تاريخ : ۱۳۸۸/۰۶/۲۰
قرآن ثمره شب قدر است
قدر؛ نقطه آغاز اوج
اسدالله افشار
ماه مبارک رمضان ماه عبادت و بندگي در درگاه خداوند و ماه نزول قرآن است. قرآن ذکر و يادآوري است براي انسان غافل و جاهل. در ماه مبارک رمضان که از بهترين ماه ها مي باشد بهترين شب نيز قرار دارد و آن شب، شب قدر است که درباره آن سفارش بسيار شده است.
آيه شريفه: «شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن هدي للناس و بينات من الهدي و الفرقان» (بقره185/) فقط به نزول قرآن در ماه مبارک رمضان اشاره دارد اما آيات ديگري در قرآن ذکر شده است که شب نزول قرآن را نيز مشخص مي سازند از جمله اينکه خداوند متعال در سوره مبارکه قدر مي فرمايد: انا انزلناه في ليله القدر به حقيقت ما قرآن را در شب نازل کرديم و در آيه سوم سوره دخان نيز نزول قرآن در شبي مبارک معرفي شده است: «حم و الکتاب المبين انا انزلناه في ليله مبارکه».
بيان ديدگاه ها پيرامون نزول قرآن در ماه رمضان:
از سوي مفسران و دانشمندان علوم قرآني ديدگاه هاي متفاوتي را پيرامون نزول قرآن در ماه مبارک رمضان بيان داشته اند که در ذيل به آنها اشاره مي شود:
1- منظور از نزول قرآن در ماه رمضان: آغاز و شروع نزول قرآن است و مراد از قرآن در آيه سوم سوره دخان، قرآن کامل نيست.
2- نزول آيات مورد نياز هر سال در ماه رمضان: غرض از ماه رمضان در آيه ياد شده يک ماه رمضان مشخص نيست بلکه مراد نوع ماه هاي رمضان هر سال است.
3- نزول غالب آيات قرآن در ماه رمضان: براساس اين راي منظور از نزول قرآن در ماه رمضان آن است که بيشتر آيات قرآن در ماه رمضان وحي شده است.
4- نزول يک باره و همچنين نزول تدريجي به پيامبر (اکرم (ص)): در اين ديدگاه براي قرآن دو گونه نزول فرض است:
نزول تدريجي بر پيامبر اکرم (ص) در طول دوران رسالت.
نزول دفعي از طرف خدا و لوح محفوظ پيامبر اکرم (ص).
5- نزول اجمالي و نزول تفصيلي بر قلب پيامبر (ص)
چرا شب قدر را شب قدر مي گويند؟
در اين نامگذاري تفسيرها و بيان هاي مختلفي وارد شده است. مناسب ترين و معروفترين نظرات آن است که قدر به معناي تقدير و اندازه گيري و تنظيم است و به اين جهت شب قدر ناميده شده که جميع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين مي شود. برخي صاحب نظران نيز معتقدند شب قدر، شب تقدير است، هم شب با عظمت است و هم شب فرود فرشتگان و هم شب نازل شدن تقدير است بر حجت زمان به وسيله فرشته صاحب قدر و منزلت نه تنها اين بيان به نحوي در معناي مورد نظر ما نهفته است بلکه اين معني را هم لغت تاکيد مي کند و هم از قرآن و روايات شاهد و گواه بر آن وجود دارد.
شب قدر کدام شب است؟
در روايات متعددي پاسخ اين سوال آمده است ولي کمتر رواياتي است که دقيقا يک شب را معرفي کند و اغلب روايات در اين زمينه از ائمه اطهار (ع) صادر شده است به شب هاي مختلفي اشاره دارند: از جمع بندي روايات به دست مي آيد که شب قدر را احتمالا يکي از شب هاي نوزدهم، بيست و يکم، بيست و سوم و بيست و هفتم و يا يکي از شب هاي هفت شب آخر ماه رمضان است چرا که از شواهد و قراين برخي روايات روشن مي شود که قطعا شب بيست و سوم شب قدر است.
از امام باقر (ع) سوال شد: اي پسر رسول خدا (ص) چگونه شب قدر در هر سالي را بشناسم؟امام ( ع) فرمود: چون ماه رمضان از راه رسد در هر شبي صد بار سوره دخان را بخوان و چون شب بيست و سوم فرا رسيد اين موضوع براي تو کشف مي شود.
زراره از يکي از دو امام باقر (ع) و امام صادق (ع) روايت کرده که امام ( ع) فرمود: فردي به رسول خدا (ص) عرض کرد: اي رسول خدا ( ص) منزل من از شهر مدينه دور است مرا به شبي هدايت فرما که در آن شب به مدينه داخل شوم و آن را احيا بدارم. پس حضرت رسول اکرم (ص) او را به شب بيست و سوم امر فرمودند.
جان کلام:
ليله القدر آغاز راه است نه پايان آن و نقطه اوج يک مرحله است نه نقطه اوج نهايي. نقطه شروع مرحله و مقطعي متعالي تر است، تشنگي به دست آوردن است. ( آب کم جو تشنگي آور به دست- تا بجوشد آبت از بالا و پست) شروع رشد و تکامل و کلاس بالاتر است. ليله القدر به نتيجه رسيدن مجاهدت ها و پذيرش در آزمون الهي و اذن ورود به درگاه الهي و شروع مقطع و دوره اي جديد و تلمذ قرآن در دانشگاه الهي است. ليله القدر اوج تعالي و شخصيت و بصيرت باطني روح انسان است که مي تواند در سايه سير و سلوک و خودسازي و نيايش ها، روزه داري ها، تفکر، اطعام طعام و تاملات و انديشه هايش در يک سحر مبارک به مطلع فجر و آب حيات دست يابد.
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
و اندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند
و اين آب حيات از اين به دست نخواهد آمد بلکه بايد سال ها مجاهده و مراقبه و عبادت و بردباري به خرج داد و با قرآن ثمره
ليله القدر پيامبر عظيم الشان ارتباط مستمر روحي و باطني برقرار نمود.
ماه مبارک رمضان ماه عبادت و بندگي در درگاه خداوند و ماه نزول قرآن است. قرآن ذکر و يادآوري است براي انسان غافل و جاهل. در ماه مبارک رمضان که از بهترين ماه ها مي باشد بهترين شب نيز قرار دارد و آن شب، شب قدر است که درباره آن سفارش بسيار شده است.
آيه شريفه: «شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن هدي للناس و بينات من الهدي و الفرقان» (بقره185/) فقط به نزول قرآن در ماه مبارک رمضان اشاره دارد اما آيات ديگري در قرآن ذکر شده است که شب نزول قرآن را نيز مشخص مي سازند از جمله اينکه خداوند متعال در سوره مبارکه قدر مي فرمايد: انا انزلناه في ليله القدر به حقيقت ما قرآن را در شب نازل کرديم و در آيه سوم سوره دخان نيز نزول قرآن در شبي مبارک معرفي شده است: «حم و الکتاب المبين انا انزلناه في ليله مبارکه».
بيان ديدگاه ها پيرامون نزول قرآن در ماه رمضان:
از سوي مفسران و دانشمندان علوم قرآني ديدگاه هاي متفاوتي را پيرامون نزول قرآن در ماه مبارک رمضان بيان داشته اند که در ذيل به آنها اشاره مي شود:
1- منظور از نزول قرآن در ماه رمضان: آغاز و شروع نزول قرآن است و مراد از قرآن در آيه سوم سوره دخان، قرآن کامل نيست.
2- نزول آيات مورد نياز هر سال در ماه رمضان: غرض از ماه رمضان در آيه ياد شده يک ماه رمضان مشخص نيست بلکه مراد نوع ماه هاي رمضان هر سال است.
3- نزول غالب آيات قرآن در ماه رمضان: براساس اين راي منظور از نزول قرآن در ماه رمضان آن است که بيشتر آيات قرآن در ماه رمضان وحي شده است.
4- نزول يک باره و همچنين نزول تدريجي به پيامبر (اکرم (ص)): در اين ديدگاه براي قرآن دو گونه نزول فرض است:
نزول تدريجي بر پيامبر اکرم (ص) در طول دوران رسالت.
نزول دفعي از طرف خدا و لوح محفوظ پيامبر اکرم (ص).
5- نزول اجمالي و نزول تفصيلي بر قلب پيامبر (ص)
چرا شب قدر را شب قدر مي گويند؟
در اين نامگذاري تفسيرها و بيان هاي مختلفي وارد شده است. مناسب ترين و معروفترين نظرات آن است که قدر به معناي تقدير و اندازه گيري و تنظيم است و به اين جهت شب قدر ناميده شده که جميع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين مي شود. برخي صاحب نظران نيز معتقدند شب قدر، شب تقدير است، هم شب با عظمت است و هم شب فرود فرشتگان و هم شب نازل شدن تقدير است بر حجت زمان به وسيله فرشته صاحب قدر و منزلت نه تنها اين بيان به نحوي در معناي مورد نظر ما نهفته است بلکه اين معني را هم لغت تاکيد مي کند و هم از قرآن و روايات شاهد و گواه بر آن وجود دارد.
شب قدر کدام شب است؟
در روايات متعددي پاسخ اين سوال آمده است ولي کمتر رواياتي است که دقيقا يک شب را معرفي کند و اغلب روايات در اين زمينه از ائمه اطهار (ع) صادر شده است به شب هاي مختلفي اشاره دارند: از جمع بندي روايات به دست مي آيد که شب قدر را احتمالا يکي از شب هاي نوزدهم، بيست و يکم، بيست و سوم و بيست و هفتم و يا يکي از شب هاي هفت شب آخر ماه رمضان است چرا که از شواهد و قراين برخي روايات روشن مي شود که قطعا شب بيست و سوم شب قدر است.
از امام باقر (ع) سوال شد: اي پسر رسول خدا (ص) چگونه شب قدر در هر سالي را بشناسم؟امام ( ع) فرمود: چون ماه رمضان از راه رسد در هر شبي صد بار سوره دخان را بخوان و چون شب بيست و سوم فرا رسيد اين موضوع براي تو کشف مي شود.
زراره از يکي از دو امام باقر (ع) و امام صادق (ع) روايت کرده که امام ( ع) فرمود: فردي به رسول خدا (ص) عرض کرد: اي رسول خدا ( ص) منزل من از شهر مدينه دور است مرا به شبي هدايت فرما که در آن شب به مدينه داخل شوم و آن را احيا بدارم. پس حضرت رسول اکرم (ص) او را به شب بيست و سوم امر فرمودند.
جان کلام:
ليله القدر آغاز راه است نه پايان آن و نقطه اوج يک مرحله است نه نقطه اوج نهايي. نقطه شروع مرحله و مقطعي متعالي تر است، تشنگي به دست آوردن است. ( آب کم جو تشنگي آور به دست- تا بجوشد آبت از بالا و پست) شروع رشد و تکامل و کلاس بالاتر است. ليله القدر به نتيجه رسيدن مجاهدت ها و پذيرش در آزمون الهي و اذن ورود به درگاه الهي و شروع مقطع و دوره اي جديد و تلمذ قرآن در دانشگاه الهي است. ليله القدر اوج تعالي و شخصيت و بصيرت باطني روح انسان است که مي تواند در سايه سير و سلوک و خودسازي و نيايش ها، روزه داري ها، تفکر، اطعام طعام و تاملات و انديشه هايش در يک سحر مبارک به مطلع فجر و آب حيات دست يابد.
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
و اندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند
و اين آب حيات از اين به دست نخواهد آمد بلکه بايد سال ها مجاهده و مراقبه و عبادت و بردباري به خرج داد و با قرآن ثمره
ليله القدر پيامبر عظيم الشان ارتباط مستمر روحي و باطني برقرار نمود.
ارسال توسط افشار
آخرین مطالب
