تاريخ : ۱۳۸۸/۰۶/۱۹
قرآن؛ ثمرة ليلهًْالقدر
اسدالله افشار
|
ماه مبارك رمضان ماه عبادت و بندگي در درگاه خداوند و ماه نزول قرآن است. قرآن ذكر و يادآوري است براي انسان غافل و جاهل. در ماه مبارك رمضان كه از بهترين ماهها ميباشد، بهترين شب نيز قرار دارد و آن شب، شب قدر است كه دربارة آن سفارش بسيار شده است. آية شريفه: «شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن هديً للنّاس و بينّات من الهدي و الفرقان» (بقره / 185) فقط به نزول قرآن در ماه مبارك رمضان اشاره دارد. اما آيات ديگري در قرآن ذكر شده است كه شب نزول قرآن را نيز مشخص ميسازند، از جمله اين كه خداوند متعال در سورة مباركه قدر ميفرمايد: «انا انزلناه في ليلة القدر» به حقيقت ما قرآن را در شب قدر نازل كرديم، و در آية سوم سورة دخان نيز نزول قرآن در شبي مبارك معرفي شده است: «حم و الكتاب المبين انا انزلناه في ليلة مباركة» بيان ديدگاهها دربارة نزول قرآن در ماه رمضان: از سوي مفسران و دانشمندان علوم قرآني، ديدگاههاي متفاوتي را پيرامون نزول قرآن در ماه مبارك رمضان بيان داشتهاند كه در ذيل به آنها اشاره ميشود: 1ـ منظور از نزول قرآن در ماه رمضان: آغاز و شروع نزول قرآن است و مراد از واژة قرآن در آية سوم سورة دخان، «قرآن كامل» نيست. 2ـ نزول آيات موردنياز هر سال در ماه رمضان: غرض از ماه رمضان در آية يادشده، يك ماه رمضان مشخص نيست، بلكه مراد نوع ماههاي رمضان هر سال است. 3ـ نزول غالب آيات قرآن در ماه رمضان: براساس اين رأي منظور از نزول قرآن در ماه رمضان آن است كه بيشتر آيات قرآن در ماه رمضان وحي شده است. 4ـ نزول يكباره و همچنين نزول تدريجي به پيامبر اكرم (ص): در اين ديدگاه براي قرآن دوگونه نزول فرض است: ـ نزول تدريجي بر پيامبر اكرم (ص) در طول دوران رسالت. ـ نزول دفعي از طرف خدا و لوح محفوظ به پيامبر اكرم (ص). 5 ـ نزول اجمالي و نزول تفصيلي بر قلب پيامبر (ص) چرا شب قدر را شب قدر ميگويند؟ در راز اين نامگذاري تفسيرها و بيانهاي مختلفي وارد شده است. مناسبترين و معروفترين نظرات آن است كه قدر به معناي تقدير و اندازهگيري و تنظيم است و به اين جهت شب قدر ناميده شده كه جميع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين ميشود. برخي صاحبنظران نيز معتقدند شب قدر، شب تقديرات هم شب باعظمت است و هم شب فرود فرشتگان و هم شب نازل شدن تقديرات بر حجت زمان به وسيله فرشته صاحب قدر و منزلت، نه تنها اين بيان به نحوي در معناي موردنظر ما نهفته است، بلكه اين معني را هم لغت تأييد ميكند و هم از قرآن و روايات شاهد و گواه بر آن وجود دارد. شب قدر كدام شب است؟ در روايات متعددي پاسخ اين سؤال آمده است، ولي كمتر رواياتي است كه دقيقاً يك شب را معرفي كند و اغلب روايات كه در اين زمينه از ائمه اطهار (ع) صادر شده است به شبهاي مختلفي اشاره دارند. از جمعبندي روايات به دست ميآيد كه شب قدر احتمالاً يكي از شبهاي نوزدهم، بيست و يكم، بيست و سوم و بيست و هفتم و يا يكي از شبهاي هفت شب آخر ماه رمضان است، چرا كه از شواهد و قرائن برخي روايات روشن ميشود كه قطعاً شب بيست و سوم شب قدر است. از امام باقر (ع) سؤال شد: اي پسر رسول خدا (ص)، چگونه شب قدر در هر سالي را بشناسم؟ امام (ع) فرمود: چون ماه رمضان از راه رسد در هر شبي صد بار سورة دخان را بخوان و چون شب بيست و سوم فرا رسيد اين موضوع براي تو كشف ميشود. زراره از يكي از دو امام باقر (ع) و امام صادق (ع) روايت كرده كه امام (ع) فرمود: فردي به رسول خدا (ص) عرض كرد: اي رسول خدا (ص) منزل من از شهر مدينه دور است، مرا به شبي هدايت فرما كه در آن شب به مدينه داخل شوم و آن را احيا بدارم. پس حضرت رسول اكرم (ص) او را به شب بيست و سوم امر فرمودند. جان كلام: ليلهًْالقدر آغاز راه است نه پايان آن و نقطة اوج يك مرحله است، نه نقطه اوج نهايي. نقطه شروع مرحله و مقطعي متعاليتر است، قشنگي بدست آوردن است (آب كم جو تشنگيآور به دست ـ تا بجوشد آبت از بالا و پست). شروع رشد و تكامل و كلاس بالاتر است. ليلةالقدر به نتيجه رسيدن مجاهدتها و پذيرش در آزمون الهي و اذن ورود به درگاه الهي و شروع مقطع و دورهاي جديد و تلمذ قرآن در دانشگاه الهي است. ليلهًْالقدر، اوج تعالي و شخصيّت و بصيرت باطني روح انسان است كه ميتواند در ساية سير و سلوك و خودسازي و نيايشها، روزهداريها، تفكر، اطعام طعام و تأملات و انديشههايش در يك سحر مبارك به مطلع فجر و آب حيات دست يابد. دوش وقت سحر از غصّه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند و اين آب حيات ارزان به دست نخواهد آمد بلكه بايد سالها، مجاهده و مراقبه و عبادت و بردباري به خرج داد و با قرآن ثمره ليلهًْ القدر پيامبر عظيمالشأن ارتباط مستمر روحي و باطني برقرار نمود. codex13x page25 |
ارسال توسط افشار
آخرین مطالب
