پاسخ ایران به طرح برجامی اروپا؛ در چارچوب مصالح و منافع ملی
اسدالله افشار
دور جدید ماراتن مذاکرات رفع تحریمها از پنجشنبه ۱۳ مرداد ماه سال جاری که برای بازگشت آمریکا به برجام در وین پایتخت اتریش آغاز شده بود پس از چهار روز گفت وگوی فشرده مذاکرهکنندگان ایران، آمریکا و گروه 1+4 برای رایزنی در مورد متن مورد بحثی که از سوی هماهنگکننده مذاکرات ارائه شده بود، راهی پایتختهای خود شدند.
روز دوشنبه 17 مرداد ماه سال جاری، تیم مذاکرهکننده ایرانی پس از پایان گفتوگوهای فشرده درباره مجموعهای از موضوعات حساس که مدتها در انتظار تصمیم سیاسی آمریکا بود، به تهران بازگشت. در این مذاکرات همانند مذاکرات دوره های قبلی، ایران دیدگاههای خود را ارائه نمود. به گفته یک مقام ارشد وزارت امور خارجه ایران، در این دور از گفت و گوها در برخی موارد پیشرفتهای نسبی حاصل شده است؛ که البته گویی با این نحو بیان بصورت کلیشه ای همگان با آن آشنا هستیم و نباید انتظاری بیشتر از این نوع اطلاع رسانی داشته باشیم!
در هر صورت در آخرین روز مذاکرات، انریکه مورا، هماهنگ کننده اتحادیه اروپا برای مذاکرات، ایده هایی را به همه طرف ها ارائه کرد. تیم مذاکره کننده ایران پاسخ اولیه خود را ارائه نموده و گفته است که پاسخ نهایی تنها پس از بررسی کامل ایده ها امکان پذیر می باشد؛ چرا که چنین موضوعاتی نیاز به بررسی کامل دارد و ما پاسخ نهایی خود را به هماهنگ کننده مذاکرات وین و سایر طرف ها خواهیم داد.
باید با توجه به روی کار آمدن دولت سیزدهم و روند یکسال اخیر این مذاکرات و گفت وگوها صورت گرفته در همین مدت زمان با تیم جدید مذاکره کننده ایرانی، نکاتی را با عنایت به اظهار نظر مذاکره کنندگان حاضر در گفت وگو و همچنین صاحب نظران و تحلیل گران، مطرح و یادآور شویم:
1- مسؤولیت به سرانجام نرسیدن مذاکرات برجام بر عهده آمریکا می باشد چرا که ناقض این توافق بین المللی خود آمریکا بوده و بارها این مهم از سوی مقامات سیاسی آمریکا و تحلیل گران آنان اظهار و اعتراف شده است.
2- بهرغم سایه ابهام و تردیدی که کماکان بر سر نتیجه مذاکرات وین سنگینی میکند اما برخی از اعضای مذاکره کننده اعتقاد دارند؛ مسیرمذاکرات به توافق نهایی نزدیک شده است و نسبت به مسیر مذاکرات خوشبین هستند.
3- البته اگرآمریکاییان از زیاده خواهی دست بردارند و برسبیل سازش و حرکت در مسیر بازگشت باشند و سه کشور اروپایی به نقش و وظایف خود در این زمینه عمل نمایند می توان به توافق نهایی امیدوار بود و انتظار داشت توافق پایدار که تأمین کننده نظرایران باشد در حال اتفاق است. در هرصورت توپ در زمین آمریکاییان پیمان شکن است و باید سه کشور اروپایی این مهم را به آمریکاییان گوشزد نمایند و نقش تاریخی خود را پررنگ تر ایفا نمایند تا نقطه پایانی این مذاکرات فرجام نیکی داشته باشد و موجب احقاق حقوق هسته ای ایران در چارچوب مفاد برجام گردد.
4- قطعا پاسخ مسئولان و تیم مذاکره کننده ایرانی در چاچوب تأمین منافع ملی ایران خواهد بود و نهایی شدن توافق را به مسائل پادمانی که از سوی برخی مسئولان آمریکایی مطرح گشته و آن را روزنامه والاستریت ژورنال یادآورشده است؛ نه گره خواهد زد و نه هیچ شرط و پیش شرطی را خواهد پذیرفت و نه زیر بار هیچ تعهد اضافه ای هم نخواهد رفت.
5- ایران در مذاکرات وین از ابتدا تا کنون به دنبال پایداری رفع تحریمها، انتفاع اقتصادی، حفظ دستاوردهای دانش و زیرساخت هستهای خود بوده و این اصول خدشه ناپذیر را بارها خط قرمز خود اعلام نموده و از مواضع اصولی خود نیز تا به امروز حتی با توجه به فشارهای سیاسی و تحریم های سنگین ضد حقوق بشری آمریکا و متحدانش کوتاه نیامده و عقب نشینی نکرده است. و قطعا باز در پاسخی که در خصوص دور آخر این مذاکرات در چند روز آینده ارائه خواهد کرد از آن حقوق و اصول تخطئی نخواهد کرد و پاسخ نهایی مناسب را بنا بر مصالح و منافع ملی ایران خواهد داد.
6- آمریکاییان و سه کشوراروپایی بدانند که ایران حاضر نیست تعهد را در مقابل بی تعهدی طرف مقابل بپذیرد و با توجه به سابقه و پیشینه آمریکاییان از کجا معلوم و مشخص است که آنان باز دست به پیمان شکنی نزنند و رفتارهای غیرقانونی خود را تکرار ننمایند؟ به طور قطع جامعه جهانی و افکار عمومی دنیا به ایران حق می دهند نسبت به رفتارهای سیاسی و بین المللی آمریکا دغدغه داشته باشد و بدون تضمین با آمریکاییان وارد توافق نگردد. ما زخم خورده آمریکا هستیم و دیگر حاضر نیستیم از یک سوراخ دوبار گزیده شویم و لذا ایران به جد خواستار تضمین و راستی آزمایی آمریکا در بازگشت به برجام می باشد و با فشارهای سیاسی متحدان آمریکایی و شانتاژ روانی و تبلیغاتی رسانه ها و شبکه های مجازی و اجتماعی جیره خوار تحت حمایت غرب، از خواسته های معقول و منطقی خود دست نخواهد کشید و زیر بار توافق نیم بندی که حقوق و منافع ملی ایران و ایرانیان را تضمین ننماید نخواهد رفت و لذا اگر قرار باشد ایران در این خصوص متحمل هزینه های سنگینی شود ، بلاشک دشمنان ایران هم اگر آماده مصالحه اصولی با ایران نباشند و بخواهند عرصه را بر ایران تنگ کنند، آنان نیز باید تاوان و هزینه دشمنی با ایران قوی و مقتدر را به گردن بگیرند و تسلیم تبعات آن شوند. هر کشوری در هر کجای دنیا حقوق و منافع ملی ایران را نشانه رود، حقوق و منافع ملی آنان نشانه خواهد رفت. سوابق تاریخی نشان دده ایران کشوری صلح جو و صلح دوست است و از کیان و تمامیت ارضی خود به شایستگی دفاع کرده و می کند و باج به هیچ دشمن زورگویی نداده و نمی دهد. ایران مستقل است و از استقلال و هویت و منافع ملی اش به خوبی دفاع خواهد کرد و از آن کوتاه نخواهد آمد.
تاریخ 43سال گذشته نشان داده است ایران به تمامیت ارضی همه کشورهای دنیا احترام می گذارد و حقوق و منافع ملی همه کشورها را باور داشته و حرمت می نهد، اما اگر هرکشوری به هر دلیلی بخواهد با حقوق و منافع ملی ایران و ایرانی مقابله نماید باید منتظر پاسخ دندان شکن باشد و تبعات آن را بپذیرد.
نگارنده امیدوار است مذاکرات برجامی اخیر با عنایت به همه کاستی ها، شیطنت ها، حسن ظن ها، ابهام ها و تردیدها، با تلاش های صورت گرفته و با برایند تحرکات سیاسی، دیپلماتیک و رسانهای به سرانجامی مثبت منجر گردد و این سرانجام مثبت باید و بلاشک با در نظر گرفتن واقعیتهای جاری به توافق خوب، لغو تحریم و ورود ایران به بازار انرژی، تضمین و حمایت عملی برای انتفاع اقتصادی ایران از احیای برجام ختم شود.
چهارشنبه: 19 / 05 / 1401- 12 محرم الحرام 1444- 10 آگوست 2022
