در باره سفر نخستوزیر عراق به ایران
اسدالله افشار
سفر نخستوزیر عراق؛ مصطفی الکاظمی( پس از حدود ۷۰ روز از آغاز به کار دولت جدید) در روز سه شنبه 31 تیرماه سال جاری، که در رأس یک هیات بلندپایه سیاسی، اقتصادی و نظامی به ایران آمده بود انجام و در دنیا نیز با بازتاب هایی همراه بود. این سفراولا با توجه به شرایط عراق که با چالش های متعدد سیاسی و اقتصادی مواجه است و ثانیا اوضاع نابسامان منطقه و ثالثا حضور غیر مشروع آمریکا در این کشور و رابعا تحریم های سنگین آمریکا علیه ایران در جهت منزوی کردن و تحت فشار قرار دادن کشورمان در عرصه های سیاسی و اقتصادی تا تسلیم خواست های نامشروع استکبار جهانی شویم از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده که در طی همین یادداشت به پاره ای از آن ها اشاراتی خواهیم داشت.
1- آن چه مهم است یاد آوری گردد این نکته مهم است که بدانیم عراق بعد از ساقط شدن حکومت بعثی عراق؛ از معدود کشورهایی می باشد که در بسیاری از مسائل سیاست خارجی( به طور خاص سوریه و یمن) با ایران دارای مواضع مشترک است.
2- اولین سفر خارجی مصطفی الکاظمی با شش وزیر کلیدی کابینه اش(وزیران امور خارجه، نفت، برق، دفاع، بهداشت، برنامهریزی، دارایی و مشاور امنیت ملی) بیانگر این موضوع مهم است که عراق اراده دارد در ابعاد سیاسی، اقتصادی، امنیتی، دفاعی و فرهنگی علیرغم مخالفت های عربستان و آمریکا با ایران در این حوزه ها، همکاری نزدیک، راهبردی و استراتژیکی داشته باشد. و از سوی دیگر این پیام را به جهان مخابره می کند که ایران در سیاست خارجی عراق از جایگاه ویژه و با اهمیتی برخوردار است.
3- این سفر در شرایطی انجام شد که آمریکا تلاش داشته و دارد ایران را در منطقه و در سطح بین المللی منزوی نماید و هر کشوری هم با ایران به هرشکل ارتباط برقرار کند تنبیه نماید و لذا عراق این تابو را شکسته و علیرغم تحت فشار بودن کشورش از سوی آمریکا که غیر قانونی و غیر مشروع در آن جا، جا خشک کرده است، پاسخ منفی داده و عملا با توجه به منافع مشترك، تهديدهاي مشترك و ظرفيتهاي گسترده همكاري خواستارتقویت همکاریها بهویژه در حوزه اقتصادی مؤثر با ایران شده اند. در حقیقت این سفر را باید پاسخ منفی عراق به تحریم های ظالمانه و غیر انسانی آمریکا علیه ایران دانست.
4- عراق با توجه به شرایط امروز کشورش که غرق مشكلات اقتصادي، سیاسی، امنيتي، بهداشتی، درمانی و علاوه بر آن ها درگیر بودن با معضل جهانی کرونا و کمبود امکانات پزشکی و همچنین مشکلات موجود در ارتباط با زیر ساخت ها بوده و هست ، ضرورت را بر آن دانسته که بر همکاری ها خود با ایران بیش از هر زمان دیگر اهتمام و جدیت داشته باشد.
5- سفر مصطفی الکاظمی این پیام را به عربستان سعودی داشت که دیگر منتظر تحقق وعده های پوچ آن کشور نبوده و منافع ملی و مصالح کشورش را فدای سیاسی بازی های مکارانه آنان نخواهد کرد و با توجه به ظرفیت های عراق این کشور را به سمت عمران و آبادی، رفاه و آسایش، رشد اقتصادی، دموکراسی و مردم سالاری واقعی به پیش خواهد برد و با تکیه بر ایران و تقویت همکاری ها؛ عراقی با ثبات و با اقتدار و با امنیت خواهد ساخت.
6- طی سال های گذشته با رفت و آمدهای مسئولان بلند پایه دو کشور؛ حجم تجارت خارجي ايران با عراق مبلغي حدود ۱۲ ميليارد دلاربوده است.[1] اکنون اراده بر آن است اولا با توجه به رفتوآمدهاي بسيار زيادي كه شهروندان دو كشور دارند و ثانیا ضرورت تسهيل تجارت بين دو كشور كه معمولا بيشتر ازسوي بخش خصوصي صورت ميگيرد و ثالثا منافع و مصالح عمومي كه ميان دو كشور مشترك وجود دارد؛ حجم مبادلات تجاری افزایش یابد.[2] و تحقق این امر یعنی شکست آمریکا در منزوی کردن ایران و ترک خوردن واقعی دیوار سنگین تحریم ها. لازم به ذکراست رهاورد این سفر در بُعد اقتصادیش همانا آزاد سازی طلب ۵ میلیارد دلاری[3] و برنامه ریزی برای افزایش صادرات تا مبلغ ۲۰ میلیارد دلار طی 4 سال آینده می باشد.
7- یکی از پیام های مهم سیاسی این سفر در منطقه و جهان این بود که آمریکا در تحقق اثربخشي سياست «فشار حداكثري» که سال ها است بر ایران اتخاذ کرده است، عملا شکست خورده و دیگر نمی تواند با استفاده از ابزارهاي قدرت خود عراق را مجاب نماید تا با ایران همکاری های دوجانبه نداشته باشد؛ نه حاکمیت عراق و نه ملت عراق دیگر ابزار آمریکا نمی باشند و با ترور شهید سلیمانی این فرمانده بین المللی جبهه محور مقاومت، اقتدار آمریکا در عراق را باید رو به افول ارزیابی کرد و آمریکائیان را شکست خورده دراین استراتژیک دانست.
8- نخست وزیر عراق ملاقات های مهم با مسئولان عالیرتبه ایران در همه سطح داشتند و از جمله این دیدارها دیدار ایشان با رهبرمعظم انقلاب در روز سه شنبه 31 تیر ماه سال جاری بود. معظم له در این دیدار به شهادت سردار سلیمانی که مهمان آن ها بوده و به توسط دولت تروریستی آمریکا و با دستور رییس جمهور قاتل این کشوربه شهادت رسیده است اشاره و اظهار داشته اند: «جمهوری اسلامی ایران هرگز این موضوع را فراموش نخواهد کرد و قطعاً ضربه متقابل را به آمریکاییها خواهد زد.» این بیان رهبر معظم انقلاب معنایش این است که شما به عنوان نخست وزیر عراق باید اولا مدعی و شاکی شما باشید و ثانیا در این خصوص کوتاهی به خرج ندهید و تا به سرانجام رساندن این پرونده ضعیف عمل ننمایید و ثالثا شما برای حفظ عزت عراق و جایگاه حقوقی این ملت رسالت بزرگ و مهمی برعهده دارید که باید پاسخ قاتلان فرزندان و مهمانان خود را با قاطعیت و بدون مماشات و سیاسی کاری بدهید تا پس از این نه دولتمردان تروریست آمریکا و نه هیچ کشور متجاوز قلدر دیگری به خود اجازه ندهد خون بی گناه و مظلومی را بریزد و شانه از زیر بار این مسئولیت سنگین خالی کند. مفهوم دیگر این سخن متقن و محکم رهبر معظم آن است که اگر شما کوتاهی کنید ما خودمان با آنان برخورد می کنیم و این حق را برای انتقام خودمان تا همیشه تاریخ حیات آمریکا محفوظ می دانیم و به سادگی از این خباثت عبور نخواهیم کرد. بنابراین کمترین کار دولت فعلی عراق اجرای مصوبه نمایندگان مجلس عراق باید باشد و آن اخراج بی قید و شرط آمریکائیان از عراق است.
جان کلام این که؛ دولت عراق، اهميت و ضرورت برقراري روابط مثبت و سازنده با ايران را درك كرده و حاضر است برای ثبات و امنیت و رشد اقتصادی کشورش گام های مؤثر و رو به جلویی بردارد و در زمینه های سیاسی نیز در منطقه فعال باشد و نقش استراتژیکی و راهبردی خود را نیز در این زمینه ایفا نماید. ایران نیز خواهان عراقی با ثبات و با امنیت و با قدرت است تا بتواند در برابر مثلث شوم استکبار، صهیونیسم و ارتجاع عربی منطقه ایستادگی کند و میدان را خالی نکند و ایران در این مسیر او را یاری و مدد خواهد رساند.
جمعه: 3 / 05 / 1399- 3 ذی الحجه 1441- 24 جولای 2020
[1] - 9میلیارد دلار از این مبلغ مربوط به صادرات محصولات غیر نفتی بوده که شامل کالاهای مصرفی، صنعتی، ساختمانی، بهداشتی و... است و ۳ میلیارد دلار آن مرتبط به صادرات گاز و برق به این کشور است، از سویی در چهار ماهه امسال نیز به دلیل شیوع کرونا، به طور قطع با بسته شدن مرزها حجم مراودات کاهش پیدا کرده، اما الان با توجه به بازگشایی برخی از مرزها، تجارت بین دو کشور در حال عادی شدن است.
[2] - دو کشور در جریان سفر دکتر روحانی در اسفند ماه ۹۷ پیرامون سقف تبادلات تجاری ۲۰ میلیارد دلاری به توافق رسیدند و به طور قطع بحث توسعه مناسبات تجاری و اقتصادی یکی از پروندههای مهم در سفر الکاظمی به تهران می باشد.
[3] - این پول در چند حساب ایرانی بانک TVI عراق قرار دارد که رئیس این بانک در گذشته اعلام کرده بود که یک شرکت تاسیس میکند و ایران میتواند لیست کالاها و مواد اولیهای که لازم دارد را در اختیار این شرکت قرار دهد و این شرکت آنها را با پولی که ایران نزد عراق دارد، خریداری میکند و آنها را در اختیار کشورمان قرار میدهد، اما بعد از عوض شدن دولت در این کشور و بی ثباتی بعد از آن این مسئله در عمل به محاق رفت.
