 / 12 / 1403- 2 رمضان 1446- 3 مارس 2025

1- Al Asaad. Sondoss. Ramadan crescent moon appears, but without Sayyed Nasrallah. Translator and author: Asadollah Afshar. Tehrantimes/ Sunday : March 2, 2025 - 21:9

[2] - رژیم صهیونیستی در نبرد «سیف القدس» (شمشیر قدس) در برابر گروه‌های مقاومت شکست بد و تاریخی خورد. این ادعای گروه‌های مقاومت نیست. به این مهم، هم رسانه‌های صهیونیست و هم چهره‌های سیاسی شاخص این رژیم مثل «لیبرمن،» به صراحت اعتراف می‌کنند. در این جنگ 248 نفر در نوار غزه به شهادت رسید. در مقابل نیروهای مقاومت نیز با شلیک بیش از 4000 موشک و راکت توانستند معادلات نبرد را در راستای اهداف خود تغییر دهند. نتیجه این امر وارد آمدن خسارت‌های کم سابقه به صهیونیست‌ها بود. عملیات «سیف القدس» را برخی از کارشناسان 11 روز و برخی دیگر 12 روز عنوان کرده‌اند. علت این مسئله نیز این است که عملیات 20 اردیبهشت ماه شروع شد و با آتش بس در ساعت 2 بامداد جمعه 31 اردیبهشت تمام شد. با این وضعیت جنگ 12 روز طول کشیده اما برخی دیگر از کارشناسان بر این اعتقادند که جنگ ساعت 12 پنجشنبه 30 اردیبهشت ماه تمام شده و آتش بس از 2 بامداد 31 اردیبهشت ماه اجرایی شده بنابراین جنگ 11 روزه است. بنابر این در این گزارش برخی از گروه‌ها و مقامات جنگ را 11 روزه و برخی 12 روزه عنوان کرده‌اند. روزنامه اقتصادی «کلکلیست» چاپ رژیم صهیونیستی، خسارات اولیه ناشی از حملات موشک‌های مقاومت را برآورد کرده است. طبق گزارش فارس و بر اساس برآورد این روزنامه، خسارات وارده در این 12 روز از خسارات وارده در جریان جنگ 2014 بیشتر است. این روزنامه نوشته، این جنگ 12 روز به طول انجامید، یعنی کمتر از یک چهارم جنگ 51 روزه در سال 2014. بر اساس برآوردهای اولیه، هزینه خسارت مستقیم وارده به رژیم صهیونیستی در این 12 روز، بیش از 300 میلیون شِکِل (واحد پول این رژیم) یا حدود 92 میلیون دلار است که در مقایسه با 200 میلیون شِکِل (حدود 61 میلیون دلار) جنگ 51 روزه بیشتر است. بر اساس این گزارش، 5300 گزارش خسارت مالی (ساختمان‌ها، وسایل نقلیه، زمین‌های کشاورزی و غیره) نیز از سوی ساکنان شهرک‌های «الغلافه» و سرزمین‌های مرکزی اشغالی فلسطین اعلام شده است و انتظار می‌رود، به دنبال آتش بس، در روزهای آتی پس از بازگشت باقی ساکنان به خانه‌های و زمین‌های کشاورزی، این رقم افزایش یابد. در سال 2014، تعداد گزارش خسارات مستقیم تنها 4000 گزارش بود.

به نوشته این روزنامه، افزایش چشمگیر خسارات به «جبهه داخلی اسرائیل» به این دلیل است که تعداد حملات موشکی حماس افزایش یافته است. تعداد موشک‌های شلیک شده از سوی نوار غزه طی این مدت به حدود 3800 موشک رسیده است (البته تا 4300 موشک هم گفته شده است)، در حالی که تعداد موشک‌های شلیک شده طی جنگ 51 روزه در سال 2014 حدود 4600 موشک عنوان شده بود. همچنین در اثر درگیری در شهرها نیز خساراتی به این رژیم وارد شده است. در فهرست خسارات، علاوه‌بر خسارت به زیرساخت‌ها و تجهیزات شخصی، خسارت به 3400 ساختمان، 1700 وسیله نقلیه و 100 گزارش «خسارات دیگر» عنوان شده است. شهر «اشکلون» که مجموع گزارش خسارتش به 1087 گزارش رسیده، بالاترین درصد خسارت را ثبت کرده است. ( شکست تاریخی اسرائیل در نبرد سیف القدس ابعاد و پیامدها. کیهان: ۰۱ خرداد ۱۴۰۰ - ۲۱:۵۱ / کد خبر: ۲۱۷۶۶۴)

[3] - جریان مقاومت؛ از سیف القدس تا انتفاضه سوم. خبرگزاری مهر: 1 اردیبهشت ۱۴۰۲، ۱۷:۵۹- کد خبر 5739243.

[4] - شکست تاریخی اسرائیل در نبرد سیف القدس ابعاد و پیامدها. کیهان: ۰۱ خرداد ۱۴۰۰ - ۲۱:۵۱ / کد خبر: ۲۱۷۶۶۴.

[5] - شکست تاریخی اسرائیل در نبرد سیف القدس ابعاد و پیامدها. کیهان: ۰۱ خرداد ۱۴۰۰ - ۲۱:۵۱ / کد خبر: ۲۱۷۶۶۴.