Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
واقعه دردناک «منا»
اسدالله افشار
فاجعه منا مرگبارترین حادثه نیمقرن اخیر موسم حج در حرمینشریفین و دومین حادثه مرگباردر ماه حج پس ازسقوط جرثقیل درشهرمقدس مکه به شمارمیرودکه بیش ازیکصد کشته برجا گذارده بود. دردناکترین تصاویرمنتشر شده پس ازاین حادثه،صدها زائر اعم از سفیدپوست و سیاهپوست را در حالی تصویر میکرد که پیکرهایشان به شکلی وحشتناک به هم گره خورده بود.هنوزآمار واطلاعات دقیقی درباره ملیت کشتهشدگان فاجعه پنجشنبه دهم ذي الحجه 1436- 2مهرماه 1394- در دست نیست با این همه ایران با 136 کشته، بالاترین رقم جان باختگان فاجعه منا را دارد. اين قلم ضمن ابرازتأسف وبيان تسليت به خانواده هاي قربانيان وشهداي اين حج خونين ؛ مطالبي را به صورت مختصر و فشرده - به عنوان اداي دين به جان باختگان اين حادثه دلخراش- با مدد ازنگاه كارشناسان درذيل مطر ح مي نمايد :
1- سعودیها باردیگر بیکفایتی خود را در مراسم حج امسال به رخ کشیده و نشان دادند از برگزاری مراسم حج تنها به فکرنشرافکارفرقه وهابیتاند و اهمیتی برای جان حجاج قائل نیستند بهطوری که در 3 دهه گذشته بیش از 9 هزارحاجی دراین سرزمین مقدس کشته و زخمی شدهاند.
2- طی روزهای گذشته موجی از اخبار و تحلیلها درباره این حادثه در رسانههای کشورهای اسلامی منتشر شده اما نکته قابل توجه این است که همه درباره اشتباه مسؤولان سعودی و مقصر بودن مقامات این کشور در این حادثه خونین متفقالقولند. مصیبت اخیر منا حادثه حج سال سال 1990 را که طی آن یکهزار و 426 زائر در اثر خفگی در تونل «المعیصم» در حد فاصل مکه مکرمه و منا جان باختند به عنوان بزرگترین فاجعه تمام دوران معاصر حج ابراهیمی پشت سر گذاشت. لازم به ذكر است از سال 1978 تاکنون بیش از 3288 حاجی جان خود را در مکه و مدینه در پی حوادثی که ناشي ازعدم كفايت مسؤولان وهابي سعودي مي باشد از دست دادهاند و 2384 نفر هم طی این حوادث زخمی شدهاند.
3- براساس قرائن وشواهدموجودشايد بتوان اين حادثه راجلوه اي ازجنگ قدرت دربازماندگان «عبدالعزيز» قلمداد کرد .آن گونه که پايگاه خبري «ميدل ايست»انگليس گزارش داده است «محمد بن سلمان» جانشين وليعهد و وزيردفاع سعودي دربرنامه اي هدفمند قصد دارد«محمد بن نايف» وليعهد و مسئول برگزاري کنگره عظيم حج را فردي بي کفايت معرفي کرده و ازاين رهگذرمقدمات برکناري وي را بعد ازاتمام مراسم حج امسال فراهم کند.
4- اگر مقامات سعودي پس از 80 سال نظارت بر مراسم حج مهارت کافي در اداره ازدحام حجاج را ندارند پس چه کسي اين مهارت را بايد داشته باشد؟ اگر وضعيت به اين صورت است پس چرا کارشناسان مسلمان و خارجي براي انجام اين ماموريت فرا خوانده نميشوند. اين در حالي است که اين حجاج و زواراماکن مقدس سالانه درآمدي به ارزش 8.5 ميليارد دلار را به خزانه عربستان ميريزند.حادثه مرگبار روز پنج شنبه دهم ذي الحجه1436در شهر مکه سؤالاتي درباره توانايي عربستان سعودي در مديريت کردن مراسم سالانه حج ايجاد کرده است. آمار که به گفته مقامات سعودي ممکن است افزايش يابد، مرگبارترين حادثه مراسم سالانه حج را در 25 سال گذشته رقم زده است.يکي از بازماندگان ميگويد مردم «مثل دومينو» به زمين ميافتادند.
5- جنایات آل سعود در سالهای اخیر به ویژه در یمن و سوریه که منجر به کشته شدن هزاران مسلمان و آواره شدن میلیونها نفر شده است از یک طرف و بیکفایتی این خاندان دراداره حج که فقط امسال به کشته شدن حدود 2000 نفر و زخمی شدن عده زیادی از زائران خانه خدا شده از طرف دیگر، اکنون صدای اعتراض ملتها و دولتهای مسلمان را بلند کرده است.
6- صاحب نظران حقوقي براين عقيده اند كه ؛ هرچند ابعاد و علت حادثه منا هنوز به طور کامل روشن نشده است اما در حقوق داخلی ایران به اتفاق پیشآمده «قتل در مزدحم» گفته میشود ؛ یعنی قتل در محل ازدحام . این قتل مستوجب پرداخت دیه از ناحیه بیتالمال است که دراینجا منظور، بیتالمال و خزانه دولت عربستان است . اما ازاین نظر که جان اتباع ایران در آنجا ازدست رفته است ، وزارت امورخارجه باید اقدامات مقتضی برای حفظ حقوق حجاج ایرانی را انجام دهد ؛ یعنی هم ازسویی باید حقوق مالیای که برای بستگان متوفیان وجود دارد را تحصیل کرد و از دیگر سو پی گیر مجازات مسئولان این حادثه بود.
7- تحلیل این وقایع برای کشوری که پول کلانی از این مراسم بهدست میآورد، کار چندان سادهای نیست. از برخورد رهبران این کشور میتوان به بیتجربگی آنها که آمیزهای از نخوت و تکبراست، پی برد.آنان در واکنشی شتابزده که بهدوراز روح مراسم حج است فاجعه رخداده را به گردن زائران آفریقایی انداختند تا خود را ازپیامد این حادثه مبرا کنند، غافل ازاینکه این برخورد حاکی ازنگاهی قبیلهگرایانه ونژادپرستانه است.ازسوی دیگربیانگراین نکته است که رهبران عربستان تصوری از جامعه و اداره شهر و تفکر مدرن ندارند.
8- رژیم عربستان درطول ششماه گذشته همواره درگیر مسائل منطقهای مانند یمن، سوریه، لبنان وعراق شده وازموضوع تأمین امنیت حجاج بیتا... الحرام غافل مانده است. بسیج امکانات داخلی دردو حوزه امنیتی ونظامی از سوی دولت عربستان برای توطئه علیه ملتهای یمن، سوریه وعراق به بروز خلأ امنیتی برای تأمین امنیت حجاج منجرشده است ودولت عربستان نوعا ازپذیرش وقبول مسئولیت اینگونه حوادث دردناک شانه خالی میکند و با استفاده از رسانههای گسترده خود تلاش کرده تا وقوع اینگونه حوادث را توجیه کند.
9- واقعه دردناک «منا» با واکنش سریع سران اغلب کشورهای مسلمان، از جمله ترکیه و اندونزی، نهادهای فراگیری نظیرسازمان ملل واتحادیه اروپا ومقامات کشورهایی همچون روسیه وچین مواجه شد که مراتب همدردی خود را با جانباختگان حادثه اعلام کردند.این موضعگیریها که همسو با جهتگیری افکار عمومی جهانیان است و مضمونی توأم با سرزنش حاکمان سعودی به سود جایگاه عربستان درروابط بینالملل نیست. درایران نیزرهبرمعظم انقلاب،رئیس جمهوری وسایرمقامات مسئول؛همگام بااحساسات جریحهدارشده ایرانیان، برضرورت پی گیری ماجرا و لزوم پذیرش مسئولیت توسط مقامات «ریاض» و ضرورت پایبندی عربستان به الزامات قصور و تقصیرمیزبانی خویش تأکید کردهاند .كارشناسان معتقدند ؛ درچنین فضایی ، احقاق حق حجاج ایرانی و غیرایرانی ، کاملاً امکان پذیربه نظر میرسد.
يكشنبه : 5 / 7/ 1394- 13 ذي الحجه 1436- 27 سپتامبر 2015
