سربازان اوکراینی؛ "ما باید شنیده شویم"

مقاله: "ما باید شنیده شویم": سربازان اوکراینی با استرس با مجروحیت در جنگ دست و پنجه نرم می کنند (‘We need to be heard’: Ukrainian soldiers struggle with post-traumatic stress)

نویسنده: پیتر بومونت / بورودیانکا (Peter Beaumont in Borodianka)

انتشار دهنده: روزنامه بریتانیایی گاردین(Guardian News & Media Limited or its affiliated companies)

تاریخ انتشار: سه شنبه 9 مارس 2023(Tue 9 May 2023 07.00 BST)

برگردان: اسدالله افشار(Translator: Asadollah Afshar)

اشاره:

سال های جنگ به عنوان یک پدیده ناخوشایند و استرس زا می تواند عامل آشکار کننده اختلالات روان پزشکی محسوب شود.به طورکلاسیک وثبت شده اولین بارطی جنگ های داخلی قاره آمریکا(1865-1861) پزشکان از نوعی عارضه عصبی در سربازان جبهه به نام Nostalgic نام بردند. بعدا اصلاحات و اسامی دیگری چون Neurosis Fright و Effort Syndrome به کارگرفته شد. لذا،از آنجا که جنگ روسیه برکشور اوکراین تحمیل گردیده و تعداد زیادی از نیروهای نظامی اوکراین در آن شرکت کردند که هم اکنون به مشکلات روحی و روانی مبتلا گشته اند. بررسی و مطالعه روان شناختی نیروهای نظامی صدمه دیده ناشی از جنگ از اهمیت بسیاربالای جدی برخوردار است؛ زیرا با شناخت دقیق بیماری های روانی شایع ناشی ازجنگ، درمان آنان امکان پذیر می شود. از این رو، مقاله زیر که نمونه و موردی از آسیب های روحی ناشی از جراحات و صدمات جنگ می باشد ترجمه و تقدیم نگاه خوانندگان محترم می شود.

مشکلات ولودومیرکوچرنکو با استرس پس از سانحه نه با تهاجم روسیه به اوکراین در سال 2022، بلکه هشت سال پیش با شروع جنگ در دونباس آغاز شد. در میان آنچه قرار بود آتش بس باشد، او با یگان خود که برادر شوهرش هم بود در حال استراحت بود آنها را در حیاط خانه روستایی خودشان با خمپاره مورد هدف قرار دادند. برادر شوهرش که در اولین حمله از ناحیه پا مجروح شد، خود را روی کوچرنکو پرتاب کرد تا از او در برابر ترکش محافظت کند. جراحاتی که او برای محافظت از رفیقش متحمل شد، کشنده بود.

کوچرنکو جنگ را تجربه کرده است. پس از بیش از یک سال نبرد سخت وحشتناک مستمر، مجروحان اوکراین - چه از نظر جسمی و چه از نظر روانی- به یک واقعیت اجتناب ناپذیر در یک جنگ خانمانسوز تبدیل شده اند که اغلب در محله های نزدیک زیر شلیک گلوله ها و حملات ناجوانمردانه آتش موشک ها وپهپادها قرار دارند.

اوضاع روحی کوچرنکو از آن زمان پیچیده ترشده است. او می‌گوید هنوز احساس می‌کند دوست مرده‌اش با او صحبت می‌کند، گاهی نصیحت می‌کند، گاهی با او به خاطر قولی که در موردی به او داده است و نتوانسته آن را انجام دهد سرزنشش می‌کند.

او می گوید: خشم نیز وجود داشته و دارد. تألمات روحی دیگر، زمانی به وجود آمد که سال گذشته ستون‌های زرهی روسی در منطقه – پس ازحدود یک ساعت رانندگی در پایتخت، (کیف) - جایی که او در روستایی خارج از "بورودیانکا" زندگی می‌کند، هجوم آوردند و تهاجم کردند.

کوچرنکو در یک واحد نظامی، داوطلبانه اسلحه به دست گرفته و برای مبارزه با نیروهای روسی در اطراف ماکاریف فرستاده شد،این اعزام در حالی صورت گرفت که نیروهای نظامی روسیه تلاش های زیادی را برای تصرف پایتخت انجام دادند که ناموفق بودند. و کوچرنکو در این منطقه جنگی بار دیگر مجروح گردید و از صحنه جنگ خارج شد.

کوچرنکو که در یک منطقه کارگاهی در مزرعه با اسب های خود مشغول بود، خانه و مزرعه اش سال گذشته ویران شد و دچار مشکلات روحی و روانی گشت. او به خاطر مسائل روحی و روانیش تحت درمان قرار دارد. درمانگر او فردی به نام ایرینا نیزوتس از درمانگران مرکز مجاور در بورودیانکا است. این درمانگر درگیر توانبخشی روانی سربازان و غیرنظامیان اوکراینی است.

کوچرنکو می‌گوید: «از همان حادثه اول، احساس می‌کنم برادر شوهرم هنوز با من صحبت می‌کند. «وقتی به مشاوره نیاز دارم، گاهی اوقات با او صحبت می کنم. احساس می کنم کمک می کند. نکته دیگر این است که من رؤیا نمی بینم. یا حداقل خواب دیدن را به خاطر نمی‌آورم.»

کوچرنکو می‌گوید که بودن با اسب‌هایش به او کمک می‌کند، همانطور که جلسات او در مرکز نیز به او کمک می‌کند. اما او می گوید که وقتی سال گذشته به سربازی بازگشت، احساس همچون «ماهی ای را داشته که در آب» است و از کار افتادن او پس از مجروحیت دوم، او را مضطرب و نگران کرده است که دیگر به درد کاری نمی خورد.

او می گوید این مشکلی است که بسیاری از سربازان احساس می کنند. ما جنگیدیم چون وظیفه ما بود. اما اکنون نمی دانیم که از ما چه انتظاری می رود. بخشی از آن احساس این است که ما نیاز به شنیده شدن داریم.»

او ادامه می دهد: «بدترین حالت وقتی است که خودم در خانه باشم. من احساس اضطراب و گناه می کنم زیرا ارتش دیگر من را نمی خواهد. اما وقتی عصبی می شوم به مرکز بورودیانکا می روم و با آنها صحبت می کنم. و پس از مشاوره با درمانگر همیشه احساس بهتری دارم.»

در حالی که هنوز خیلی زود است که ابعاد این موضوع در اوکراین را بدانیم، مرکز ملی PTSD در وزارت امورکهنه‌سربازان ایالات متحده [1]تخمین زده است که "در مقطعی از زندگی، از هر 100 جانباز هفت نفر به PTSD مبتلا خواهند شد". با این حال، سطح تجربه PTSD نیز بر اساس درگیری متفاوت است، با ارقام نشان می دهد که تا 29٪ از جانبازان عراقی در مقطعی از زندگی خود آن را تجربه کرده اند، در حالی که 10٪ در ویتنام خدمت می کردند.

در باره «اختلال استرس پس از سانحه» یا به اختصار «PTSD»

پس از جنگ داخلی آمریکا، بیش از نیمی از بیماران روانی که در موسسات نگهداری می‌شدند، سرباز بودند. در این زمان «اختلال استرس پس از سانحه» یا به اختصار «PTSD» به عنوان یک بیماری برای سربازانی که از جنگ بازگشته‌ بودند، شناخته شد.

اختلال استرس پس از سانحه یکی از اختلالاتی است که بعد از مواجه شدن فرد با واقعه آسیب زا مانند جنگ، تجاوز، آدم ربایی و ... بروز می‌کند. اگر فردی شاهد آسیب جسمانی و مرگ غیرمنتظره یکی از عزیزان خود باشد، می‌تواند به این بیماری مبتلا شود. علایم اصلی این اختلال یادآوری و تجربه مجدد سانحه در خواب و بیداری، اجتناب شدید از یاداوری خاطرات آن سانحه، تحریک پذیری و برانگیختگی شدید، افسردگی، اضطراب وحملات وحشتزدگی (panic disorder) است. اغلب مبتلایان به «PTSD» گوشه گیر،عصبانی و حساس به سر و صدا هستند و گاه به خاطر عذاب وجدان از زنده ماندن احساس گناه می‌کنند. برخی اوقات شدت افسردگی در این بیماران باعث خودکشی آنها می‌شود.

به طور میانگین هر ساله 6 هزار و 500 کهنه سرباز آمریکایی دست به خودکشی می‌زنند که این آمار بسیار بیشتر از تعداد کل کشته‌های ارتش آمریکا در افغانستان و عراق است.

روان‌شناسان می‌گویند تقریبا تمام کسانی که درطول عمر خود بیش از 40 روز در خط مقدم یک جبهه جنگی حضور یافته‎اند، احتمالا تا پایان عمر خود به نوعی با مشکلات روحی و روانی دست و پنجه نرم خواهند کرد. برخی از اینکهنه سربازان فشار روانی را در کنار نقض عضو تحمل می‌کنند و این وضعیت به گونه‌ای دشوار است که غالب آن‌ها تصور می‌کنند سربار جامعه شدند. این وضعیت تا جایی پیش می‌رود که برخی به فکر انتخاب راه خودکشی می‌شوند و تحمل انتظار برای مرگ را هم ندارند.

مستند «wartorn» یا «جنگ‌زده» اثرات مزمن و اضطراب‌های ناشی از «PTSD» بر روان نظامیان و مردمی که از نزدیک شاهد جنگ بودند را در طول تاریخ آمریکا، از جنگ‌های داخلی این کشور تا جنگ‌های مدرن عراق و افغانستان مورد بررسی قرار می‌دهد. اثراتی که ناشی از دیدن خونریزی‌هایی است که در طول جنگ‌ها رخ می‌دهد.

جیمز جونیور گاندولفینی بازیگر آمریکایی، ایتالیایی تبار، سازنده «wartorn» است. او این فیلم را در ساعت 2010 ساخت و 3 سال بعد در 19 ژوئن 2013 در سن 51 سالگی به دلیل حمله قلبی در رم درگذشت.[2]

در مرکز بورودیانکا، که پس از تخریب دفاتر آن در دفاتر استادیوم فوتبال شهر مستقر شد، لیودمیلا بویکو، رئیس مرکز، و تاتیانا سوشکو، معاونش، کار با سربازان -که برخی ازآنها به جبهه بازگشته‌اند- توصیف می‌کنند.خانواده ها و کودکان، همه از نظر روانی تحت تأثیرجنگ قرار گرفته اند.

«برخی از سربازان احساس گناه می کنند و نسبت به اطلاعات مربوط به افراد در حال مرگ بسیار حساس هستند. آنها فلاش بک دارند یا مدام در مورد آنچه تجربه کرده اند رؤیا می بینند. برخی دیگر در خوابیدن مشکل دارند یا از الکل به عنوان خود درمانی استفاده می کنند. معمولاً آنها مقداری معالجه می‌کنند و سپس به واحد خود برمی‌گردند.»

سوشکو می افزاید: «مشکل دیگر زمانی است که مردم سعی می کنند همدردی کنند و بگویند که می فهمند. آنها نمی خواهند آن را بشنوند.»

آنها داستان یک کهنه سرباز تاجری را روایت می کنند که پس از فرار از یک تانک در حال سوختن، به آغوش خانواده اش بازگشته بود. شب هنگام در رختخواب، همسرش او را در حال دعوا در خواب می بیند. مرد انکار کرد که خواب های خشونت آمیز می بیند، تا اینکه همسرش از خواب او فیلم گرفت. او که شوکه و ترسیده بود مبادا به پسرشان صدمه بزند، در ماشینش می خوابید.

بویکو می‌گوید: «ما قبل از 24 فوریه 2022 (زمانی که تهاجم گسترده روسیه آغاز شد) با سربازان کار می‌کردیم، اما اکنون خیلی بدترشده است. ما شاهد غیرنظامیانی هستیم که در جنگ گرفتار شده و همه چیز را از دست داده اند. در حال حاضر ما هر ماه 1500 نفر را می بینیم و با مشاوره تحت درمان قرار می دهیم.

سوشکو می‌گوید: «برای کودکانی که خانه‌شان سوخته است، خیلی سخت است. آنها می خواهند بدانند چه بلایی بر سر چیزهایی که داشتند( مانند اسباب بازی ها یا گربه ها و سگ هایشان) آمده است. آنها می گویند: "پدر من در جبهه است و دیروز با ما تماس نگرفت."

بعد از آن ضربه روحی برای همسران و مادرانی که مردانشان در خط مقدم هستند، گاهی اوقات در شرایطی روحی اسفباری قرار می گیرند که شغل خود را از دست می دهند.

درمانگران در"بورودیانکا" - Borodianka - با آگاهی از مقیاس وظیفه ای که در نهایت جنگ با آن روبرو خواهند شد، در حال برنامه ریزی استراتژی های جدیدی برای درمان هستند، از جمله ایجاد مرکزی که در دل طبیعت وجود دارد و می تواند این مرکز برای درمان بیماران روحی مفید باشد و این بیماران در حال گردش و بازدید در آن جا درمان شوند.

کوچرنکو در مزرعه خود ایده های خود را دارد. او می‌گوید: «وقتی جنگ تمام شد و ما پیروز شدیم، بسیاری از مردم به کمک نیاز خواهند داشت. «سربازانی که برمی‌گردند به کمک افرادی نیاز دارند که واقعاً درک می‌کنند که چه کرده‌اند.آنها باید در ارتش ادغام شوند.»

سه شنبه: 19 / 02 / 1402- 18 شوال 1444- 9 مارس 2023

[1] - وزارت امور کهنه‌سربازان ایالات متحده آمریکا (United States Department of Veterans Affairs) یکی از ادارات دولت فدرال ایالات متحده آمریکاست که معادل یک وزارتخانه در نظام‌های سیاسی دیگر کشورها می‌باشد. اداره کل بهداشت سربازان بازنشسته زیر نظر این وزارتخانه اداره می‌شود.وزیر امور کهنه‌سریازان ایالات متحده آمریکا (United States Secretary of Veterans Affairs) رئیس اداره امور کهنه‌سربازان ایالات متحده آمریکاست. این مقام در نظام سیاسی حکومت فدرال این کشور معادل وزیر در دیگر کشورهاست. این اداره (معادل یک وزارتخانه در کشورهای دیگر) عضوی از هیئت دولت فدرال ایالات متحده آمریکا و مسئول مدیریت خدمات مزایای خاص، سلامتی-درمانی، یادواره‌ها و قبرستانهای مربوط به بازنشستگان، معلولین جنگی و کشته‌های افراد نظامی این کشور است. دبیر این اداره عضوی از هیئت دولت این کشور می‌باشد. تا بحال تمامی دبیران منتصب در این اداره از افراد دارای پیشینه نظامی بوده‌اند، هرچند به صورت نظری و عرفی این امر الزامی نیست اما عملاً این‌گونه است. هرگاه این منصب خالی بماند تا زمانی‌که نامزد مورد انتخاب رئیس‌جمهور این کشور توسط مجلس سنا تأیید گردد، معاون دبیر امور کهنه‌سربازان این کشور یا هر فرد دیگری که توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا انتخاب گردد می‌تواند به عنوان دبیر موقت، ریاست این اداره را بدست گیرد.

[2] - «PTSD» کابوسی برای سربازان آمریکایی. خبرگزاری تسنیم: 16شهريور ۱۳۹۳ - ۱۶:۱۷.