روابط پر فراز و نشيب آمريكا و اروپا (2)
اسد الله افشار
چنانچه ذكر شد روابط اروپا و آمريكا در دهه‌هاي اخير داراي فراز و نشيب‌هايي بوده است كه در ادامه به بخش‌هايي ديگري از آن پرداخته مي‌شود.
زوال الگوي جنگ سرد براي خاورميانه، بازتاب مشكلا‌ت رو به رشدي بود كه رهبري آمريكا را در ائتلا‌ف غربي تهديد مي‌كرد، اين مشكلا‌ت بر اثر فروكش كردن تهديد شوروي و حركت اروپا به سوي وحدت سياسي و اقتصادي در سال 1992 بود. از نظر اروپا، حمله عراق به كويت و اشغال آن كشور، بهانه مناسبي در دست كساني بود كه نگران زوال جهاني آمريكا بودند. بعضي از كارشناسان معتقدند تلا‌ش آمريكا براي فعال كردن الگوي خاورميانه در اروپا به منزله تمريني براي وارونه كردن روند جنگ سرد و تحميل دوباره رهبري آمريكا بر اتحاد غرب تلقي شد. طي جنگ خليج فارس، قدرت برتر ضعيف شده،يعني ايالا‌ت متحده تلا‌ش كرد تا هم پيمانان اروپايي خود را رام كند. اما ادامه جنگ، شكاف بين ادعاي رهبري واشنگتن و نقصان منابع اقتصادي آمريكا را آشكار كرد. رهبران اروپا به اتفاق اعتقاد داشتند كه واشنگتن تلا‌ش مي‌كند تا آنان را وادار كند تا از سياستهاي واشنگتن در خليج فارس تبعيت كنند، هزينه‌هاي جنگ، از جمله مبارزه با تروريسم و قطع صدور نفت را بپردازند بدون آنكه از آنان خواسته شود در تصميم گيريهاي مهم شركت داشته باشند.
پيام اروپائيان در برابر تحركات آمريكا در خليج فارس اين بود كه بوش "كيك خامه‌اي"!خود رادر خاروميانه از دست داده است. لذا بوش ديگر نمي‌تواند از اروپاييان بهره برداري نمايد. اكنون اروپا بايد به اين سئوال اساسي پاسخ شفاف بدهد كه آيا مي‌خواهد با واشنگتن در سطح جهاني به طور اعم و در خاورميانه به طور اخص مشاركت كند، يا خير؟! از حركتهاي اخير اتحاديه اروپا بر مي‌آيد، كه آنان درصدد تقويت موازين و مواضع سياسي و نظامي خود هستند تا به منزله پلي بين ايالا‌ت متحده و جامعه اروپايي عمل كنند، لذا با اين تفكر، اروپا يك گام به جلو برداشته، مستقل تر و كمتر منزوي خواهد شد و در تصميم‌گيريها بيشتر سهيم مي شود و نقش بيشتري را هم در اروپا و هم در خاورميانه بر عهده خواهد گرفت. با اين وجود بعيد به نظر نمي‌رسد ديدگاه جهاني سلطه آمريكا، خواستار تداوم اتحاد آمريكا و اروپا براساس تاريخ فرهنگي و سياسي مشترك گردد اما اين پروژه نيز محكوم به شكست است چرا كه نه جنگ خليج فارس، نه دو جنگ اخير افغانستان و عراق و نه تهديدها عليه ايران، سوريه، لبنان و... نتوانست اتحاد غرب را تحكيم بخشد بلكه نشانه آغاز تفرقه سياسي و اقتصادي در ميان اروپا و آمريكا شد. همانطوري كه هنري كيسينجر گفته است: [جنگ خليج فارس يك رويداد اتفاقي و بي‌مانند بود و به نظر نمي‌رسد كه دوباره تكرار شود.]


ارسال توسط افشار

اسلایدر