آموزه های کربلا در مکتب امام حسین(ع)         

دکتراسدالله افشار

وقتی از امام حسین(ع) و مصیبت هایی که در حادثه کربلا برایشان و اهل بیت وی و یاران با وفایش رفته؛ سخن به میان می آوریم بی اختیار دل و جان و روح ما با واژگان عزت، کرامت، شرافت، شجاعت، درایت، متانت، صلابت، مقاومت، شهادت، اسارت و شکست ناپذیری ارتباط برقرار کرده و همه وجود ما را نه تنها تسخیر می کند بلکه در مسیراعتلا و تعالی قرار می دهد و در سایه و پرتو تعالیم ارزشمند بیان شده؛ ما را با هشداری هوشمندانه ازحضیض ذلت و پستی و زبونی نهی کرده و بازداشته و به اوج شوکت و سربلندی دعوت و رهنمون می سازد. البته در مقابل این تعالیم و مفاهیم عالی، درکربلا شاهد رفتارهای بسیار شنیع و زشت و غیرانسانی از سوی شقی ترین انسان های منفور در حیات بشریت بوده ایم که مورخین و  سیره نویسان آن را به صورت شفاهی، مکتوب و سینه به سینه روایت کرده اند تا همیشه تاریخ و تا دنیا باقی و پا برجاست، با نقل شرارت ها، خباثت ها، زشتی های صورت گرفته درکربلا، خاصه در دو روز تاسوعا و عاشورا این اعمال ننگین از یاد نرود و مسببین آن در همه اعصار و قرون و برای همیشه تا ابدیت و پس از آن مورد لعن و نفرین قرار داشته باشند و در پیشگاه تاریخ؛ جاودانه در آتش ذلت و خواری سوزانده شوند و خاکسرشان بر باد داده شود. 

حوادث رقم زده شده در کربلا نه تنها شیعه را که جهان بشریت را که سر و سری و تعلقی به آزادگی و حقوق انسانی دارد غرق در حزن و اندوه کرده است؛ اما آموزهای بسیار ارزشمندی در خود دارد که باعث صلابت و استواری جامعه انسانی در برابر بحران ها، نامرادی ها، تلخی ها، مصائب و فراز و فرودها در کوران زندگی می شود.

 آری امام حسین(ع) با نهضت و قیام فساد ستیز خود در کربلا که بس عظیم و شگفت انگیز می نماید، به ریشه ظلم و ستم زده و با آگاهی،  پایه گذار و معمار مکتب حسینی گردید و با افتخار،ستون این مکتب پربار را عزت آفرین و کرامت ساز معرفی نمود  و تداوم این مسیر روشن را نیز با خون خود و اهل بیت خود و یارانش تضمین و بیمه نمود، وچشمان نکته بین و تیزبین تاریخ  نیزتا به امروز براین درایت و هوشمندی امام حسین(ع) صحه گذاشته و مهر تأیید زده است چرا که امام حسین(ع) امروز به همه جهان تعلق دارد و مشی آن بزرگوار محور برگزیده قیام آزادی خواهان دنیا در مواجه با ظلم، ستم، زیادخواهی، افراطی گری، فساد، تروریسم و... شده است.

بی تردید آن که در حوادث کربلا61 ه.ق. ضررکرد و زیان سنگین دید دشمنان امام حسین(ع) بودند که با بی تدبیری و بی درایتی و بدون شناخت از آینده و بر اثر غرور، انتقام جویی ازگذشته، کینه ورزی تاریخی، حب دنیاپرستی، عدم قدرت تحلیل از مجموع شرائط آن روز جامعه و... تاریخ را سیاه نگاشتند و حکم به محکومیت ابد خود در زندان سیاه چال تاریخ دادند.

 امروز یزید، عبیدالله بن زیاد، عمرسعد، شمر، خولی، هرمله و... چهره های روسیاهی هستند که نه تنها در میان اعراب منصف و اصیل جایی ندارند و مورد لعن و نفرین آنان هستند بلکه درنزد مبارزان و آزادی خواهان دنیا نیز منفور و مطرود می باشند.

باید متاسفانه اعتراف کرد؛ دنیای امروزبه اصطلاح متمدن با یدک کشیدن دموکراسی مزورانه و تظاهرریاکارانه پایبندی به حقوق بشری قرن 21، با وجود قلدران استکباری و با تکیه کردن بر جاهلیت مدرن، صف بندی جدیدی را در سطح جهان بوجودآورده است که اگرکسی با آنان نباشد، حق حیات ندارد! واین طرزفکری همان طرزفکری است که موجب صف بندی درکربلا گردید و حوادث محرم سال 61ه. ق. را رقم زد. و نتیجه آن شد که همگان برآن آگاه هستند.

امروزآن صفی باقی مانده و برحق جلوه گرشده که راهبرش حسین(ع) بوده و این مسیرتوسط حضرتش ترسیم گشته است. دنیا اگرخواهان صلح، آرامش، عدالت، اعتماد، شرافت، صداقت، صلابت، رفاه، پیشرفت، دوستی، مودت، محبت، و... است باید به حسین(ع) اقتداکند و از صف یزیدیان زمان فاصله گرفته و خارج شود و با ایشان بر سر ظلم، ستم، فساد، انسان کشی وغارت وچپاول منابع کشورهای ضعیف پیمان نبسته و بیعت ننماید.

آری امام حسین(ع) با اهلبیت و یاران وفادارش این گونه در تاریخ جاودان و ماندگار گشتند. و حسین(ع) نه در سال 61ه. ق. که درهر برهه از زمان باشد و همان شرائط حاکم باشد، همان می کند که در 61ه. ق. کرد.            

یادش همیشه زنده و جاوید و راهش پر رهرو باد.

 

                    شنبه: 24 / 6 / 1397- 5 محرم الحرام 1440- 15 سپتامبر 2018

 

 

 پیروزی در«ادلب»؛ مهم و حثیتی

 دکتراسدالله افشار

 سوریه 7سال استکه درگیر جنگ با گروه های تروریستی است. نشست های متعدد بین المللی تا کنون با کارشکنی های آمریکا و متحدانش به فرجام قابل قبولی نرسیده است. اگر بخش های قابل توجهی ازخاک سوریه ازلوث وجود تروریست های داعشی و تکفیری پاک و آزاد شده است نه به واسطه نشست ها و دیپلماسی های بین المللی که بلکه به همت و رشادت گروه های مقاومت سوریه و ارتش این کشور بوده است. قطعا نقش و حمایت های همه جانبه ایران و همکاری های شوروی در کسب این پیروزی ها؛  غیرقابل انکاراست.

نکته مهم امروز در سوریه موضوع «ادلب» است. ادلب آخرین بخش ازخاک سوریه است؛ دفاع از ادلب و حفظ آن برای سوریه مهم و حثیتی بشمارمی آید. این شهرهم اکنون جولانگاه تروریست های داعشی و النصری شده است. ادلب درحقیقت جان پناه مردم سوریه در این سال ها بوده است. بنابر شواهد موجود 3میلیون سوری دراین شهربه پناه آمده اند. انتخاب این شهر ازسوی گروه های مسلح تروریستی؛ انتخابی آگاهانه و استراتژیک بوده است. آن ها می خواهند با توجه به حضور خیل میلیونی انسان ها در ادلب سپرانسانی تشکیل داده و با قربانی کردن انسان ها و حمام خون راه انداختن، برای خود حاشیه امنیت ایجادکرده تا به اهداف پلید خود نائل آیند. جامعه بین الملل به این نکته باید توجه داشته باشد در صورت شروع جنگ در ادلب؛ بروزفاجعه انسانی اجتناب ناپذیراست. مجامع بین المللی ازجمله سازمان ملل متحد و شورای امنیت سازمان ملل، باید فعالانه در صحنه حاضرباشند تا در دفاع از حقوق انسانی  بی گناهان سوری از بروز این فاجعه اسفبار غیرانسانی جلوگیری نمایند. اجلاس سه جانبه تهران که با حضور رؤسای جمهور ایران، ترکیه و شوروی در جمعه 16شهریورماه سال جاری برگزارشد در همین راستا بوده و می توان آن را به عنوان یک گام مثبت و مهم در این زمینه و در سرنوشت وآینده سوریه تلقی نمود. دراین اجلاس؛ علاوه براخراج تروریست‌ها بر آشتی ملی توافق و بر استقلال و حفظ وحدت و یکپاچگی کشور سوریه تأکید گردید.

 ای کاش سازمان ملل نیز با توجه به وظایف ذاتی خود درهنگام بروزچنین بحران هایی در سطح جهان، نقش کلیدی خود را ایفا می نمود؛ و بال و پر متخاصمان ، متجاوزانِ جنایتکار و تروریست های بین المللی را می چید و قیچی می کرد! هیهات که این توقع، آرزویی بیش نیست و به این سازمان هم که آلت دست استکبار غرب و قدرت های پوشالی اروپا واقع شده است نمی توان هرگز امید و طرفی بست!

اگراوضاع  در سوریه سامان نمی یابد و اگر مردم بی پناه و بی دفاع سوریه تا به امروز و در طی 8سال درجنگ، آشوب و بحران زندگی کرده و قربانی شده اند؛ مؤید ناکارآمدی سازمان ملل و مجامع  بین المللی در حوادث سوریه است که نباید از کنار آن به سادگی عبورنمود.  

دنیا بداند روزهای سختی برای تروریست‌های ادلب در سوریه در پیش است و بدانند مردم سوریه با مقاومت بی نظیر و جانانه خود و با چنگ و دندان نشان دادن به دشمنان و با نثار خون خود، سوریه را آزاد خواهند کرد و سرود آزادی در سوریه طنین افکن خواهد شد.            

 

                                  جمعه: 23 / 6 / 1397- 4 محرم الحرام 1440- 14 سپتامبر2018

 

نام و راه حسین(ع) ویارانش  زنده است       

دکتر اسدالله افشار

درآستانه ماه محرم 1440قرار داریم. از محرم 61 ه.ق. تا به امروز 1379 سال می گذرد. و هنوز محرم تازه است. آگاهی بخش است. باشکوه است. شورآفرین است. مدرسه عشق است. تجلی گاه عرصه عشاق و تبلور آزادی و رهایی بشر از بند و قید مادیات است. آری محرم یعنی رشد، بالندگی، گریز از فانی شدن و حرکت به سوی ابدیت جاودان.  

محرم، حسین، کربلا، تاسوعا،  عاشورا و شهادت یعنی خلق حماسه ای ماندگار و چشمه ای جاری در همه اعصار و قرون برای  شستشو دادن دنیایی است که غرق در سیاهی، تباهی و تاریکی شده و نمی توان درآن زلالی و پاکی را به نظاره نشست. امام حسین(ع) ویاران با وفایش در 61 ه.ق. با رنج فراوان اما با صلابت و با اقتدار؛ سخاوتمندانه جان خویش را در برابر جباران  و گردن کشان  پرمدعا و زیاده خواه آن دوران  به قربانگاه آورند تا با نثار خون خود به دنیا و جهانیان آگاهی دهند تا ظلم است مبارزه هست وتا باطل است جبهه حق ساکت نخواهد نشست؛ و محرم، حسین، کربلا، تاسوعا، عاشورا و شهادت تا بلندای ابدیت طنین بیدارباش برای خاکیان  در تمام اعصار و قرون خواهد بود تا استوار در برابر هجوم فتنه ها و آشوب های زیاده خواهان مستکبر؛ سینه سپرکنند و هرگز تسلیم باج خواهی آنان نگردند.

امام حسین(ع) با قیام و نهضت خود در 1379 سال پیش به دنبال تأمین منافع و حقوق جامعه بشری گام برداشته است و درست به همین دلیل مطالبات  حضرتش از دستگاه حاکمه آن زمان با توجه به ادبیات امروزی عبارت بوده از؛ به رسمیت شناختن حقوق شهروندی، رعایت عدالت اجتماعی، پرهیزاز تبعیض،تأکید برانتصاب افراد شایسته برمناصب حکومتی، داشتن اهتمام به مسائل شرع مقدس اسلام از برپایی نماز گرفته تا امر به معروف و نهی از منکر درجامعه، دفاع از دین و ارزش های جامعه اسلامی، دوری از دین زدایی،خیانت نکردن به اموال مسلمین و   بیت المال، پاس داشتن حرمت انسان، ارج نهادن به آزادی و اندیشه انسان،  

مبارزه با فساد در همه عرصه های حکومتی، برکناری و محاکمه فاسدان و مفسدان حکومتی، و...

امام حسین(ع) با قیام روشنگرانه خود در کربلا در حقیقت با اساس انحراف ها و گمراهی ها که جلوه ای آشکار از ظهور «جاهلیت نوین» در پوشش اسلام بود و نماینده آن یزید پسر معاویه بود جنگید. تولد و ریشه  این انحراف تاریخی به ماجرای سقیفه باز می گردد و امام حسین(ع) در کربلا نه با یزید ملعون که با همه غاصبان حق حجت خدا و ولی برحق جنگید. با کسانی که فاسد بودند و لایق حکومت برمسلمین نبودند اما تکیه بر مسند خلافت اسلامی زده بودند و جایگاه پیامبرعظیم الشأن اسلام را غصب نموده بودند؛ و شد آن چه که نباید می شد و یازده امام از حق الهی خود محروم شدند و دراین مسیر روشنگرانه بیداری،  با زهر و تیغ کین دنیاپرستان به درجه رفیع شهادت رسیدند و امام غائب نیز برای روز مبادا از سوی خداوند ازدیده ها پنهان است تا به ایشان آسیب و صدمه ای ازسوی بدخواهان وارد نشود. شهادت حسین(ع) در این بین شهادتی اعجاب انگیز با آثاری بسیار خارق العاده همراه بوده است وتا دنیا باقی و پا برجا است خون حسین(ع) می جوشد وکاخ ستم را رسوا و زیر و زبرمی کند. و امروز که کربلا نیست، اما عربستان، اسرائیل، آمریکا و... وجود دارند و جایگزین کربلا تاریخی شده اند و تاسوعا و عاشورای ما مسلمانان در راه رسیدن به آزادی، عدالت، و رهایی از قید و بند استکبار و ایادی استکبار با مزدورانش؛ در همین مسیر روشن رقم زده خواهد شد. تا نام و راه حسین(ع) ویارانش  زنده است این چراغ مبارزه تا شهادت برای استقرار حکومت صالح روشن خواهد ماند و هرگز خاموش نخواهد شد.

                        یکشنبه: 18 / 6 / 1397- 28ذی الحجه 1439- 9 سپتامبر2018            

 

 

 

 

متن سخنرانی دکتراسدالله افشار باعنوان:

پیشگیری و ملاحظات سیاستگذاری درحوزه موادمخدر

در پنل دوازدهمین کنگره دانش اعتیاد

 ( / september5-72018 14-16شهریور ماه 1397)

 

 زمان:  جمعه 16شهریور ماه 1397

ساعت: 9:30- 08:00

مکان: سالن شماره 5 مرکز همایش های بین المللی رازی( دانشگاه علوم پزشکی ایران)

 

 

 

 فهرست مطالب

مقدمه

طرح موضوع

راهبرد پیشنهادی

اهمیت پیشگیری و تقدم آن بر درمان

پیشگیری؛ از مهم ترین عرصه های مبارزه با موادمخدر

تعریف پیشگیری و فرایند آن

سیاست ها و راهبردهای پیشگیری؛ متکی بر درک علمی

 پیشگیری و سیاست گذاری های اجتماعی

پیشگیری رایج یعنی؛ کنترل یا نظارت اجتماعی بر اعضای جامعه

ضرورت توجه به برنامه‌ریزی و مراحل پیشگیری از اعتیاد

چهارمعیار رایج در تقسیم بندی گونه های پیشگیری

معیاراول- اقدام به «پیشگیری» از مصرف موادمخدر از حیث «زمان اقدام»

معیاردوم- فعالیت های پیشگیری از اعتیاد با توجه به جامعه هدف

 معیارسوم-«پیشگیری کیفری» و «غیرکیفری» 

 معیارچهارم- « پیشگیری وضعی» و « پیشگیری اجتماعی»                   

پیشگیری پایه

مهم ترین استراتژی های پیشگیری از اعتیاد

سخن آخر

 

 

 

 

 

 

پیشگیری و ملاحظات سیاستگذاری درحوزه موادمخدر

  دکتراسدالله افشار

مقدمه

امروزه اعتياد به مواد مخدر یکی از مهم‌ترين و شاخص‌ترين مسائل اجتماعي در دنیا به شمار مي‌رود، و فرد معتادکه مبتلا به افیون شده است بیمارتلقی می گردد. این بیماری، صعب العلاج نبوده و با اراده و همت فرد ، خانواده و جامعه قابل درمان می باشد. چنان چه طالب پیشگیری ازاعتیاد و خواهان ترک معتادان هستیم و  می خواهیم این معضل و بحران حل و یا به حداقل رسانده شود؛ باید ازظرفیت های علمی متخصصان و صاحب نظران، تعامل و هماهنگی متولیان امردر دستگاه های ذی ربط در این زمینه و همچنین پتانسیل خانواده ها ، به نحو شایسته بهره گیری شود. برای کنترل و مبارزه با امراعتیاد ضروری است نسبت به این موضوع اولا ابعادش شناسایی وثانیا اطلاعاتش درحوزه های زیستی ، رفتاری ، اجتماعی و قانونی جمع آوری تا بتوان ازطرق علمی و راهکارهای دانش بنیان براین معضل فائق آمد.

 طرح موضوع

بدون تردید طیف وسیعی ازعلل و عوامل متعدد و مؤثرفرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، بهداشتی، امنیتی و قضایی درگسترش گرایش به اعتیاد نقش اساسی ایفا می نمایند. کوتاهی و قصور مبادی و مراجع یاد شده درمبارزه جدی با این آفت و بلای خانمانسوز قطعا موجب: فروپاشی خانواده ها، نابودی نسل نوجوان و جوان، بسترسازی برای بزهکاری و انحرافات اجتماعی و اضمحلال سرمایه های پویا و خلاق مادی و معنوی  می گردد. برای سرو سامان دادن به چنین اوضاع آشفته باید پیشگیری را مقدم  بر درمان دانست و شرائطی را فراهم آورد تا عوامل ساختاری و نارسائی بخش های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه اصلاح و به کمک پیشگیری آید.

راهبرد پیشنهادی

برای رفع معضل اعتیاد، باید به سراغ ریشه ها رفت، زیرا تا ریشه های اعتیاد قطع نشود، پیشگیری  ازآن امکان پذیر نخواهد بود. علاوه برآن، باید تحقیقات وسیع علمی نیز به منظور شناسایی دقیق علل روی آوردن افراد، به اعتیاد صورت گیرد. در حوزه «مقابله با عرضه» و «پیشگیری» باید مدل نظری درسیاستگذاری حوزه اعتیاد داشته باشیم و از تجربه های جهانی دراین زمینه استفاده بهینه نماییم. بنابراین تنها با تولید اطلاعات و دانش دقیق و روزآمد دربهره گیری از پژوهش های جامعه شناختی و روان شناختی است که می توان کیفیت سیاستگذاری ها، برنامه ریزی ها و اقدامات اجرایی دراین زمینه را ارتقا بخشید تا حصول نتایج محقق گردد.   

بدیهی است نتایج این قسم پژوهش ها، نگرشی واقع بینانه به امرمبارزه با اعتیاد و موادمخدر، بررسی و توصیف وضعیت موجود است که؛ موجب توجه به بخش های مغفول و درنتیجه بهبود درروند سیاستگذاری ها ، برنامه ریزی ها و اهداف مد نظر خواهد شد.

 اهمیت پیشگیری و تقدم آن بر درمان

امروزه براحدی پوشیده نیست که پیشگیری از اعتیاد از اهمیت فوق العاده ویژه ای در دنیا برخورداراست و قطعا بر درمان اعتیاد نیزتقدم دارد. فرض بنیادی  راهبردهای پیشگیرانه این است که پیشگیری از سوء مصرف مواد راحت تر، کم هزینه تر و مؤثرتر از درمان آن است  به این خاطر که برنامه پیشگیری  مناسبی برای جمعیت مورد هدف اتخاذ شود. عقل سلیم نیزباور دارد پیشگیری مهم تر، سهل الوصول تر، ارزان تر و منافع آن با حداکثر سود مادی و معنوی برای فرد و جامعه در دسترس و قابل تحقق است. درچهاردهه اخیر، جهان با آمارهای دهشتناک و تکان دهنده ای ازشیوع و گسترش مصرف مواد عموما در سطح جوامع و به طور خاص درمیان جمعیت نوجوان و جوان مواجه بوده است. کارشناسان و صاحب نظران؛ این سیرصعودی را در دنیا نگران کننده و چالش برانگیز خوانده و آثار زیان بار دارویی، اجتماعی، قانونی، بهداشتی و اقتصادی ناشی از سوء مصرف مواد را گوشزد و یادآورشده اند.   

در بحث اعتیاد هیچ گاه اقدامات پزشکی و درمانی نفع نشده است اما یک نکته کلیدی دراین زمینه وجود دارد و آن این است که نباید از اقدامات و فعالیت های مربوط به پیشگیری چشم پوشاند و دراین زمینه غفلت ورزید. بدون هیچ گونه تعصب باید پذیرفت با توجه به تجربیات موجود و ارزشیابی های صورت گرفته ، درپاره ای مواقع  روش  های درمانی مؤثر نبوده است. تصدیق این مدعی را می توان در نزد معتادان یافت، آن هنگام که بسیاری از معتادان ، درمان خود را ناتمام گذاشته و یا پس از ترک و اتمام دوره درمان، در مدت اندکی مجددا به اعتیاد سلامی دوباره و چند باره خواهند داشت. با عنایت به آن چه بیان شد اهمیت پیشگیری امری منطقی و پذیرفته شده در نزد عقلا می باشد. بنابراین بهترین شیوه برای جلوگیری از اعتیاد معالجه آن نیست بلکه پیشگیری از به وجود آمدن آن است؛ و لذا از نگاه متخصصان، آن‌قدری که پیشگیری از ایجاد اعتیاد اهمیت دارد معالجه آن از اهمیت برخوردار نیست.

لازم به ذکراست انجام و اجرای برنامه های پیشگیری ، مستلزم مراحل خاصی است و چنان چه نسبت به آن بی توجهی صورت گیرد، به طور قطع مشکل اعتیاد را حاد و پیچیده تر می کند؛ و لذا برای این که با این معضل مواجه نشویم، ضروری است نخست عوامل ایجاد کننده آن شناسایی و شناخته شود.

تأکید می شود درکنار مبارزه با عرضه مواد و ارائه خدمات درمانی، رویکردهای پیشگیری را باید مورد توجه و در اولویت قرارداد.

بنابرآخرین گزارش UNODC2018؛ نزدیک 275میلیون نفر(5.6درصد ازکل جمعیت جهان 64-15 سال حداقل یکبار در سال 2016مواد مصرف کرده اند)، 31 میلیون نفر دچاراختلالات سوء مصرف مواد هستند، 450هزار نفردر سال 2015 بر اثر مصرف مواد فوت ن که از این میان 167هزارو 750 نفر عمدتا براثر بیش مصرفی( اوردوز) فوت کرده اند.

لازم است به این نکته نیز اشاره ای داشته باشیم که در بحث اقتصادی بودن پیشگیری؛ به ازای تخصیص هردلار برای پیشگیری چندین دلاردر درمان صرفه جویی خواهد شد.

 پیشگیری؛ از مهم ترین عرصه های مبارزه با موادمخدر

امروزه «پیشگیری» یکی از مهمترین عرصه های مبارزه با موادمخدر است، به طوری که اغلب از مفهوم «مبارزه» برداشت دیگری غیر از« پیشگیری» ندارند. علت اصلی غلبه تلقی «پیشگیرانه» برسایرتلقی ها از «مبارزه» این است که طبق محاسبات هزینه و فایده، اثربخشی «پیشگیری» در قیاس با «مقابله با عرضه» در مطالعات متعدد به اثبات رسیده است.

دراولین مطالعاتی که در خصوص برنامه های پیشگیرانه انجام شده است رابطه بین «شروع مصرف موادمخدر وروان گردان» و«ارزشگذاری منفی مربوط به مصرف موادمخدر» مورد آزمون قرارگرفت.نتایج این پژوهش ها نشان داد که برنامه های پیشگیرانه متمرکزبرعواطف نظیر«خودآگاهی افزایش یافته»، «خودارزشمند پنداری» و «تعاملات اجتماعی» اثربخشی قابل قبولی در مصرف موادمخدردارند.

 تعریف پیشگیری و فرایند آن

برای درک بحث مورد نظر و تلقی درست و منطقی از واژه پیشگیری؛ ابتدا ضرورت ایجاب می کند ما تعریفی نزدیک به واقع از این واژه ارائه نمائیم. درنگاه اول پیشگیری یعنی جلوگیری ازحادث شدن یا وقوع یک اتفاق. از آن جا که محور بحث دراین کنگره (دانش اعتیاد) انسان و اعتیاد می باشد این تعریف از منظر بهداشتی خیلی می تواند راهگشا باشد؛ بنابراین پیشگیری ازاین منظر به معنای جلوگیری از بروزبیماری قبل از وقوع و شکل گیری آن می باشد. و در واقع می توان پیشگیری را از بُعد فنی وکارشناسی نیزاین گونه تعریف نمود:   

مداخله‌ای مثبت و اندیشمندانه برای مقابله با شرایط مضر قبل از این که منجر به اختلال یا ناتوانی شود. البته با توجه به تعریف مذکور؛ قطعا پیشگیری با دو مفهوم حفظ سلامتی و ارتقای سلامتی نیز ارتباط تنگاتنگی خواهد داشت.

پیشگیری ازمنظر حفظ سلامتی درحقیقت به معنای حفظ فرد ازانواع آسیب ها و ازجمله اعتیاد وکمک به او به هنگام آسیب است. و پیشگیری از جنبه ارتقای سلامتی فراتر از حفظ سلامتی بوده و در واقع  نگاه معطوف به این موضوع است که؛ نه تنها باید اقداماتی انجام شود که افراد آسیب نبینند و دچار اعتیاد نشوند بلکه ضمن به حداقل رسانیدن آسیب و ناتوانی، بالاترین میزان سلامتی برای آن‌ها فراهم شود. دریک نتیجه گیری  می توان گفت: پیشگیری ، فرایندی است که دراین مسیر چنان چه ارتقای سلامتی شکل نگیرد حفاظت ازآن امکان پذیر نخواهد بود و لذا فرایند پیشگیری بدون استفاده کاربردی ازدومفهوم ارائه شده محقق نخواهد شد. بنابراین ، پیشگیری ، چاره ای منطقی برای ایمن سازی روانی و جسمانی ارائه می  دهد.

گستره تأثیرگذاری در حوزه پیشگیری از اعتیاد با توجه به دو مفهوم بیان شده ؛ می بایست موارد زیر را پوشش دهد:

1-  کاهش ابتلای افراد به اعتیاد و ارتقای سلامت آن‌ها؛ 2-  شناسایی به هنگام جمعیت‌های در معرض خطر اعتیاد و سوء مصرف کنندگان مواد؛ 3-  تحت پوشش  قراردادن ( آموزشی و درمانی) آن‌ها به منظور کاهش خطر بیماری؛ 4- توان بخشی و ارائه خدمات مشاوره روانی-اجتماعی؛ 5- حمایت از افرادی که درمان را دریافت داشته و مصرف را کنار گذاشته‌اند.

شاید بتوان موارد احصا شده در ذیل را که اشاره به برخی از مهمترین برنامه های پیشگیری از اعتیاد دارد درهمین راستا تعیبرنمود:

1- ارتقای آگاهی جامعه در مورد مواد مخدر؛ 2- شناخت و مقابله با باورهای غلط ؛ 3- تغییر نگرش و تقویت رفتارهای محافظت کننده؛ 4- افزایش مهارت های زندگی؛  5- ترویج سبک زندگی سالم؛ 6- ترویج فرهنگ سلامت؛ 7- ایجاد تحرک و نشاط اجتماعی.

 سیاست ها و راهبردهای پیشگیری؛ متکی بر درک علمی

سیاست ها و راهبردهای پیشگیری که « پژوهش محور» و «دانش بنیان» هستند، متکی بر درکی علمی از پیشگیری هستند. درک علمی از پیشگیری از مصرف موادمخدر، براین گزاره متکی است که باید بتوان نتایج حاصل از تحقیقات را در تدوین برنامه های پیشگیرانه مؤثرتراعمال کرد.

  پیشگیری و سیاست گذاری های اجتماعی

برخی از کنش گران مبارزه با موادمخدر، پیشگیری را به مثابه نوعی خاص از«سیاست گذاری های اجتماعی» قلمداد می کنند. این درک از پیشگیری از وجود تفاوت های بارزدر میان کشورها درارتباط با « سیاست های دولت ها» در مبارزه با مصرف موادمخدراستنتاج می گردد. به رغم وجود فهرست طولانی ازاین سیاست های متفاوت در سطح جهان؛ دو نوع عمده آن عبارتند از: 1- پیشگیری به مثابه سیاست های مربوط به «کاهش تقاضا» و 2- پیشگیری به مثابه سیاست های مربوط به «کاهش عرضه».

 پیشگیری رایج یعنی؛ کنترل یا نظارت اجتماعی بر اعضای جامعه

تلقی دیگری که از پیشگیری رایج است تحت عنوان « کنترل یا نظارت اجتماعی بر» اعضای جامعه پیش از ورود به مرحله وابستگی به مصرف موادمخدراست. دراین معنا، پیشگیری به مثابه مشروط و محدود کردن رفتار و اعمال فرد یا افراد جامعه در راستای اهداف و هنجارهای جامعه می باشد. در صورتی که این اقدام با درونی سازی هنجارها در فرد صورت پذیرد، آن گاه از تغییرکنترل درونی در برابرگرایش به مصرف موادمخدر سخن به میان می آید. اگر محدود و مشروط سازی، صرفا از طریق سایر افراد جامعه برکسی اعمال گردد، آن را کنترل بیرونی می نامند. 

 ضرورت توجه به برنامه‌ریزی و مراحل پیشگیری از اعتیاد

برای آن که بتوانیم در بخش پیشگیری موفق عمل نماییم ، مستلزم آنست که؛ اولا اهداف مختلف، ثانیا برنامه ریزی دقیق باتمام جزئیاتش( برای رسیدن به اهداف)، وثالثا اجرای برنامه ها و ارزیابی درست و صحیح را در این ارتباط مد نظر قرار دهیم؛ بنابراین با عنایت به توضیح ارائه شده دراین بخش، مراحل احصاء شده زیر را  باید در زمینه برنامه ریزی پیشگیری از اعتیاد مورد توجه قرارداد:

1- نیازسنجی:  بررسی نیازهای هر منطقه ( برقراری ارتباط با مردم ازطریق اجتماعات، مطالعه روی افراد معتاد درحال استفاده ازخدمات درمان اعتیاد، استفاده ازشاخص‌های جامعه چون:جرایم، بیکاری و بیماری‌ها،   ارتباط با مسئولان هرمنطقه، بهره گیری از مطالعات پژوهشی علمی)

2- مشخص کردن اهداف کلی: بیانگر راه حل‌های مشخصی ‌باشد، استفاده از نظر و دیدگاه افراد  صاحب نظر و علاقه‌مند.

3- تعیین اهداف به صورت جزئی و عینی: اهداف عینی براساس شش ماه اول و دوم تعیین شود. برای تعیین اهداف عینی ، می‌بایست پرسش‌های قابل اندازی‌گیری ، برای آینده نزدیک ، در زمان مشخص طرح گردد.

4- شناسایی منابع مورد نیازدراهداف: با توجه به این بند، باید تعداد متخصصان و افراد داوطلب ، میزان فعالیت‌هایی که باید انجام شود(آموزش، تعدادجلسات آموزش و میزان هزینه)، حمایت‌های اجتماعی و منابع مالی لازم تعیین وتأمین شود.

5- شناسایی منابع مالی موجود سازمان مجری: در این طرح می توان از منابع مالی مردم ، افراد یا مؤسسات خیریه و یا سایر سازمان‌ها کمک گرفت.

6- مشخص کردن وظایف مدیریت و سازمان‌های مختلف: نیازمند نظام اداری کارآمد ، تدوین قوانین و دستور عمل‌های منطبق بر واقعیت‌ها، و نیازهای اجتماعی و تدوین برنامه پیشگیرانه توأم با مدیریت خلاق می‌باشد ( مدیر خلاق می‌تواند فعالیت‌های اعضاء را مشخص کند ، از نقطه نظرات افراد استفاده کند ، نظرات مختلف را هماهنگ کند و نهایتاً خود بتواند نظرات مشخصی را ارائه دهد و آن ها را به مرحله اجرا بگذارند.)

7- اجرا و عملیاتی کردن برنامه های تدوین شده(اقدام): برنامه‌ها باید به گونه‌ای باشند که در صورت وقوع حوادث غیرمترقبه ( مشکلات قانونی، مالی یا اجرایی )، تلاش‌های پیشگیری را با شکست مواجه نسازد.

8- مشخص کردن چگونگی ارزیابی: ارزیابی با هدف آگاهی از روند صحیح برنامه‌های پیشگیری و سطوح پیشگیری ازاعتیاد انجام می‌شود و مشخص می کند که آیا اهداف کلی یا اهدا ف عینی برآورده شده‌اند یا خیر؟ آیا شواهدی و مصادیقی وجود دارد که نشان دهد میزان بروز اعتیاد در منطقه مورد بررسی کاهش یافته است؟ آیا مردم این منطقه نسبت به خطر اعتیاد آگاه‌تر شده‌اند؟ و... 

شایان ذکراست چنان چه نیازهای اساسی انسان از قبیل خوراک ، پوشاک ، مسکن و امنیت تأمین شده باشد ، در آن صورت سخن گفتن از پیشگیری ، بهداشت ، حفاظت و ارتقای سلامتی بیشترمعنا پیدا خواهد نمود.

9- بازبینی برنامه ها: دربازبینی برنامه ها ما به دنبال؛ بهتر کردن فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی پیشگیری از اعتیاد، و درصورت لزوم تعدیل و تصحیح، امکان تعریف مجدد اهداف، افزایش کارآمدی فعالیت‌های پیشگیری هستیم. 

از این نکته نیز نمی توان به سادگی عبورکرد و باید اذعان داشت که هیچ سازمان یا نهادی به تنهایی نمی‌تواند از اعتیاد در جامعه پیشگیری کند و حل این معضل؛ حمایت گروه ها، نهادها، مراکز ذی ربط و اقشار مختلف جامعه را نیز نیاز دارد.

 چهارمعیار رایج در تقسیم بندی گونه های پیشگیری

گونه های پیشگیری برحسب چهارمعیار رایج در تقسیم بندی گونه ها یا سنخ های پیشگیری معرفی می شود. این چهار معیار عبارتند از:

 

 معیاراول- اقدام به «پیشگیری» از مصرف موادمخدر از حیث «زمان اقدام»

اقدام به «پیشگیری» از مصرف موادمخدر از حیث «زمان اقدام» می تواند به سه نوع «اولیه»، «ثانویه» و «ثالثیه» تقسیم شود. این تقسیم بندی یکی از رایج ترین تقسیم بندی هایی است که در سال های پیشین از اعتبار برخورداربوده است اگرچه، امروزدیگرچندان رایج نیست.

 معیاردوم- فعالیت های پیشگیری از اعتیاد با توجه به جامعه هدف

فعالیت های پیشگیری از اعتیاد با توجه به جامعه هدف، به سه قسمت پیشگیری همگانی( از نامش پیداست این نوع پیشگیری بدون هرگونه غربالگری و معطوف به عموم جمعیت حاضردر یک واحد اجتماعی؛ نظیرمحله، همه مردم یک کشور، همه دانش آموزان یا... می شود و اطلاعات ومهارت های لازم را به همه آن ها ارائه می نمایند) ، انتخابی( این پیشگیری صرفا درگروه های پرخطر نظیر دانش آموزان ازحیث داشتن مشکلات درسی، ناراحتی های روحی و روانی، مشکلات خانوادگی ودوستان ناباب، طراحی و اجرا می شود)، موردی  ( این نوع پیشگیری برروی افرادی متمرکز است که اولین نشانه های آن نظیر مصرف سیگار و الکل و همچنین علائم ارتکاب سایر رفتارهای مشکل زای مرتبط با مصرف موادمخدر در آن ها بروز پیدا می کند) تقسیم می شوند که هریک درجای خود از اهمیت قابل توجهی برخورداراست.

  معیارسوم-«پیشگیری کیفری» و «غیرکیفری»  

این تقسیم بندی که در امر مبارزه با موادمخدر از حیث پیشگیری معرفی گردیده است؛ «پیشگیری کیفری» و «غیرکیفری» نامیده شده است. درپیشگیری کیفری؛ هدف ترس و ایجاد رعب در دل مصرف کنندگان موادمخدراست تا با آن بتوان ازتکرار رفتار مصرف موادمخدرکاست؛ نظم و امنیت عمومی با تأدیب آن ها تضمین گردد؛ فرصت های مصرف را محدود کرد تا از ورود اعضای دیگرجامعه به جرگه مصرف کنندگان موادمخدر جلوگیری نماید. اقداماتی که در راستای ایجاد بستر و زمینه مساعد برای اجرای«پیشگیری کیفری» انجام می شود، تحت عنوان پیشگیری غیرکیفری نامیده می شود.

  معیارچهارم- « پیشگیری وضعی» و « پیشگیری اجتماعی»                    

معیار چهارم معیار«آماج اقدام» است.این پیشگیری عبارت از«پیشگیری وضعی» و « پیشگیری اجتماعی» است.

« پیشگیری وضعی»: مداخلاتی که برای حذف یا کاهش«اراده، میل یا انگیزه»، یا «مهارت یا فن» و «موقعیت» اعضای جامعه برای مصرف موادمخدر انجام می شود تحت عنوان پیشگیری وضعی شناخته می شود. هدف ازاین نوع از پیشگیری، تقلیل« فرصت های» ورود به عرصه مصرف موادمخدراست که معمولا با«تغییر وضعیت های پیش ازمصرف موادمخدر» سر و کار د ارد.

«پیشگیری اجتماعی»: آن دسته از اقداماتی که با شناسایی علل و عوامل شکل گیری و تکوین مصرف موادمخدر سعی در ممانعت ازآن دارند تحت عنوان پیشگیری اجتماعی رمزگذاری می شوند.

 پیشگیری پایه

پیشگیری پایه که با پیشرفت دانش همه گیرشناسی در زمینه بیماری های قلبی-عروقی  در دهه اخیرمورد توجه واقع و مطرح شده است؛ یکی از سطوح پیشگیری از اعتیاد می باشد. هدف از این پیشگیری؛ جلوگیری از ظهور و استمرار آن گروه از الگوهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است که در افزایش خطر بیماری نقش شناخته شده‌ای داشته و دارند. ذکر این نکته ضروری به نظرمی رسد تا بدانیم؛ ارتقای سلامتی و بهبود کیفیت زندگی با آموزش دادن مسائل بهداشتی ازطریق مراجع ذی ربط به مردم و افزایش سطح رفاه اقتصادی اجتماعی توسط مؤسسات دولتی؛ دستیابی به پیشگیری پایه را امکان پذیر می سازد.

مهم ترین استراتژی های پیشگیری از اعتیاد

پیشگیری از اعتیاد و مقابله با مصرف مواد مخدر صنعتی و شیمیایی باید امری مهم و مؤثر درجامعه وکشور تلقی گردد. کارشناسان، صاحب نظران و مراکز پیشگیری و مراقبت، می توانند با پژوهش ها و تحقیقات میدانی خود، کمک های قابل توجهی را در این زمینه ارائه نمایند. البته نباید از داشتن راهبرد و برنامه مدون صحیح آموزش افراد مبتلا به اعتیاد، استفاده درست از ظرفیت رسانه های مکتوب و تصویری، تبلیغات، اطلاع رسانی و رصد دائم معتادان چشم پوشانده و غافل شویم؛ چنان چه غفلت دراین خصوص صورت پذیرد یقین بدانیم چشم اندازمناسبی به لحاظ استراتژی 20 سال آتی، سیاستگذاری، مقابله و پیشگیری نخواهیم داشت! بنابراین با هم افزایی مراکزذی ربط و مراجع متولی و مسئول خصوصا دو وزارتخانه مهم آموزش وپرورش و علوم، تحقیقات و فن آوری، می توان با هدفمندی به اهداف مد نظر دست یافت.     

دراین راستا عوامل مهم دیگری نیز نقش دارند که فهرست وار به آن ها اشاراتی خواهیم داشت:

1- آگاه سازی افراد در مورد خطرات و مضرات مواد مخدر؛

2- افزایش مهارت های زندگی مانند مهارت تصمیم گیری، حل مسئله، ارتباطات اجتماعی؛

3- تقویت فعالیت های جایگزین به جای مواد مخدر برای ارضای نیازهای روانی اجتماعی نوجوانان و جوانان؛

4- مشاوره مداخله حین بحران؛ در بحران های مختلف در طول زندگی؛

5- ارتقاء مبانی فرهنگی و مذهبی؛

6- تقویت قوانین و مقررات مبارزه با مواد مخدر؛

7- درمان معتادان برای جلوگیری از سرایت اعتیاد؛

8- کاهش نرخ فقر، بیکاری و رونق اقتصادی؛

9- اجتماعی شدن مبارزه با مواد مخدر؛

10- استراتژی های فوق را می توان در قالب فعالیت های زیر دنبال کرد:

- فعالیت های متمرکز بر فرد؛

- فعالیت های متمر کز بر آموزش و آگاه سازی والدین؛

- فعالیت های متمر کز برمعلمان و مدرسه؛

- فعالیت های پیشگیری با استفاده از رسانه ها؛

- فعالیت های متمرکز بر ارتقای وضعیت محله؛

- فعالیت های پیشگیری از طریق محل های کار و مکان های تجمع؛

- فعالیت های پیشگیری با استفاده از شبکه مراقبت های بهداشتی اولیه؛

- وضع و اجرای قوانین و مقررات.

با توجه به آن چه که تاکنون بیان گردید؛ اگر نتوانیم شرائطی را  با یک استراتژی از پیش طراحی شده با سیاست گذاری صحیح در جامعه تعریف و فراهم آوریم، نباید انتظار معجزه داشت و شاهدکاهش اعتیاد و مصرف موادمخدر صنعتی و شیمیایی در جامعه بود!    

 سخن آخر

دلسوزانه بگویم، قصدم نادیده گرفتن زحمات عزیزان پرتلاش در این حوزه پردغدغه و پراسترس و  پر مخاطره نیست؛ اما باید بپذیریم با توجه به گسترش اعتیاد و مصرف موادمخدر صنعتی و شیمیایی در ایران؛ چراسیاستگذاری در حوزه اعتیاد با توفیق همراه نبوده است؟ سیاستگذاری ما در حوزه اعتیاد آیا دارای مدل نظری بوده است؟ اگربوده است چرا با موفقیت همراه نشده است؟ و شاهد هم اصلا فاقد مدل نظری  بوده ایم و در این زمینه ازمدل های ناکارآمد اقتباسی دنیا استفاده کرده ایم که با مختصات جغرافیایی و فرهنگی کشورمان فرسنگ ها فاصله دارند! این مسیر از قبل از انقلاب به غلط طی شده است و بعد ازانقلاب نیز، متاسفانه برهمان سبیل اشتباه، مسیرادامه پیدا کرده است.اگرما در حوزه سیاستگذاری نتوانیم تکلیف مدل نظری را مشخص سازیم؛ هر سازمان و مرجع مسئول دراین زمینه کارخودش را انجام خواهد داد بدون آن که هیچ ارتباط تعریف شده ارگانیکی بین آن ها برقرارگردد؛ یعنی وزارت کشور سازخودش را می زند، نیروی انتظامی سازخودش را می زند، قوه قضائیه سازخودش را می زند، ستاد مبارزه با مواد مخدر و مجمع تشخیص مصلحت نظام هم ساز خودشان را می زنند؛ و در نهایت برآیند و نتیجه جزیره ای عمل کردن در این زمینه، موجب هدر رفتن انرژی ها و خنثی شدن آثار و اقدامات می گردد!

امیدوارم با فرصت مغتنمی که دراین گنکره فراهم آمده است؛ صاحبان فکر و خرد با نقدهای عالمانه و منصفانه خود تکلیف مدل نظری  را از لحاظ ساختاری در حوزه سیاستگذاری در اعتیاد روشن سازند و نقشه راه را ترسیم نمایند تا از عملکرد متناقض دستگاه های مربوطه جلوگیری بعمل آید و هم بتوان در مسیر کاهش آسیب گام بر داشته، و هم  با عرضه مقابله شود و هم حرفی نو و بدیع در پیشگیری برای گفتن داشته باشیم.

ازحوصله و صبرهمه عزیزان، ریاست محترم گنکره، پزشکان ارجمند، اساتید و پژوهش گران و محققان فرهیخته، مدیران و مسئولان دلسوز و تلاشگردستگاه های متولی مبارزه با امر موادمخدر، صمیمانه تشکر و قدردانی می نمایم.                        

                               شنبه: 17 /  6 / 1397- 27ذی الحجه 1439- 8سپتامبر 2018

 

 

پاسخگویی روحانی به مجلس؛ نه قوی و نه فنی!        

دکتراسدالله افشار

 رییس جمهور روحانی روزسه شنبه 6شهریورماه سال جاری در مجلس شورای اسلامی حاضر و به پرسش های پنجگانه نمایندگان محترم مردم حول پنج محور قاچاق کالا، استمرار تحریم‌های بانکی، بیکاری، رکود و نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی؛ که مبین برخی تصمیم‌ها و برنامه‌های اشتباه دولت و ناکارآمدی مدیران اقتصادی دولت ایشان بود؛ پاسخ دادند. مجلس شورای اسلامی از پاسخ های ارائه شده توسط رییس جمهور محترم جزیک مورد ازآن راضی نبوده و قانع نگردید. جامعه سیاسی کشور و افکارعمومی نسبت به پاسخ های جناب روحانی واکنش های مثبت و منفی، تند و منطقی از خود نشان دادند که هریک در جای خود قابل نقد و بررسی است. اما آن چه می توان در این خصوص کوتاه و مجمل بیان داشت؛ نکاتی است که در ذیل به آن ها اشاراتی خواهیم داشت:     

1- رییس جمهور علیرغم میل برخی از افراطیون سیاسی، احساسی، هیجانی، تند و آتشین با نمایندگان ملت سخن نگفت، و با هوشیاری و درایتی که از ایشان خبرداشتیم؛ پاسخگویی نرم، گرم، صمیمی انجام شد. این شیوه پاسخگویی روحانی؛ دولتش را با برخی منتقدانش راضی نمود اما مردم را و اکثرقریب به اتقاق جامعه سیاسی را مجاب واقناع ننمود!     

2-اگر چه دفاع روحانی از عملکرد خود و دولتش قوی صورت نپذیرفت و به افشاگری و هوچی گری منجر نگردید؛ اما این خاصیت را داشت که باز همان سخنان کلی، تکراری در فضایی آرام مطرح و موجب جنجال آفرینی جدید دراین شرائط ملتهب جامعه نشد و به زعم عده ای ختم بخیر شد! آیا واقعا همه مطلب همین است؛ خدا کند همین باشد تا حضرات تا اتمام دوره دوم خود نفس راحتی بکشند و مردم با دستگاه تنفس کنند و به قدر ضرورت به زندگی خود ادامه دهند! آیا شتاب مطالبه گری مردم این فرصت را به ایشان خواهد داد؟

3- انتظار آن بود که رییس جمهور در برابر نمایندگان مردم خیلی کارشناسانه و فنی تردر باره مشکلات اقتصادی پیش آمده توضیح دهند و به تبیین علل و عوامل اصلی این مشکلات بپردازند تا هم نگاه های غلط را دراین زمینه اصلاح نمایند و هم با عذرخواهی از ملت به دلیل شرائط به وجود آمده که دولت وی نقش اساسی درآن داشته است مشارکت ملی را رقم زند و با بهره گیری از همه ظرفیت های موجود درکشوردرپی حل معضلات باشد! سخنان مبسوط مقام معظم رهبری در دیدار روزچهارشنبه 7شهریورماه سال جاری در دیدار با دولت دوازدهم به مناسبت هفته دولت ناظر به همین موضوع بوده است، و باید اذعان نمود دولت جناب روحانی تا کنون به سخنان و مواضع رهبری انقلاب در عرصه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی توجه جدی مبذول نداشته است.

4- با رییس جمهور باید بی تعارف و شفاف سخن گفت تا ایشان از غفلت و از خواب خود ساخته یا دیگرساخته بیدارشوند. مردم از نابسامانی های اقتصادی و گرانی های لجام گسیخته به ستوه آمده اند، مردم ازقصور وکوتاهی دولت بی مسئولیت پذیر ناراحت و شاکی هستند، مردم موعظه نمی خواهند، مردم عمل می خواهند، آرامش و رفاه می خواهند، مردم صداقت و صراحت می خواهند، مردم دولت پاسخگو می خواهند که بتوانند به دولتشان تکیه کنند و باری از دوش و زندگی ایشان بردارد، این مردم تا کی باید شاهد بی برنامگی دولتی باشند که جز حرف درمانی تخصصی دیگر ندارد! این مردم به شما و کابینه شما اعتماد کرد، شما با این اعتماد چی کردید؟ جناب روحانی چرا اعتمادها را سوزانده و فرصت ها را یکی پس ازدیگری به هدر داده اید؟ این مردم شایسته خدمت هستند و شایسته تقدیر ودریافت بهترین خدمات. امید آن که جناب عالی و دولت شما؛ اشتباهات وخطا های گذشته را جبران کرده و بازگشت روزهای شیرین را به مردم نوید دهید.

                                پنجشنبه: 8 / 6 / 1397- 18 ذی الحجه 1439- 30 آگوست 2018

حال و روز نامساعد دولت اعتدال درهفته دولت            

دکتراسدالله افشار

 شهیدان رجایی و باهنر در 8 شهریور ماه 1360 به دست منافقین و عوامل نفوذی در ریاست جمهوری به شهادت رسیدند؛ و از سال 1361 تا به امروز برای گرامیداشت این دو شهید سرافراز و همچنین پاسداشت خدمات دولت های بعدی و پاسخگویی ایشان به ملت ؛ هفته دولت به وجود آمد. رییس جمهور و وزرا در طول هفته گزارش کار یک ساله خود شان را در مقابل دیدگان مردم و افکارعمومی از طریق نشست های خبری و  سخنرانی ها،  بیان و منتشر می نمایند. و از سوی دیگر چنان چه طرح های عمرانی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و خدمات عمومی در سطح ملی داشته باشند نیز آن ها را افتتاح می نمایند. این سنت حسنه تا به امروز پا برجا بوده و دولت ها گاه شفاف و گاه با زیرکی و رندی هرچه تمام تر از پاسخگویی صریح به مردم شانه خالی کرده اند! به نظر می رسد دولت اعتدال با توجه به اوضاع نابسامان بوجودآورده درکشور؛ حال وروز مساعدی برای پاسخگویی به مطالبات مردم را نداشته باشد چرا؟ دلائل آن واضح است و این دلائل را به اختصار در ذیل یادآور می شویم:  

1- نارسایی‌ها و سوءمدیریت‌های بخش اقتصادی دولت.

2-عدم  اتخاذ تصمیمات مهم با توجه به شرائط سخت و پیچیده کشور برای مقابله با فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم های آمریکا و سیاست های غلط اقتصادی خود دولت.

3- لجاجت وایستادگی در عدم ترمیم وزرای اقتصادی کابینه.

4- عدم صراحت و شفافیت دولت در قبال جامعه.

5- جدی برخورد نکردن با رانت خواران حکومتی.

6- بازگذاشتن دست مفسدان و غارتگران بیت المال.

7- عدم اصلاح رویکردها نسبت به مسائل اجتماعی، سیاسی،اقتصادی و فرهنگی.    

8- به وجود آمدن شکاف میان دولت با مردم.

9-عدم استفاده و بهره گیری از نظرات و دیدگاه منتقدان، نخبگان و صاحب نظران متعهد و دلسوزدانشگاهی.

10- خوش بینی بیش ازحد به برجام و گره زدن حل مشکلات اقتصادی کشوربه نتایج حاصل از آن!

خوبست درهمین جا این نکته را یادآوری نمایم و بگویم، پس از 3سال اصرار و پافشاری شخص رییس جمهور و تیم دیپلماسی؛ نه تنها مشکلات اقتصادی حل نگردید بلکه فرصت اصلاح را ازدست داده و با خروج آمریکا ازبرجام به نقطه صفر رسیدیم. وامروز رییس جمهور و دستگاه دیپلماسی می گویند آمریکا قابل اعتماد نیست و ما اشتباه کردیم به آن ها اعتمادکردیم! این اشتباه تاوان سنگینی داشته که امروز این ملت است که هزینه آن را پرداخت می کند. چرا به مواضع رهبری در این زمینه عمل نگردید؟ وچرا به انتقاد منصفانه منتقدان دراین خصوص توجه نگردید و از سوی رییس جمهورمحترم  به آن ها  به انحای مختلف انگ جهالت و بیسوادی و چند ده انگ ناصواب زده شد که نگارنده شرم دارد آن ها را بار دیگر مطرح نماید! نتیجه اعتماد به دشمن و لبخند این عجوزه مکاره، وضعیت فعلی کشوراست که سامان آن ازدست دولت اعتدال خارج شده و موجبات سست شدن اعتماد عمومی را نسبت به دستگاه حاکمه پدید آورده و مطالبات جامعه را  بی پاسخ گذاشته است! جنبش مطالبه خواهی مردم در دی ماه 1396 و اردیبهشت ماه 1397در حقیقت نتیجه بی تدبیری دولت دوازدهم بوده که مورد سوءاستفاده دشمنان و ایادی آنان در داخل قرارگرفت و هزینه سنگینی را بردوش حکومت اسلامی تحمیل نمود! 

11- دولت تدبیر و امید در هفته دولت باید پاسخ دهد :

- چرا قدرت خرید مردم و طبقه ضعیف جامعه به شدت کاهش یافته است؟

- چرا قدرت، اعتبار و ارزش پول ملی صدمه خورده وکاهش یافته است؟

- دلیل بی انضباطی پولی و مالی در دستگاه های دولتی چیست؟ چرا دراین خصوص چاره ای اندیشیده نشده است؟

- نقش دولت در آشفته بازار تغییر نرخ ارز، سکه و طلا چیست؟ مردم می گویند دولت عامل اصلی این تغییرات بوده است؛ دولت به مردم شفاف و صادقانه توضیح دهد و برای یک بار اذهان افکار عمومی را در این خصوص شبهه برانگیز قانع و مجاب سازد!

- چرا انحصار بازار شکسته نمی شود؟ چرا حقوق مصرف کننده رعایت نمی شود؟

- چرا کالاهای اساسی مورد نیازمردم در زمینه های خدماتی و بهداشتی با جهش قیمت مواجه هستند؟

- چرا و به چه دلیل تاکنون نقدینگی کنترل نشده، تورم مهارنگردیده، کسری بودجه اصلاح و مرتفع نشده است؟  

- چرا در بخش تولید از کالاهای داخلی  حمایت نشده است؟

- سرانجام ماجرای پرغصه بیکاری و درمان آن از طریق اشتغالزایی به کجا خواهد کشید؟ وعده های داده شده ایام انتخاباتی گویا به دست فراموشی و باد سپرده شده است؟!

- همترازی و یکسان سازی حقوق بازنشستگان چرا عملیاتی نمی شود و چرا به دغدغه چند سال اخیر این زحمتکشان پاسخ مثبت داده نمی شود؟ اگر جلوی حقوق های نجومی و اختلاس های کلان و فساد های اقتصادی گرفته می شد؛ این همترازی انجام شده بود و دیگر بازنشستگان برای احقاق حقوق خود کمپین نارضایتی راه نمی انداختند! دولت به فکر این عزیزان خدوم و با کرامت باشد وحقوق آنان را تسریع نماید.    

و هزاران سئوال دیگر وجود دارد که نگارنده به همین میزان بسنده می نماید و مطمئن است منتقدان و  رسانه های آگاه و بیدار که دلشان برای سربلندی این آب و خاک و مردمش می تپد دولت تدبیر و امید را با نقد منصفانه در هفته دولت در ارائه خدمات هرچه شایسته تر به ملت بزرگ و شایسته ایران یاری و مدد خواهند رساند و نخواهند گذاشت دولت دراین مسیر پر فراز و نشیب احساس خستگی و تنهایی نماید به شرط آن که دولت خود دراین مسیر گام بردارد و فاصله خود را از یک سو با بدعت گزاران، مدعیان و سهم خواهان بیشتر بیشتر نماید و از سوی دیگر آغوش خود را برای ملت که شایسته هرگونه دریافت خدمات از دولت می باشد بازکند وتا رفع کامل محرومیت ازایشان ، ازپای ننشیند. انشاءا...

 

                         شنبه: 3 / 6 / 1397- 13ذی الحجه 1439- 25 آگوست 2018

                     

به مناسبت 18 ذی الحجه روزمبارک غدیرخم                                    

تنها راه حل؛ حرکت در مسیر غدیرخم            

دکتراسدالله افشار

 یکم) بزرگی و عظمت شخصیت حضرت علی(ع) در طول تاریخ مورد تمجید دوست و دشمن بوده است و احدی تا به امروزبه خود اجازه نداده است هوشمندی، درایت، فقاهت، فضائل، کرامات و مجاهدات این اسوه جاودان بشریت را که از چشمه جوشان نبوی جوشیده، تربیت و پرورش یافته است تکذیب و یا انکارکند. خلفای ثلاثه، خوارج و شخص معاویه؛ به شاخص بودن و با عظمت و استثنایی بودن شخصیت برجسته حضرت علی بن ابیطالب(ع) اذعان و اعتراف داشته اند. شاهد مثال این ادعا؛ مشهورترین و با صراحت ترین کلام عمربن خطاب است که می گوید: « آنروز برمن نيابد كه در قيد حيات باشم و امر معضل و پيچيده‌اي پيش بيايد و ابوالحسن يعني علي بن ابيطالب در كنارم نباشد.»

دوم) شخصیت بی بدیل حضرت علی(ع) نه در روزغریرخم که بلکه از روزی که مشعلدارتوحید و پرچمدار ادامه مسیر رسالت نبوی گردید؛ از سوی ذات اقدس احدیت شایسته پوشیدن ردا و خلعت امامت درجهت هدایت جامعه بشری شد. این کج فهمی که علی(ع) در18ذی الحجه به امامت برگزیده شده، دریافت و فهم ناقص ازپیام غدیراست. اشتباه مخالفان، مغرضان و حتی دوستان ارادتمند اما کم اطلاع از وقایع تاریخی در این زمینه، دقیقا از همین برداشت غلط ناشی می شود که گویا علی(ع) درروز غدیرخم به امامت و ولایت برگزیده شده اند! این برداشت برداشت منطقی نمی باشد. علی(ع) ازهمان روزی که با رسول خدا(ص) همراه شد و به عنوان اولین فرد روی کره خاکی رسالت و نبوت خاتم انبیا را تصدیق کرد و به وحدانیت خداوند سبحان اقرار و گواهی داد و در این مسیر مستقیم محکم گام برداشت و 23 سال پیامبرالهی را با جهاد وایثارخود ازجان و مال یاری داد و پشت او را خالی نکرد و موجب قوت ایشان ودین اسلام گردید؛ برگزیده شد. غدیرخم نماد تجلیل ازخدمات وافتخارات علی(ع) برای اسلام است و روز اتمام نعمت و تکمیل رسالت نبوی می باشد.

غدیرخم در طول 23 سال رسالت پیامبراسلام(ص) جاری و ساری بوده است وصاحبان معرفت چون بلال، ابوذر، سلمان، میثم تمار، حمزه و... این مهم را ادراک کرده بودند و حتی نفاق ورزان و طالبان قدرت نیزاین مهم را دریافته بودند اما با  گفتار و رفتارخود این حقیقت را چون طلوع هرروزه خورشید؛ کتمان  می نمودند!  

سوم) علی(ع) محصول 23 سال تلاش و حاصل دسترنج پیامبری است که درخدمت به جامعه بشری نه کوتاهی نمود و  نه مرتکب قصوری گردید و  برای آینده و رفع خلاء مدیریتی بعد از خود نیز با تمام وجود علی(ع) را تربیت و او را در مقابل سیل انبوه جمعیت در روز 18 ذی الحجه در غدیرخم نه پیشنهاد که بلکه با تأکید بر انتخاب علی(ع) از سوی خداوند؛ ایشان را جانشین و راهبر جامعه اسلامی معرفی نمودند و تکلیف امت اسلامی را مشخص و معین فرمودند و همه حاضرین ازمهاجر وانصار و چهرهای مشهور سیاسی و اجتماعی آن روز، علی(ع) را تصدیق و در حضور پیامبر(ص) برای بیعت با فخراسلام و بشریت ازیکدیگر سبقت  می جستند وتاریخ گواه این بیعت و بلافاصله درمدت کوتاهی شاهد پیمان شکنی و نفاق ورزی قدرت طلبان  دنیا دوست پیمان شکن بود. وآمد برسر اسلام آن چه که نباید می آمد و این ماجرا تا به امروز و از زمان آشکار شدن غصب خلافت درشورای شش نفره سقیفه؛ ادامه داشته و به واسطه حاکم شدن حکام خودکامه و خود فروخته، وهن اسلام و عقب ماندگی جامعه مسلمین رقم خورده است! آشفتگی و فتنه ها و بحران های جهانی امروز در کشورهای مسلمان؛ نتیجه همان حرکت انحرافی محقق شده در شورای سقیفه است!

چهارم) کاش در سقیفه مصلحت مسلمین رعایت می شد. عقلانيت و تدبير و اخلاص حاکم می گشت. و اعضای آن شورا جهالت، لجاجت و خشك مغزي و راه افراط در پيش نمی گرفتند. اگر آن روز چنین می شد؛ دیگر شاهد این همه مصائب در دنیای اسلام نبودیم. اگر آن روز چنین می شد؛ شاهد تحكيم وتقویت مباني وحدت و وحدت امت اسلامی بودیم . اگرآن روز چنین می شد؛ شاهد خشكاندن ريشه‌هاي تفرقه درجهان اسلام بودیم ودیگر ممالک اسلامی از سوریه گرفته تا عراق، فلسطین، افغانستان، یمن، بحرین، لیبی، لبنان و... زیر چکمه استکباروایادیش از تکفیری هاگرفته تا داعش ها، طالبان ها، القاعدی ها، بوکوحرام ها، و متحدان عبری وعربی اش نمی بودند. اگر آن روز چنین می شد؛ تروریسم شکل نمی گرفت، ظلم، فساد، رشوه، انحراف از اصول، جعل، تزوير، ریا، باندسالاری، فامیل گرایی، اشرافی گری، تجمل پرستی و... جایگاهی در دستگاه حکومت اسلامی پیدا نمی کرد!  

پنجم) جهان اسلام بداند، شیعه و سنی بداند، برای رهایی از این مصائب، تنها راه حل؛ حرکت در مسیر غدیرخم است، بازگشت به این جاده، همه دردهای دنیای اسلام را درمان می کند. اگر چنین کنیم و واقع بین باشیم بحران های جهانی را پشت سر می گذاریم و سایه خطرها را ازپیش رو بر می داریم. آن گاه این موفقیت که در سایه بازگشت به فرهنگ غدیر رقم خورده است جشن دارد و این جشن گرفتن شیرینی وطعم دلچسب ماجرای غدیرخم را برایمان دوصد چندان می کند و حیات ما را با بازگشت به عمق اصول  و پا برجا بودن ریشه تاریخی مان، تضمین وبیمه می نماید. این احیا را گرامی می داریم واین کامیابی امروز را به پاسداشت عمل  به فرهنگ غدیرخم و فاصله گرفتن از افراط ها و انحراف ها وکژی ها تا همیشه تاریخ عید و جشن خواهیم گرفت و ازمقام شامخ الهی علی(ع) و مکتب نبوی، علوی و فاطمی تا زنده هستیم تجلیل و قدرشناسی خواهیم نمود.  

 

                               پنجشنبه: 1 / 6 / 1397- 11 ذی الحجه 1439- 23 آگوست 2018